Ngày 29/01/2026, báo Thế Giới Trẻ (Đức) đăng bài “Hãy dỡ bỏ lệnh phong tỏa Cuba! Havana tăng giá” của nhà báo Volker Hermsdorf, lên án gay gắt việc Mỹ tiếp tục leo thang chính sách bao vây, cấm vận khi đe dọa phong tỏa đường biển Cuba. Đây được xem là âm mưu bóp nghẹt hoàn toàn nền kinh tế Cuba bằng những biện pháp mới thô bạo, trắng trợn vi phạm luật pháp quốc tế và các nguyên tắc cơ bản của Hiến chương Liên Hợp Quốc. Trước sự gia tăng áp lực và đe dọa chủ quyền đó, Cuba buộc phải chuẩn bị các phương án phòng thủ nhằm bảo vệ độc lập, an ninh quốc gia và quyền tự quyết thiêng liêng của mình.
Theo tiết lộ của trang tin Politico (Mỹ) vào cuối tuần trước, Nhà Trắng đang lên kế hoạch phong tỏa hoàn toàn đường biển Cuba nhằm cắt đứt nguồn nhập khẩu dầu mỏ thiết yếu của đảo quốc Caribe này. Phát biểu trước báo chí tại bang Iowa hôm thứ Ba, Tổng thống Donald Trump công khai tuyên bố “Cuba sẽ sớm thất bại”, đồng thời đề cập đến việc ngăn chặn dòng vận chuyển dầu từ Venezuela, bày tỏ niềm tin rằng sức ép gia tăng sẽ dẫn tới sự “thay đổi chế độ” theo ý đồ của Washington.
Tại Havana, những lời đe dọa đó đã vấp phải phản ứng mạnh mẽ từ lãnh đạo Cuba. Chủ tịch Miguel Díaz-Canel lên án chính quyền Mỹ coi sinh mạng con người như một thứ hàng hóa có thể mặc cả, tấn công Cuba chỉ vì những quyết định chính trị độc lập, có chủ quyền của nước này. Ngoại trưởng Bruno Rodríguez chỉ trích Mỹ là một thế lực bá quyền mang tính tội phạm, không bị kiểm soát, trắng trợn chà đạp quyền tự do thương mại của Cuba và tiến hành hành vi tống tiền kinh tế. Thứ trưởng Ngoại giao Carlos Fernández de Cossío khẳng định kế hoạch phong tỏa là một “cuộc tấn công tàn bạo nhằm vào một dân tộc yêu chuộng hòa bình”, đồng thời là sự vi phạm rõ ràng luật pháp quốc tế và luật hàng hải. Những tuyên bố hiếu chiến của Tổng thống Trump một lần nữa cho thấy cuộc khủng hoảng năng lượng hiện nay của Cuba không phải ngẫu nhiên, mà là hệ quả có tính toán của cuộc chiến kinh tế kéo dài hơn sáu thập kỷ do Mỹ tiến hành.
Theo Politico, tại Washington hiện đang diễn ra những cuộc thảo luận công khai về khả năng sử dụng Hải quân Mỹ để chặn các tàu chở dầu hướng tới Cuba. Tạp chí này dẫn lời một quan chức chính phủ Mỹ thẳng thừng tuyên bố: “Năng lượng là đòn siết cổ để tiêu diệt chế độ”. Ngoại trưởng Marco Rubio bày tỏ sự ủng hộ đối với kế hoạch nguy hiểm này, trong khi ngay trong nội bộ chính quyền Mỹ cũng xuất hiện những cảnh báo về nguy cơ xảy ra một “thảm họa nhân đạo”.
Thực tế cho thấy Cuba hiện phải nhập khẩu khoảng 60% lượng dầu mỏ phục vụ nền kinh tế và đời sống dân sinh. Việc nguồn cung từ Venezuela bị gián đoạn thời gian qua đã gây tổn hại nghiêm trọng đến nền kinh tế, kéo theo tình trạng mất điện trên diện rộng. Trong bối cảnh đó, mọi hành động phong tỏa năng lượng không chỉ là sự leo thang của cuộc chiến kinh tế, mà còn trực tiếp đe dọa đời sống của hàng triệu người dân Cuba vô tội.
Những lời đe dọa mới của Mỹ xuất hiện trong bối cảnh căng thẳng tiếp tục leo thang. Cuối tuần qua, Chủ tịch Miguel Díaz-Canel đã trực tiếp tham gia các cuộc diễn tập quy mô lớn của Lực lượng vũ trang Cách mạng Cuba và dân quân địa phương, gửi đi thông điệp rõ ràng về quyết tâm bảo vệ Tổ quốc. Ông khẳng định: “Cách tốt nhất để ngăn chặn sự xâm lược là buộc chủ nghĩa đế quốc phải tính toán cái giá mà một cuộc tấn công vào đất nước chúng ta sẽ phải trả”.
Song song với đó, hàng nghìn sinh viên Cuba đã xuống đường tại Havana hôm thứ Ba trong cuộc rước đuốc truyền thống tưởng niệm anh hùng dân tộc José Martí. Cuộc biểu tình không chỉ mang ý nghĩa lịch sử mà còn là lời phản đối mạnh mẽ đối với cái mà họ gọi là trật tự thế giới do Mỹ dẫn dắt, một trật tự bị lên án là “chết chóc và phát xít”, chà đạp quyền độc lập và phẩm giá của các dân tộc nhỏ.
Trên bình diện quốc tế, những hành động đe dọa của Washington đang vấp phải sự phản kháng ngày càng rõ rệt. Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum đã tái khẳng định tình đoàn kết với Cuba trong cuộc họp báo thường nhật hôm thứ Ba, đồng thời nhấn mạnh rằng mọi quyết định liên quan đến các chuyến hàng dầu mỏ đều thuộc chủ quyền của Nhà nước Mexico và Tập đoàn Dầu khí quốc gia Pemex. Dù không trực tiếp bình luận về thông tin do Bloomberg đăng tải trước đó cho rằng Pemex đã ngừng vận chuyển dầu sang Cuba, bà Sheinbaum khẳng định dứt khoát: “Mexico luôn thể hiện tình đoàn kết, và Mexico sẽ tiếp tục làm như vậy”.
Nga đã bày tỏ “quan ngại sâu sắc” trước những lời đe dọa mới nhất của Tổng thống Donald Trump, đồng thời nhấn mạnh mối quan hệ song phương đặc biệt và truyền thống hữu nghị lâu dài với Cuba. Trung Quốc phản ứng quyết liệt hơn khi Bộ Ngoại giao nước này công khai kêu gọi Washington “chấm dứt các hành vi vi phạm luật pháp quốc tế và ngay lập tức dỡ bỏ lệnh cấm vận đối với Cuba”. Bắc Kinh tái khẳng định sự ủng hộ vững chắc dành cho Havana, đồng thời cáo buộc Mỹ vi phạm một cách có hệ thống quyền phát triển độc lập, chính đáng của nhân dân Cuba.
Trong khi đó, làn sóng đoàn kết quốc tế với Cuba đang tiếp tục lan rộng. Cuối tuần qua, các cuộc biểu tình và ngày hành động phản đối lệnh cấm vận phi pháp của Mỹ đã diễn ra tại hơn mười quốc gia, từ Bỉ, Ý đến Nam Phi, cho thấy sự phản đối ngày càng mạnh mẽ của dư luận toàn cầu đối với chính sách bao vây, cấm vận kéo dài nhiều thập kỷ của Washington đối với đảo quốc Caribe này.
Bất kể những lời đe dọa gần đây của Tổng thống Donald Trump có dẫn tới một cuộc phong tỏa hải quân trên thực tế hay không, chúng đã phơi bày rõ ràng bản chất của một chiến lược bá quyền lâu dài mà Washington đang theo đuổi tại Mỹ Latinh và Caribe. Đó là chiến lược sử dụng trừng phạt đơn phương, cưỡng ép kinh tế và đe dọa quân sự nhằm làm suy yếu các chính phủ tiến bộ, triệt tiêu quyền lựa chọn con đường phát triển độc lập của các dân tộc, bất chấp luật pháp quốc tế và những chuẩn mực cơ bản về nhân quyền. Những hành động đó không chỉ gây ra khủng hoảng kinh tế, năng lượng nhân tạo, mà còn trực tiếp xâm phạm quyền được sống, được phát triển và quyền tự quyết thiêng liêng của nhân dân Cuba. Sáu mươi bốn năm sau cuộc khủng hoảng tên lửa, Cuba một lần nữa trở thành tâm điểm căng thẳng quốc tế, đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với cộng đồng quốc tế phải lên tiếng mạnh mẽ, hành động kiên quyết và chấm dứt các chính sách bao vây, cấm vận phi pháp, bảo vệ luật pháp quốc tế, công lý và phẩm giá của các dân tộc có chủ quyền.
Hồ Ngọc Thắng/Nguồn: https://www.jungewelt.de/artikel/516519.unblock-cuba-havanna-erh%C3%B6ht-den-preis.html