Ngày 09/02/2026, tờ Thế Giới Trẻ (Đức) đăng tải bài viết “Đàm phán tại Oman – Họ lại nói chuyện với nhau” của nhà báo Knut Mellenthin. Bài viết xoay quanh cuộc gặp mới đây giữa Mỹ và Iran tại Oman, nơi hai bên tái khởi động đối thoại sau thời gian căng thẳng kéo dài. Tehran thể hiện sự hài lòng với tiến trình đàm phán, trong khi Washington lại đưa ra thông điệp pha trộn giữa “ngoại giao” và những lời đe dọa quân sự.
Cuộc gặp lại sau gián đoạn: Mỹ – Iran nối lại đối thoại tại Muscat
Lần đầu tiên kể từ khi các cuộc “đàm phán gián tiếp” bị gián đoạn bởi cuộc chiến kéo dài 12 ngày do Israel phát động vào tháng 6/2025, đại diện Mỹ và Iran đã tái ngộ vào thứ Sáu tại Muscat, thủ đô Oman. Cuộc gặp diễn ra theo thể thức ngoại giao kín, với việc Ngoại trưởng Oman làm trung gian chuyển thông điệp giữa hai phái đoàn, mỗi bên ở một phòng riêng biệt.
Ngoại trừ một cái bắt tay ngắn ngủi giữa các đại diện, cho đến nay chưa có hình ảnh nào được công bố – phần còn lại của cuộc đối thoại vẫn giữ tính chất hoàn toàn gián tiếp. Vẫn chưa rõ liệu Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi có bắt tay với Đô đốc Brad Cooper, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ, người tham dự trong quân phục, hay không. Sự hiện diện của Cooper được xem là dấu hiệu lệch khỏi quy trình đối thoại của vòng đàm phán đầu tiên hồi tháng 4–5/2025.
Sự khác biệt về cách tiếp cận lần này còn thể hiện rõ khi vào thứ Bảy, trưởng đoàn đàm phán Mỹ Steve Witkoff cùng Jared Kushner, con rể Tổng thống Donald Trump và thành viên phái đoàn đã có chuyến thăm tàu sân bay USS Abraham Lincoln, hiện là soái hạm của chiến dịch tăng cường lực lượng hải quân trong khu vực. Witkoff xác nhận sự kiện này trên nền tảng X (Twitter cũ), cho biết ông, Kushner và Cooper đã “gặp gỡ những thủy thủ và lính thủy đánh bộ dũng cảm trên tàu USS Abraham Lincoln, nhóm tác chiến và Không đoàn 9 của tàu sân ba,y những người đang bảo vệ an ninh và duy trì thông điệp hòa bình bằng sức mạnh của Tổng thống Trump.”
Tín hiệu tích cực từ Tehran, cảnh báo cứng rắn từ Washington
Sau cuộc gặp tại Muscat hôm thứ Sáu, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi bày tỏ sự hài lòng trong buổi họp báo: “Tôi nghĩ rằng bầu không khí rất tốt, và tóm lại, tôi có thể nói đó là một khởi đầu tốt.” Cả hai bên đều thống nhất rằng đàm phán cần tiếp tục, song thời gian và điều kiện cụ thể cho vòng thảo luận tiếp theo vẫn chưa được ấn định.
Phát biểu trên chuyên cơ Air Force One cùng ngày, cựu Tổng thống Donald Trump cũng khẳng định: “Đó là một cuộc họp rất tốt. Sẽ có một cuộc gặp khác vào đầu tuần tới.” Ông nhấn mạnh Iran cần nghiêm túc với tiến trình này: “Họ biết hậu quả nếu không đạt được thỏa thuận. Và nếu không, hậu quả sẽ rất nghiêm trọng.”
Tuy nhiên, tính khả thi của cuộc gặp tiếp theo trong tuần này vẫn để ngỏ, đặc biệt sau thông báo hôm thứ Bảy rằng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu sẽ bay đến Washington vào thứ Ba để gặp ông Trump vào thứ Tư. Bất kể thời điểm chính xác, vai trò của Netanyahu đang cho thấy ông là “người tham gia không chính thức quan trọng nhất” trong tiến trình đàm phán.
Theo tuyên bố từ văn phòng Thủ tướng Israel, ông Netanyahu muốn đưa vào bàn đàm phán yêu cầu hạn chế chương trình tên lửa đạn đạo của Iran và chấm dứt sự hỗ trợ của Tehran đối với các đồng minh trong “trục kháng chiến”.
Netanyahu – “người chơi” hậu trường và đòn trừng phạt từ Trump
Vai trò trung tâm của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu trong các bước đi “ngoại giao” của chính quyền Trump ngày càng trở nên rõ rệt. Trước cuộc gặp giữa phái đoàn Mỹ và Iran tại Muscat, trưởng đoàn đàm phán Steve Witkoff đã có cuộc gặp với ông Netanyahu vào thứ Ba tuần trước để trao đổi thông tin và tham vấn chiến lược. Trong cuộc gặp này, Thủ tướng Israel nhấn mạnh sự hoài nghi của mình đối với Tehran, cho rằng Iran “nhiều lần chứng minh rằng không thể tin tưởng họ sẽ thực hiện các cam kết của mình.”
Sự phối hợp giữa kênh đối thoại và áp lực quân sự, vốn là dấu ấn trong cách tiếp cận đối ngoại của ông Trump – tiếp tục được thể hiện trong dịp này. Ngay trong ngày diễn ra cuộc gặp tại Oman, Trump đã ký một sắc lệnh hành pháp, áp đặt thuế quan trừng phạt đối với tất cả hàng hóa nhập khẩu từ các quốc gia “trực tiếp hoặc gián tiếp mua, nhập khẩu hoặc có được hàng hóa hoặc dịch vụ từ Iran”. Mặc dù biện pháp này đã được công bố từ trước, ông Trump chọn ngày 6/2 để chính thức đưa nó vào hiệu lực, một động thái mang đậm tính biểu tượng, đồng thời gia tăng sức ép lên Tehran giữa lúc đàm phán đang khởi động trở lại.
Đàm phán mong manh trên nền địa chính trị căng thẳng
Cuộc gặp tại Muscat đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong nỗ lực nối lại đối thoại giữa Mỹ và Iran, nhưng cũng đồng thời phơi bày những rạn nứt sâu sắc và tính toán chiến lược từ nhiều phía. Trong khi Tehran tỏ ra thiện chí, Washington lại lồng ghép thông điệp ngoại giao với những biện pháp răn đe mạnh tay, từ sự hiện diện của quân đội đến sắc lệnh trừng phạt kinh tế. Vai trò nổi bật của Israel, đặc biệt là Thủ tướng Netanyahu, càng cho thấy rằng các cuộc đàm phán này không chỉ là chuyện song phương, mà còn là một phần trong bàn cờ địa chính trị rộng lớn hơn tại Trung Đông.
Tương lai của tiến trình đối thoại vẫn còn bỏ ngỏ. Những vòng đàm phán tiếp theo nếu diễn ra sẽ cần vượt qua không chỉ khoảng cách về lập trường, mà cả sự nghi kỵ lẫn sức ép từ các thế lực bên ngoài bàn đàm phán.
Hồ Ngọc Thắng/Nguồn: https://www.jungewelt.de/artikel/517113.verhandlungen-in-oman-sie-reden-wieder.html