Theo Reuters, ngày 10/1/2026, Trung Quốc, Nga và Iran đã bắt đầu một tuần tập trận hải quân chung tại vùng biển Nam Phi. Phía chủ nhà cho biết hoạt động này nằm trong khuôn khổ BRICS Plus, nhằm “đảm bảo an toàn hàng hải và các hoạt động kinh tế trên biển” trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và nhiều nước trong khối gia tăng.
Nam Phi tập trận hải quân cùng Trung Quốc, Nga và Iran giữa lúc căng thẳng gia tăng với Mỹ
Dù thường xuyên tiến hành các cuộc tập trận hải quân với Trung Quốc và Nga, hoạt động lần này của Nam Phi diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang giữa chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump và một số quốc gia BRICS Plus, trong đó có Trung Quốc, Iran, Nam Phi và Brazil.
Giới chức quân đội Trung Quốc chủ trì lễ khai mạc cho biết Brazil, Ai Cập và Ethiopia tham gia cuộc tập trận với vai trò quan sát viên. Theo tuyên bố của quân đội Nam Phi, cuộc tập trận “WILL FOR PEACE 2026” nhằm tăng cường phối hợp tác chiến trên biển, đảm bảo an ninh hàng hải và nâng cao khả năng tương tác giữa các lực lượng hải quân trong khối.
Trung tá Mpho Mathebula, quyền phát ngôn viên phụ trách các chiến dịch chung của quân đội Nam Phi, cho biết tất cả các quốc gia thành viên BRICS Plus đều được mời tham gia.
Trước đó, ông Donald Trump cáo buộc các nước BRICS theo đuổi chính sách “chống Mỹ” và hồi tháng 1/2025 đã đe dọa áp thuế thương mại 10% đối với các thành viên, ngoài những loại thuế hiện hành trên toàn cầu.
Đảng Liên minh Dân chủ (DA), lực lượng thân phương Tây và là đảng lớn thứ hai trong liên minh cầm quyền của Tổng thống Cyril Ramaphosa chỉ trích cuộc tập trận, cho rằng hoạt động này mâu thuẫn với lập trường trung lập của Nam Phi và có thể khiến nước này trở thành “quân cờ trong các cuộc đấu quyền lực quốc tế.”
Đáp lại, bà Mathebula khẳng định cuộc tập trận không mang tính chính trị và không nhằm vào Mỹ, đồng thời nhấn mạnh Nam Phi vẫn duy trì tập trận định kỳ với Mỹ, hướng tới mục tiêu nâng cao năng lực và chia sẻ thông tin giữa các lực lượng hải quân.
Giới quan sát nhận định cuộc tập trận “WILL FOR PEACE 2026” phản ánh nỗ lực tăng cường hợp tác quân sự trong khối BRICS Plus, đồng thời cho thấy vai trò ngày càng phức tạp của Nam Phi trong việc cân bằng quan hệ giữa các cường quốc. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược toàn cầu gia tăng, các hoạt động quân sự đa phương như thế này được xem là phép thử cho chính sách đối ngoại độc lập mà Pretoria đang theo đuổi.
BRICS Plus là phiên bản mở rộng của nhóm BRICS ban đầu gồm Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi, được các thành viên coi là đối trọng với ảnh hưởng kinh tế của Mỹ và phương Tây. Nhóm mở rộng hiện bao gồm thêm Ai Cập, Indonesia, Saudi Arabia, Ethiopia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất.