Ngày 15/1/2026, trong cuộc gặp tại Nhà Trắng, Lãnh đạo phe đối lập Venezuela María Corina Machado đã trao tặng Tổng thống Mỹ Donald Trump huy chương Giải Nobel Hòa bình 2025, một món quà mang tính biểu tượng chính trị, thể hiện tham vọng và thông điệp chiến lược hơn là sự chuyển giao danh hiệu hay người nhận thực sự của giải thưởng này. Hành động của bà Machado được nhiều nhà quan sát đánh giá là nhằm gây ảnh hưởng và tìm kiếm sự ủng hộ chính trị trong bối cảnh quan hệ giữa hai bên có nhiều toan tính cạnh tranh.
Ông Donald Trump đã nhận huy chương vàng 18 karat từ bà María Corina Machado và mô tả cử chỉ này là “một khoảnh khắc tuyệt vời của sự tôn trọng lẫn nhau” trong một bài đăng trên mạng xã hội. Ông cảm ơn bà Machado vì đã ghi nhận “công việc” của mình, hàm ý đến tuyên bố lâu nay rằng ông xứng đáng được trao Giải Nobel Hòa bình vì được cho là đã ngăn chặn nhiều cuộc chiến, cũng như vai trò của chính quyền ông trong chiến dịch dẫn tới việc bắt giữ cựu lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro.
Bà Machado, người đoạt Giải Nobel Hòa bình năm 2025 nhờ “những nỗ lực không ngừng thúc đẩy quyền dân chủ cho người dân Venezuela và đấu tranh cho quá trình chuyển đổi công bằng, hòa bình từ chế độ độc tài sang dân chủ”, và bà đã trao tặng huy chương cho ông Trump như một món quà mang tính biểu tượng. Bà mô tả buổi lễ là một “sự kiện lịch sử”, so sánh hành động này với cử chỉ thế kỷ 19 khi Hầu tước de Lafayette gửi huy chương có hình George Washington cho Simón Bolívar.
Tuy nhiên, Ủy ban Nobel Na Uy khẳng định rằng dù huy chương vật chất có thể được chuyển nhượng vì là tài sản cá nhân của người đoạt giải, nhưng Giải Nobel Hòa bình không thể bị thu hồi, chia sẻ hay chuyển nhượng, đổi sang tên người khác.
“Dù huy chương, bằng chứng nhận hay tiền thưởng có thay đổi chủ sở hữu, thì người được ghi nhận trong lịch sử vẫn mãi là chủ nhân thực sự của giải thưởng,” Ủy ban Nobel Na Uy (cơ quan phụ trách trao giải) cho biết trong thông báo ngày 16/1.
Điều lệ Quỹ Nobel cũng quy định các quyết định trao giải là cuối cùng, không thể kháng cáo và không bị thu hồi. Ủy ban không đưa ra bình luận về các hành động hay phát ngôn của những người đoạt giải sau khi công bố kết quả.
Ông Trump trước đây nhiều lần bày tỏ mong muốn được trao Giải Nobel Hòa bình, tự cho rằng bản thân xứng đáng nhờ các nỗ lực ngoại giao ngăn chặn xung đột, và từng tỏ ra thất vọng khi giải thưởng năm 2025 thuộc về bà Machado.
Dù được mô tả như một cử chỉ “tôn trọng lẫn nhau”, việc bà María Corina Machado trao tặng huy chương Nobel Hòa bình của mình cho ông Donald Trump thực chất mang nhiều tầng ý nghĩa hơn là một hành động tri ân đơn thuần. Ở bề nổi, đây là một biểu tượng tượng trưng cho giải thưởng mà ông Trump nhiều lần công khai mong muốn nhưng chưa từng đạt được. Song ở chiều sâu, động thái này phản ánh một chiến lược chính trị khéo léo của bà Machado, người đang nỗ lực duy trì vị thế lãnh đạo phe đối lập Venezuela trong bối cảnh nội bộ chia rẽ và ảnh hưởng quốc tế suy giảm.
Trong khi ông Trump coi sự kiện này như một “khoảnh khắc đáng nhớ”, giới quan sát cho rằng việc trao huy chương có thể được xem là một thông điệp ngoại giao tinh tế, nhằm vừa tôn vinh biểu tượng quyền lực Mỹ, vừa gửi đi tín hiệu cầu nối với giới bảo thủ tại Washington. Tuy nhiên, hành động ấy cũng cho thấy sự tính toán thực dụng của bà Machado, khi tìm cách tận dụng sức ảnh hưởng của ông Trump cho mục tiêu chính trị riêng, dù bản thân ông không công khai ủng hộ bà trong con đường tìm kiếm quyền lãnh đạo Venezuela.
Cuối cùng, huy chương có thể đổi chủ, nhưng vinh dự Nobel vẫn thuộc về người đã được công nhận chính thức. Sự kiện này, không chỉ gợi lên câu chuyện về một “giấc mơ Nobel chưa thành” của ông Trump, mà còn phản chiếu cách các biểu tượng hòa bình đôi khi trở thành công cụ cho những toan tính chính trị hiện đại.
Daisy N.