Cuộc đua xe đạp toàn quốc tranh Cúp Truyền hình TP.HCM lần thứ 38 năm 2026 với chủ đề “Non sông liền một dải” không chỉ là sự kiện thể thao quy mô lớn, mà còn mang ý nghĩa lịch sử – văn hóa sâu sắc, hướng tới kỷ niệm 50 năm TP.HCM. Khi đoàn đua đến Huế, hành trình vượt khỏi khuôn khổ thi đấu, trở thành nhịp cầu kết nối ký ức dân tộc, nơi quá khứ và hiện tại giao thoa, khơi dậy niềm tự hào và tinh thần thống nhất. Đồng thời, Huế cũng hiện lên như điểm khởi nguồn của một hành trình lớn hơn, nơi góp phần hình thành tư tưởng cứu nước của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Nếu cuộc đua gợi nhắc về sự nối liền lãnh thổ, thì Huế lại mở ra chiều sâu lịch sử , nơi hun đúc những hạt mầm đầu tiên của lý tưởng giải phóng dân tộc. Ít có nơi nào như mảnh đất cố đô, còn lưu giữ gần như trọn vẹn dấu tích tuổi niên thiếu của Người: từ mái nhà tranh giản dị ở làng Dương Nỗ đến Trường Quốc Học Huế, cái nôi nuôi dưỡng trí tuệ và nhân cách của một vĩ nhân.
Chính tại đây, Nguyễn Sinh Cung (Nguyễn Tất Thành) đã tiếp nhận những nền tảng quan trọng hình thành nên con người mình. Từ gia đình, đặc biệt là người cha Nguyễn Sinh Sắc, Người sớm thấm nhuần tinh thần yêu nước, ý chí tự lập và khát vọng công bằng. Từ giáo dục, Người được tiếp cận cả Nho học truyền thống lẫn luồng tư tưởng tiến bộ phương Tây. Và từ không gian văn hóa Huế, vùng đất giàu nhân văn, trọng nghĩa khí, những giá trị đạo lý và lòng trắc ẩn được bồi đắp một cách tự nhiên, bền bỉ. Huế vì thế không chỉ là nơi “ở và học”, mà chính là nơi đặt nền móng cho một nhân cách lớn.
Quan trọng hơn, chính tại cố đô, Nguyễn Tất Thành đã trải qua quá trình chuyển hóa từ trải nghiệm thực tế đến khát vọng cứu nước. Đầu thế kỷ XX, Huế là kinh đô nhưng cũng là nơi phơi bày rõ những nghịch lý của một dân tộc mất chủ quyền: triều đình tồn tại nhưng quyền lực nằm trong tay thực dân; xã hội phân hóa sâu sắc, đời sống nhân dân cơ cực; các phong trào yêu nước dâng lên nhưng vẫn bế tắc về con đường.
Trong bối cảnh ấy, những gì người thanh niên Nguyễn Tất Thành chứng kiến không chỉ dừng lại ở cảm xúc, mà dần trở thành trăn trở, suy tư về vận mệnh dân tộc. Tình yêu nước từ cảm tính được nâng lên thành ý thức chính trị, thôi thúc Người tìm kiếm một con đường mới. Từ Huế, những câu hỏi lớn đã được đặt ra. Và cũng từ đây, một quyết định mang tính bước ngoặt của lịch sử được thai nghén để rồi năm 1911, Người rời Tổ quốc, bắt đầu hành trình tìm đường cứu nước, mở ra con đường giải phóng cho dân tộc Việt Nam.
“Đêm xa nước đầu tiên, ai nỡ ngủ
Sóng vỗ dưới thân tàu đâu phải sóng quê hương
Trời từ đây chẳng xanh màu xứ sở
Xa nước rồi, càng hiểu nước đau thương”. (Chế Lan Viên/Người đi tìm hình của nước).
Trở lại với cuộc đua xe đạp Cúp Truyền hình TP.HCM, có thể nhận thấy một giá trị nổi bật: khả năng “đánh thức” di sản bằng những phương thức hiện đại, giàu sức lan tỏa. Không chỉ là những cung đường thi đấu, hành trình của đoàn đua còn trở thành cầu nối truyền thông, đưa hàng triệu khán giả đến gần hơn với các địa danh lịch sử của Huế như Nhà lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh trên đường Mai Thúc Loan, làng Dương Nỗ, Bảo tàng Hồ Chí Minh hay Trường Quốc Học Huế.
Dưới góc nhìn ấy, các di tích không còn là những không gian tĩnh lặng, mà chuyển mình thành những “điểm chạm ký ức” sống động. Ở đó, lịch sử không chỉ được kể lại mà còn được cảm nhận, nơi mỗi du khách có thể kết nối giữa câu chuyện quá khứ với trải nghiệm hiện tại một cách trực quan và giàu cảm xúc.
Đây cũng chính là hướng đi đáng chú ý của Huế: từng bước chuyển hóa di sản từ “giá trị tĩnh” sang “tài nguyên phát triển”. Thông qua sự kết hợp giữa thể thao, truyền thông và du lịch, các giá trị lịch sử – văn hóa được tái hiện, lan tỏa và tạo ra sức hút mới, đặc biệt trong lĩnh vực du lịch văn hóa và giáo dục truyền thống.
Sự giao thoa giữa thể thao và di sản vì thế không chỉ mang ý nghĩa quảng bá, mà còn mở ra một cách tiếp cận bền vững, nơi quá khứ được đánh thức trong dòng chảy hiện đại, góp phần định hình bản sắc và động lực phát triển của Huế trong bối cảnh mới.
Huế đã trở thành thành phố trực thuộc Trung ương từ năm 2025, việc đón nhận và tổ chức các sự kiện tầm quốc gia như cuộc đua xe đạp không chỉ mang ý nghĩa phong trào, mà còn nằm trong một chiến lược dài hạn: Lấy thể thao làm cầu nối quảng bá di sản; Lấy truyền thông hiện đại để lan tỏa giá trị lịch sử; Lấy trải nghiệm thực tế để nâng cao sức hấp dẫn của điểm đến.
Đặc biệt, việc gắn kết hành trình đua xe với các di tích về Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Huế còn mở ra một hướng đi giàu tiềm năng: phát triển du lịch giáo dục, du lịch “địa chỉ đỏ”, gắn với việc bồi dưỡng lý tưởng và bản sắc dân tộc cho thế hệ trẻ.
Từ một góc nhìn rộng hơn, có thể nói: Huế chính là nơi giao thoa giữa ký ức lịch sử và khát vọng tương lai. Nơi đây từng góp phần hình thành tư tưởng của một vĩ nhân, Chủ tịch Hồ Chí Minh. Nơi đây hôm nay đang tiếp tục kể lại câu chuyện ấy bằng những hình thức mới, sinh động và hấp dẫn hơn.
Cuộc đua “Non sông liền một dải” khi đi qua Huế vì thế mang một ý nghĩa vượt lên trên thể thao: đó là sự kết nối giữa hành trình thống nhất đất nước với hành trình tìm đường cứu nước, giữa chuyển động của hiện tại với chiều sâu của lịch sử. Và trong dòng chảy ấy, Huế không chỉ là một điểm dừng chân mà là một điểm khởi nguồn, nơi những giá trị lớn của dân tộc từng được thai nghén, và hôm nay tiếp tục được lan tỏa, bồi đắp cho tương lai./.
Phan Thanh Hải – Thế Nguyễn