Ngày 08/01/2026, kênh truyền hình NTV (Đức) cho thấy, trong nỗ lực đưa dầu mỏ Venezuela trở lại thị trường Mỹ, Tổng thống Donald Trump đang đối mặt với sức ép từ các công ty dầu mỏ như Chevron và Exxon khi họ yêu cầu những đảm bảo pháp lý và tài chính rõ ràng trước khi rót hàng tỷ USD vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ đang xuống cấp. Yêu cầu này đang trở thành rào cản lớn mà chính quyền Trump khó có thể bỏ qua, trái với kỳ vọng ban đầu rằng đầu tư sẽ diễn ra nhanh chóng và suôn sẻ. “Đầu tiên là các khoản bảo lãnh, sau đó là hàng tỷ đô la – Trump đã không tính đến các tập đoàn dầu khí đa quốc gia của Mỹ”, bài báo nêu rõ.
Tổng thống Donald Trump đã hình dung một giải pháp “đơn giản” để tận dụng cuộc khủng hoảng dầu mỏ ở Venezuela: kêu gọi các tập đoàn dầu khí lớn của Mỹ rót hàng tỷ USD vào việc nâng cấp cơ sở hạ tầng dầu mỏ đang xuống cấp sau vụ bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro nhằm thu về lợi nhuận khổng lồ và mở lại nguồn dầu thô cho thị trường Mỹ. Tuy nhiên, bức tranh thực tế phức tạp hơn nhiều.
Ngay cả trước khi ông Trump dự kiến gặp mặt lãnh đạo ba công ty dầu mỏ lớn nhất của Mỹ: Chevron, ConocoPhillips và Exxon Mobil tại Nhà Trắng vào ngày mai, rõ ràng những tập đoàn này không sẵn sàng lao vào đầu tư lớn chỉ vì lời kêu gọi từ Nhà Trắng. Các giám đốc điều hành hàng đầu đang yêu cầu chính phủ Washington đưa ra những đảm bảo pháp lý và tài chính nghiêm túc trước khi cân nhắc rót vốn vào Venezuela, nơi hệ thống hạ tầng dầu khí đã bị suy yếu trong nhiều năm và rủi ro chính sách – pháp lý vẫn rất cao.
Theo các nguồn tin trong ngành, lãnh đạo các công ty dầu mỏ nhấn mạnh họ cần các biện pháp bảo vệ mạnh mẽ về pháp lý và tài chính, nhằm giảm thiểu rủi ro trước khi cam kết bất kỳ khoản đầu tư đáng kể nào vào thị trường này, thay vì chỉ dựa vào những tuyên bố mang tính chính trị hay mục tiêu ngắn hạn.
Theo nhà phân tích dầu mỏ Nils Müller của Ngân hàng Thương mại Hamburg (HCOB), một yếu tố lịch sử quan trọng đang giúp giải thích tại sao các tập đoàn dầu khí Mỹ lại tỏ ra thận trọng trước kế hoạch đầu tư vào Venezuela. Việc chính phủ Venezuela quốc hữu hóa hàng loạt dự án dầu khí nước ngoài từ năm 2007 đã để lại những thiệt hại nặng nề cho các nhà đầu tư, đặc biệt là ExxonMobil và ConocoPhillips. Hai công ty này hiện vẫn đang tham gia vào các thủ tục trọng tài quốc tế, đòi bồi thường hàng tỷ đô la cho các tài sản bị quốc hữu hóa trước đó.
Müller nhận định rằng sự rõ ràng về mặt pháp lý là yếu tố sống còn đối với các tập đoàn dầu khí khi cân nhắc rót vốn trở lại Venezuela, sau nhiều năm tranh chấp và thiệt hại. Ông cho rằng các công ty như Chevron và những nhà đầu tư khác chắc chắn sẽ yêu cầu những cam kết ràng buộc từ phía chính phủ Mỹ, chẳng hạn như việc đảm bảo các lệnh trừng phạt sẽ được dỡ bỏ hoặc cấp các giấy phép đặc biệt dài hạn. Đồng thời, họ cũng muốn thấy những biện pháp bảo vệ mạnh mẽ chống lại nguy cơ trưng thu tài sản lần nữa và khả năng thực thi các yêu cầu bồi thường còn tồn đọng từ các vụ quốc hữu hóa trước đó. “Nếu không có những đảm bảo này, nguy cơ mất hàng tỷ đô la đầu tư vẫn rất cao,” Müller nhấn mạnh.
Trong khi đó, theo một báo cáo riêng, Citgo Petroleum Corp., công ty lọc dầu có trụ sở tại Mỹ thuộc sở hữu gián tiếp của nhà nước Venezuela, đang cân nhắc nối lại hoạt động mua dầu lần đầu tiên kể từ khi các lệnh trừng phạt của Mỹ làm gián đoạn nguồn cung vào năm 2019. Các nhà thương mại năng lượng toàn cầu, trong đó có Trafigura Group và một số đơn vị khác, ít nhất cũng đang lên kế hoạch đàm phán với chính quyền Mỹ về cách thức tái thiết lập các giao dịch dầu thô với Venezuela và mở đường cho việc cung cấp nhiên liệu trở lại quốc gia này.
Theo thông tin từ hãng tin Dow Jones, các quan chức chính phủ Mỹ đã chủ động tiếp cận các giám đốc điều hành ngành dầu mỏ, đề nghị họ đề xuất phương án tận dụng tối đa nguồn tài nguyên dầu mỏ từ Venezuela. Một trong các giải pháp đang được cân nhắc là cho phép bán dầu Venezuela thông qua các nhà buôn và doanh nghiệp năng lượng quốc tế.
Tuy nhiên, các tập đoàn dầu khí lớn của Mỹ hiện đang nắm giữ “quyền lực mềm” đáng kể trong các cuộc đàm phán với chính quyền Tổng thống Trump. Theo nhà phân tích năng lượng Nils Müller, nếu không có sự tham gia và đầu tư của các công ty này, mục tiêu tăng sản lượng dầu của Venezuela trong thời gian ngắn là điều gần như bất khả thi. Việc trì hoãn hoặc ngừng đầu tư có thể làm chậm đáng kể tiến độ phục hồi sản lượng. “Chính vì vậy, chính quyền Trump khó có thể bỏ qua các yêu cầu về đảm bảo pháp lý và tài chính,” Müller nhận định.
Tập đoàn Chevron, hiện đang khai thác dầu tại Venezuela theo một giấy phép đặc biệt, gần đây đã phải cắt giảm khối lượng xuất khẩu sang Mỹ xuống chỉ còn khoảng 100.000 thùng/ngày, so với mức 250.000 thùng trước thời điểm bị siết trừng phạt. Theo các nguồn tin nội bộ, Chevron hiện đang đàm phán với chính phủ Mỹ nhằm mở rộng quy mô hoạt động và gia hạn giấy phép để có thể xuất khẩu nhiều hơn, không chỉ cho các nhà máy lọc dầu của riêng họ mà còn cho các khách hàng bên ngoài.
Các chuyên gia cho rằng những biện pháp bảo vệ tài chính mà doanh nghiệp kỳ vọng có thể bao gồm đảm bảo bồi thường trước rủi ro chính trị, các thỏa thuận bao tiêu nhằm duy trì đầu ra và sự ổn định giá cả. Đây là các cơ chế phổ biến tại những thị trường có mức độ bất ổn cao, giúp nhà đầu tư có thể tiên liệu và quản lý rủi ro tốt hơn. Tuy nhiên, theo Müller, bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng sẽ yêu cầu cam kết bảo vệ nhân sự và cơ sở vật chất, đặc biệt trong bối cảnh bất ổn nội bộ, hạ tầng yếu kém và nguy cơ an ninh luôn rình rập tại Venezuela.
Về phía các nhà đầu tư mới, họ vẫn thận trọng khi cân nhắc đổ vốn hàng tỷ đô la vào hệ thống cơ sở hạ tầng bị bỏ bê. Ngoài những thách thức về nhân sự, năng lực hậu cần và mối liên hệ địa phương, giới phân tích nhận định rằng sẽ cần nhiều năm để sản lượng tăng đáng kể trở lại. Tình trạng dư cung toàn cầu và giá dầu chỉ khoảng 60 USD/thùng hiện nay tiếp tục làm giảm sức hấp dẫn của thị trường Venezuela. Trong khi đó, chi phí khai thác trung bình ước tính vẫn dao động quanh ngưỡng 80 USD/thùng, khiến nhiều dự án khó đạt điểm hòa vốn.
Dù vậy, chuyên gia chiến lược năng lượng Thomas O’Donnell lại có góc nhìn tích cực hơn. Ông cho biết các kỹ sư đã tiến hành thử nghiệm nhiều phương pháp mới nhằm giảm chi phí sản xuất xuống chỉ còn khoảng 20 USD/thùng. “Các thử nghiệm này cho thấy khả năng sinh lời vẫn hoàn toàn có thể đạt được, ngay cả trong điều kiện giá thấp, miễn là kỹ thuật được tối ưu và đầu tư rót đúng chỗ,” O’Donnell khẳng định. Ông không cho rằng Venezuela thiếu tiềm năng sinh lợi trong dài hạn, với điều kiện hoạt động sản xuất được thực hiện hiệu quả và có đủ dòng vốn bền vững.
Các cuộc đàm phán hiện nay là một phần trong tiến trình thương lượng rộng hơn giữa Mỹ và Venezuela, liên quan đến kế hoạch cung cấp tới 50 triệu thùng dầu thô của Venezuela cho thị trường Mỹ. Theo Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright, Washington có ý định kiểm soát việc bán dầu của Venezuela một cách vô thời hạn, nhằm đảm bảo quản lý nguồn thu và mục đích sử dụng dầu theo định hướng chiến lược của Mỹ.
Để tạo điều kiện cho hoạt động mua bán dầu từng bị cản trở bởi các lệnh trừng phạt, chính phủ Mỹ dự kiến sẽ dỡ bỏ có chọn lọc một số biện pháp trừng phạt đối với Venezuela trong những ngày tới. Động thái này nhằm khơi thông dòng chảy dầu mỏ từ quốc gia Nam Mỹ, đồng thời mở đường cho các thỏa thuận năng lượng sâu rộng hơn giữa hai bên trong bối cảnh thị trường toàn cầu đang cần nguồn cung bổ sung.
Dù các cuộc đàm phán đang mở ra cơ hội cho sự trở lại của dầu Venezuela trên thị trường Mỹ, triển vọng hợp tác vẫn phụ thuộc vào mức độ tin cậy và ràng buộc pháp lý mà hai bên có thể thiết lập. Trong khi Washington muốn kiểm soát dòng chảy dầu mỏ vì lợi ích chiến lược, Caracas sẽ cần đảm bảo chủ quyền và lợi ích kinh tế nội tại. Việc cân bằng giữa các mục tiêu chính trị, an ninh năng lượng và nhu cầu thị trường sẽ là yếu tố quyết định thành công của tiến trình tái thiết quan hệ năng lượng Mỹ–Venezuela.
Hồ Ngọc Thắng/Nguồn: https://www.n-tv.de/wirtschaft/Trump-hat-seine-Rechnung-ohne-die-US-Oelmultis-gemacht-id30218054.html