Ngày 14/01/2026, tờ Thế Giới Trẻ (Đức) đã đăng tải bài viết mang tựa đề “Địa chính trị và Chính sách năng lượng – Chiến lợi phẩm: Trữ lượng dầu mỏ” của nhà báo Knut Mellenthin. Bài viết phân tích chiến lược năng lượng của cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với nguồn nhiên liệu hóa thạch tại Venezuela, đồng thời chỉ ra rằng các CEO năng lượng Mỹ vẫn tỏ ra thận trọng trong đầu tư và kêu gọi một “cuộc tái cấu trúc” toàn diện ngành công nghiệp này.
Ngày 3/1/2026, lực lượng đặc nhiệm Mỹ đã tiến hành chiến dịch ở Caracas, Venezuela, bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro trong một chiến dịch được đánh giá là diễn ra nhanh chóng, dễ dàng và với rủi ro tối thiểu. Trong khi Washington của Donald Trump đối mặt với bài toán khó về cách quản lý “chiến lợi phẩm” là trữ lượng dầu mỏ được coi là lớn nhất thế giới, một cuộc họp gần đây với các CEO và lãnh đạo cấp cao của khoảng hai chục công ty dầu mỏ Mỹ đã phơi bày những bất đồng và hạn chế trong tầm nhìn chiến lược của chính quyền về tương lai nguồn tài nguyên này.
Ngay từ đầu cuộc họp tại Nhà Trắng, Donald Trump tuyên bố ông kỳ vọng các tập đoàn năng lượng Mỹ sẽ đầu tư ít nhất 100 tỷ USD vào Venezuela nhằm khôi phục ngành sản xuất dầu mỏ đang suy yếu của quốc gia Nam Mỹ này. Vẫn với phong cách thẳng thắn quen thuộc, ông công khai cảnh báo các lãnh đạo doanh nghiệp: nếu họ không muốn tham gia vào kế hoạch được coi là mang lại “sự giàu có khổng lồ”, ông sẵn sàng trao cơ hội cho những công ty khác. Lời ám chỉ của Trump hướng đến các doanh nghiệp nhỏ và độc lập hơn, những cái tên tuy linh hoạt trong đầu tư nhưng chưa được xem là đối tác dài hạn đáng tin cậy.
Số tiền 100 tỷ USD mà Tổng thống Donald Trump đề xuất đầu tư vào Venezuela thực tế không phải là con số quá lớn. Theo nhận định của các chuyên gia, đây chỉ là mức cần thiết để duy trì và ổn định ngành công nghiệp dầu mỏ của quốc gia Nam Mỹ này ở quy mô hiện tại. Ước tính, để nâng sản lượng từ khoảng 800.000 thùng/ngày lên hai triệu thùng/ngày, Venezuela sẽ cần khoản đầu tư vượt quá 180 tỷ USD, và mục tiêu này có thể chỉ đạt được vào khoảng năm 2040. Trước khi ngành dầu mỏ bị quốc hữu hóa dưới thời Tổng thống Hugo Chávez năm 2007, sản lượng từng đạt 3,5 triệu thùng/ngày và có thời điểm chạm ngưỡng bốn triệu thùng. Tuy nhiên, sau khi ông Chávez qua đời năm 2013, dưới thời Nicolás Maduro, sản lượng liên tục sụt giảm, trong khi giá dầu thế giới lao dốc kể từ năm 2014, khiến ngành dầu mỏ Venezuela rơi vào khủng hoảng kéo dài.
Trong những ngày ngay sau chiến dịch quân sự ngày 3/1, Donald Trump, trong trạng thái hưng phấn sau chiến thắng, đã đưa ra những tuyên bố về tương lai của ngành dầu mỏ Venezuela mà độ xác thực còn nhiều nghi ngờ. Trong đó, ông khẳng định rằng Venezuela sẽ xuất khẩu từ 30 đến 50 triệu thùng dầu sang Mỹ để tiêu thụ, với doanh thu từ việc bán dầu do chính quyền của ông kiểm soát và được sử dụng “mang lại lợi ích cho người dân cả hai nước”. Trump còn tuyên bố rằng Venezuela sẽ “nhận phần của mình” thông qua việc cung cấp các sản phẩm của Mỹ, và từ nay ông sẽ quyết định dầu của Venezuela được bán cho ai.
Hiện tại, Trung Quốc là một trong những khách hàng quan trọng nhất của Venezuela, chiếm 70% lượng xuất khẩu dầu của nước này trước đây. Đồng thời, vị tỷ phú lập dị này cũng khoe khoang về việc sản lượng tăng thêm sẽ làm giảm đáng kể giá dầu trên thị trường thế giới, một viễn cảnh khó có thể trở thành động lực hiệu quả để các giám đốc điều hành doanh nghiệp dầu mỏ đầu tư hàng chục tỷ đô la vào việc tái thiết một ngành công nghiệp suy yếu, vốn đòi hỏi đầu tư kỹ thuật lớn và ổn định chính trị lâu dài.
Phần lớn các tập đoàn dầu khí lớn của Mỹ đã rút khỏi Venezuela sau khi ngành công nghiệp dầu mỏ của nước này bị quốc hữu hóa. Chevron hiện là tập đoàn duy nhất của Mỹ vẫn duy trì hoạt động và có kế hoạch tiếp tục ở lại. Tại cuộc gặp với Donald Trump hôm thứ Sáu, Darren Woods, Giám đốc điều hành ExxonMobil, đã thẳng thắn mô tả tâm lý chung của giới công nghiệp dầu khí tư nhân: Venezuela là thị trường “không thể đầu tư”. Nói cách khác, trong tình trạng hiện tại, quốc gia Nam Mỹ này không còn đủ sức hấp dẫn đối với dòng vốn lớn.
Cũng trong cuộc họp, hầu hết các giám đốc điều hành hàng đầu đã yêu cầu chính phủ Mỹ hỗ trợ tài chính, cải thiện khung pháp lý cho các công ty nước ngoài và tái cấu trúc tập đoàn dầu khí quốc doanh PDVSA để khôi phục niềm tin của nhà đầu tư. Tuy nhiên, những lời hứa mang tính trấn an của Tổng thống Trump rằng, “các bạn đang làm việc trực tiếp với chúng tôi, chứ không phải với Venezuela” dường như không đủ sức thuyết phục các tập đoàn năng lượng vốn luôn dè dặt trước rủi ro chính trị và kinh tế tại quốc gia này.
Cuộc đối thoại giữa chính quyền Donald Trump và các tập đoàn năng lượng Mỹ cho thấy khoảng cách rõ rệt giữa tham vọng chính trị và thực tế kinh tế. Dù sở hữu trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới, Venezuela vẫn là một thị trường đầy rủi ro, nơi mà những cam kết đầu tư hàng trăm tỷ đô la khó có thể trở thành hiện thực nếu thiếu ổn định về chính trị, pháp lý và hạ tầng. Khi lợi ích chiến lược và lợi nhuận kinh tế không song hành, “chiến lợi phẩm dầu mỏ” có thể sẽ tiếp tục là gánh nặng trong ván cờ địa chính trị của Washington, hơn là một thắng lợi dễ dàng như những tuyên bố đầy tự tin ban đầu.
Hồ Ngọc Thắng/Nguồn: https://www.jungewelt.de/artikel/515606.geo-und-energiepolitik-kriegsbeute-%C3%B6lreserven.html