Ngày 27/01/2026, RT DE (kênh truyền hình tiếng Đức của Nga) đưa tin về vấn đề nhượng bộ lãnh thổ đang trở thành điểm then chốt trong các cuộc đàm phán nhằm giải quyết xung đột Ukraine. Theo một số báo cáo truyền thông, Mỹ được cho là sẵn sàng đưa ra các đảm bảo an ninh cho Ukraine nếu Kiev chấp nhận nhượng bộ lãnh thổ, tuy nhiên Nhà Trắng đã bác bỏ thông tin này.
Theo một báo cáo của Financial Times đăng tải hôm thứ Ba, các nhà đàm phán Mỹ được cho là đã thúc giục Kyiv rút toàn bộ lực lượng khỏi những khu vực thuộc Donbas mà Ukraine hiện vẫn kiểm soát, đổi lại là các đảm bảo an ninh trong tương lai từ Washington.
Financial Times dẫn lời tám nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định việc cung cấp đảm bảo an ninh của Mỹ sẽ phụ thuộc vào việc Ukraine chấp thuận một thỏa thuận hòa bình. Theo đó, thỏa thuận này đòi hỏi Kyiv phải rút quân khỏi hai khu vực Donetsk và Luhansk, các “Cộng hòa Nhân dân” tự xưng đã tổ chức trưng cầu dân ý vào năm 2022 và tuyên bố sáp nhập vào Nga. Moscow lâu nay khẳng định việc Ukraine rút quân khỏi các vùng lãnh thổ mà Nga coi là của mình là điều kiện tiên quyết để đạt được một nền hòa bình lâu dài.
Báo cáo cũng cho biết Washington đã phát tín hiệu sẵn sàng cung cấp thêm vũ khí cho Ukraine nếu một thỏa thuận hòa bình được thông qua, nhằm tăng sức hấp dẫn của việc ký kết đối với Kyiv. Tuy nhiên, một nguồn tin khác nhấn mạnh rằng Mỹ không tìm cách áp đặt việc nhượng bộ lãnh thổ đối với Ukraine, đồng thời cho rằng các đảm bảo an ninh trong bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào sẽ phụ thuộc vào cam kết của cả hai bên liên quan.
Trong khi đó, Phó Thư ký báo chí Nhà Trắng Anna Kelly đã bác bỏ các thông tin trên, gọi đây là những cáo buộc “sai sự thật”. Bà khẳng định vai trò duy nhất của Washington trong tiến trình hòa bình là “đưa hai bên lại gần nhau để đạt được một thỏa thuận”.
Tuy nhiên, một quan chức cấp cao Ukraine thừa nhận với Financial Times rằng Kyiv ngày càng nghi ngờ về mức độ cam kết của Washington đối với các đảm bảo an ninh. Quan chức này cho rằng Mỹ “liên tục ngăn cản mỗi khi các cam kết an ninh sắp được ký kết”. Về phần mình, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy tuyên bố hôm Chủ nhật rằng, khuôn khổ cho các đảm bảo an ninh đã “hoàn thành 100%” và hiện chỉ còn chờ được ký kết.
Tuần trước, Financial Times đưa tin Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy kỳ vọng sẽ ký văn kiện về các đảm bảo an ninh trong cuộc gặp với Tổng thống Mỹ Donald Trump bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos. Tuy nhiên, cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo kết thúc sau chưa đầy một giờ mà không đạt được bất kỳ thỏa thuận nào.
Cuối tuần qua, các cuộc đàm phán ba bên giữa Nga và Ukraine, với vai trò trung gian của Hoa Kỳ, đã diễn ra tại Abu Dhabi. Theo các báo cáo, nội dung thảo luận tập trung vào vấn đề nhượng bộ lãnh thổ và những bước đi cần thiết nhằm giảm leo thang căng thẳng. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov mô tả các cuộc đàm phán là “mang tính xây dựng”, song đồng thời hạ thấp kỳ vọng về một bước đột phá nhanh chóng do tính chất “rất phức tạp” của vấn đề. Trong khi đó, Kyiv tiếp tục kiên quyết bác bỏ mọi khả năng nhượng bộ lãnh thổ.
Ở góc độ địa chính trị, những diễn biến hiện nay cho thấy xung đột Ukraine không còn đơn thuần là vấn đề song phương mà đã trở thành phép thử đối với vai trò chiến lược của Mỹ và sự gắn kết nội khối phương Tây. Việc Washington được cho là cân nhắc gắn các đảm bảo an ninh với những nhượng bộ chính trị cụ thể phản ánh sự điều chỉnh ưu tiên của Mỹ trong bối cảnh áp lực ngân sách, cạnh tranh chiến lược toàn cầu và mối quan tâm ngày càng lớn đối với các mặt trận khác. Cách tiếp cận này, dù mang tính thực dụng, có nguy cơ làm xói mòn niềm tin của các đối tác vào độ tin cậy lâu dài của các cam kết an ninh do Mỹ dẫn dắt.
Đối với NATO và châu Âu, bế tắc hiện nay đặt ra những hệ quả sâu rộng hơn. Nếu không đạt được một khuôn khổ hòa bình rõ ràng và bền vững, châu Âu sẽ tiếp tục đối mặt với nguy cơ bất ổn kéo dài ngay tại sườn phía Đông, buộc NATO phải duy trì trạng thái răn đe tốn kém và lâu dài. Đồng thời, sự thiếu chắc chắn trong lập trường của Mỹ có thể thúc đẩy các nước châu Âu gia tăng tranh luận nội bộ về tự chủ chiến lược, làm lộ rõ những rạn nứt trong cách tiếp cận đối với Nga và tương lai an ninh lục địa.
Trong bối cảnh đó, khi Nga coi vấn đề lãnh thổ là lằn ranh đỏ và Ukraine kiên quyết bảo vệ chủ quyền, triển vọng một thỏa thuận hòa bình toàn diện vẫn phụ thuộc lớn vào việc phương Tây có thể thống nhất được một chiến lược an ninh hậu xung đột đáng tin cậy hay không. Nếu không, xung đột Ukraine có nguy cơ trở thành một điểm nóng kéo dài, định hình lại cấu trúc an ninh châu Âu theo hướng phân cực và bất ổn hơn trong nhiều năm tới.
Hồ Ngọc Thắng/Nguồn: https://dert.site/international/268534-medienbericht-usa-fordern-von-ukraine/