Ngày 17/3/2026, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm cho biết Bắc Kinh sẽ triển khai hỗ trợ nhân đạo khẩn cấp cho Iran, Jordan, Lebanon và Iraq trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông liên quan đến các hoạt động quân sự của Mỹ và Israel đã bước sang tuần thứ ba và tiếp tục leo thang phức tạp.
Ông Lâm Kiếm nhấn mạnh xung đột leo thang tại Trung Đông đã gây ra thảm họa nhân đạo nghiêm trọng, khiến đời sống của hàng triệu người dân rơi vào tình trạng thiếu thốn và bất ổn. Ông bày tỏ hy vọng các gói viện trợ khẩn cấp sẽ góp phần hỗ trợ nhu cầu thiết yếu trước mắt, đồng thời khẳng định Trung Quốc sẽ tiếp tục thúc đẩy các sáng kiến ngoại giao nhằm chấm dứt giao tranh, ngăn nguy cơ khủng hoảng nhân đạo lan rộng trong khu vực.
Thông báo về hỗ trợ nhân đạo được đưa ra trong bối cảnh diễn biến địa chính trị có nhiều thay đổi, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump quyết định hoãn chuyến thăm dự kiến tới Bắc Kinh. Theo Nhà Trắng, quyết định này xuất phát từ việc xung đột tại Trung Đông tiếp tục mở rộng, đồng thời Washington đang kêu gọi các đối tác quốc tế, trong đó có Trung Quốc, tăng cường phối hợp nhằm bảo đảm an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển năng lượng chiến lược của thế giới.
Thời gian qua, Bắc Kinh cũng gia tăng nỗ lực ngoại giao nhằm tìm kiếm vai trò trung gian, góp phần hạ nhiệt căng thẳng khu vực. Trong cuộc gặp gần đây với Ngoại trưởng Saudi Arabia Faisal bin Farhan, Đặc phái viên Trung Quốc về các vấn đề Trung Đông Trác Tuyển đã kêu gọi các bên liên quan kiềm chế, tránh những hành động làm gia tăng đối đầu và tạo điều kiện cho các tiến trình đối thoại.
Song song với các động thái ngoại giao, hoạt động cứu trợ nhân đạo trong khu vực cũng được đẩy mạnh. Một số quốc gia Trung Á và Tây Á đã triển khai các chuyến hàng hỗ trợ người dân Iran. Chính quyền Uzbekistan cho biết đã chuyển nhiều nhu yếu phẩm thiết yếu như bột mì, gạo, đường, mì ống, dầu hướng dương, thực phẩm đóng hộp, cùng thuốc men và vật tư y tế nhằm góp phần giảm bớt khó khăn trước mắt cho người dân tại các khu vực chịu ảnh hưởng bởi xung đột.
Hoạt động cứu trợ nhân đạo dành cho Iran tiếp tục được nhiều quốc gia trong khu vực triển khai. Turkmenistan đã gửi các lô hàng viện trợ theo chỉ đạo của Tổng thống Serdar Berdimuhamedov, trong đó phần lớn được dành cho trẻ em, gồm thuốc men, vật tư y tế và nhiều nhu yếu phẩm thiết yếu khác nhằm hỗ trợ các gia đình chịu ảnh hưởng bởi xung đột.
Trước đó, Azerbaijan cũng chuyển tới Iran ba xe tải chở hàng cứu trợ với tổng khối lượng lớn, bao gồm 10 tấn bột mì, 6 tấn gạo, 2,4 tấn đường, hơn 4 tấn nước uống, khoảng 600 kg trà, cùng 2 tấn thuốc men và các bộ dụng cụ sơ cứu. Ngoài ra, Azerbaijan còn tiếp nhận các chuyến bay chở hàng viện trợ nhân đạo của Nga, sau đó vận chuyển số hàng này tới cửa khẩu biên giới Astara để trung chuyển sang Iran.
Theo thông tin từ các cơ quan chức năng, tổng lượng viện trợ của Nga dành cho Iran khoảng 13 tấn, chủ yếu là vật tư y tế. Đại sứ Iran tại Nga Kazem Jalali ngày 17/3 đã bày tỏ lời cảm ơn tới Tổng thống Vladimir Putin và Chính phủ Nga vì sự hỗ trợ kịp thời, đồng thời bày tỏ hy vọng Iran sẽ tiếp tục nhận được thêm nhiều chuyến hàng viện trợ nhân đạo trong thời gian tới.
Cuộc chiến tranh xâm lược Iran do Mỹ và Israel gây ra không chỉ là một xung đột quân sự đơn thuần, mà còn là minh chứng rõ ràng cho những hệ lụy nghiêm trọng của chủ nghĩa can thiệp và bạo lực trong quan hệ quốc tế. Với hơn 61.000 cơ sở bị phá hủy, gần 1.500 sinh mạng bị cướp đi và hàng triệu người buộc phải rời bỏ quê hương, cuộc chiến đã đẩy người dân Iran vào một thảm kịch nhân đạo sâu sắc. Những con số ấy không chỉ phản ánh sự tàn khốc của bom đạn, mà còn là tiếng nói tố cáo sự coi thường luật pháp quốc tế và quyền sống của con người.
Hơn thế, cuộc chiến này còn làm gia tăng bất ổn khu vực, khoét sâu hận thù và tạo ra những hệ quả lâu dài khó có thể khắc phục. Nó đặt ra câu hỏi lớn cho cộng đồng quốc tế về trách nhiệm bảo vệ hòa bình, công lý và nhân quyền. Chừng nào các hành động quân sự đơn phương còn được biện minh, chừng đó những bi kịch tương tự vẫn có nguy cơ lặp lại, để lại những vết thương không chỉ cho một quốc gia mà cho toàn nhân loại.
Minh Anh