Ngày 19/01/2026, tờ Thế Giới Trẻ (Đức) đăng tải bài viết “Chiến tranh ở Syria – Rojava gặp nguy hiểm” của nhà báo Nick Brauns, phản ánh tình hình căng thẳng tại Syria khi quân đội chính phủ mở chiến dịch tấn công quy mô lớn vào khu vực tự trị Rojava. Bài báo cũng cho biết, nhiều cuộc biểu tình đã được tổ chức nhằm phản đối chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng thống Syria tới Berlin.
Tổng thống Syria phát động tấn công vào Rojava trước chuyến thăm Đức
Trong khi Tổng thống Syria Ahmed al-Sharaa, cựu thủ lĩnh al-Qaeda, dự kiến có mặt tại Berlin vào thứ Hai để thực hiện chuyến thăm cấp nhà nước, thì lực lượng Hồi giáo trung thành với ông đã phát động một cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào lãnh thổ của Chính quyền Tự trị Dân chủ Bắc và Đông Syria (Rojava).
Chính quyền tự trị gọi đây là “cuộc chiến sinh tồn”, đồng thời ban bố lệnh tổng động viên vào ngày Chủ nhật. “Để bảo vệ những thành tựu và bản sắc của chúng ta, lựa chọn duy nhất là tự vệ của nhân dân,” tuyên bố của Rojava nêu rõ, kêu gọi thanh niên người Kurd tại Kobani và Jazira cầm vũ khí bảo vệ khu vực.
Trước đó, tổng tư lệnh Lực lượng Dân chủ Syria (SDF) Mazlum Abdi đã đồng ý với thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ làm trung gian, đồng thời tuyên bố rút quân khỏi một số khu vực phía tây sông Euphrates. Đáp lại, al-Sharaa ban hành sắc lệnh công nhận tiếng Kurd là “ngôn ngữ quốc gia”, cho phép giảng dạy như môn tự chọn tại các trường ở vùng có đông người Kurd. Ngoài ra, Tết Newroz của người Kurd cũng được công nhận là ngày lễ quốc gia.
Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng sắc lệnh này chỉ đảm bảo các quyền cá nhân chứ không mở rộng quyền tự trị, và có thể là động thái mang tính đối ngoại, nhằm xoa dịu phương Tây trước khi ông al-Sharaa tham dự Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos và sau đó là Berlin.
Giao tranh leo thang tại Rojava trước chuyến thăm Đức của Tổng thống Syria
Hôm thứ Bảy, quân đội chính phủ Syria, với sự tham gia của các đơn vị vũ trang do Thổ Nhĩ Kỳ hậu thuẫn và các cựu thành viên “Nhà nước Hồi giáo” (IS), đã phát động tấn công quy mô lớn nhằm vào lực lượng Dân chủ Syria (SDF) đang rút lui, mở rộng chiến sự dọc toàn tuyến biên giới khu vực tự trị Rojava.
Đến Chủ nhật, lực lượng chính phủ đã chiếm thành phố Tabqa, bao gồm đập Euphrates, và tiến sát Raqqa – trung tâm hành chính của khu vực. Theo SDF, giao tranh vẫn đang diễn ra trong thành phố với các nhóm IS. Quân đội chính phủ cũng vượt sông Euphrates bằng bè phao, chiếm mỏ dầu Omar và mỏ khí đốt Conoco ở Deir ez-Zor – hai nguồn tài nguyên trọng yếu của Rojava.
Quân đội Mỹ đồn trú tại khu vực không can thiệp, được xem là dấu hiệu cho thấy Washington đã rút lại sự bảo trợ với lực lượng người Kurd, từng là đồng minh trong cuộc chiến chống IS.
Các vùng đa số người Ả Rập dọc sông Euphrates, vốn do SDF kiểm soát từ năm 2016–2019, nay chứng kiến sự tan rã nhanh chóng khi nhiều binh sĩ Ả Rập đào ngũ và các bộ lạc nổi dậy chống lại SDF.
Tại Đức, các hiệp hội người Kurd, Yazidi và Alevi ở Berlin đã kêu gọi biểu tình với khẩu hiệu “Lệnh bắt giữ thay vì tiếp đón tại Phủ Thủ tướng”, phản đối chuyến thăm sắp tới của Tổng thống Syria Ahmed al-Sharaa. Theo kế hoạch, Thủ tướng Friedrich Merz sẽ gặp ông al-Sharaa vào thứ Ba để thảo luận về vấn đề trục xuất người tị nạn Syria, dù chỉ một năm trước, nhà lãnh đạo này vẫn bị chính phủ Mỹ treo thưởng 10 triệu USD.
Diễn biến leo thang tại Rojava cho thấy cuộc xung đột ở Syria vẫn chưa đi đến hồi kết, dù từng được xem là đã ổn định sau nhiều năm giao tranh. Việc chính quyền Damascus mở chiến dịch quân sự mới trong khi Tổng thống al-Sharaa tiến hành chuyến công du châu Âu làm dấy lên nghi ngờ về ý đồ chính trị phía sau các động thái ngoại giao.
Trong bối cảnh đó, người Kurd tại Syria tiếp tục đối mặt với nguy cơ mất quyền tự trị và bị gạt ra ngoài các thỏa thuận quốc tế, còn các cường quốc như Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ dường như đang đặt lợi ích chiến lược lên trên cam kết với các lực lượng từng là đồng minh.
Tình hình Rojava vì thế có thể trở thành thước đo mới cho cán cân quyền lực tại Trung Đông – nơi những toan tính địa chính trị vẫn tiếp tục định hình số phận của hàng triệu người dân.
Hồ Ngọc Thắng/Nguồn: https://www.jungewelt.de/artikel/515817.krieg-in-syrien-rojava-in-gefahr.html