Sáng 12/4/2026 tại Quảng Ninh, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cùng nguyên Thủ tướng Phạm Minh Chính dự lễ khởi công tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh, đánh dấu việc triển khai tuyến đường sắt liên vùng tốc độ cao đầu tiên của Việt Nam, mở ra bước phát triển mới cho hạ tầng giao thông và liên kết vùng.
Dự sự kiện có nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính; Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc; nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình. Cùng tham dự còn có lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương và nhiều địa phương. Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an, Đại tướng Lương Tam Quang gửi lẵng hoa chúc mừng.
Tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh do Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển đường sắt cao tốc VinSpeed (thuộc Tập đoàn Vingroup) làm chủ đầu tư, với tổng mức đầu tư hơn 147.000 tỷ đồng (tương đương trên 5,6 tỷ USD), chưa bao gồm chi phí giải phóng mặt bằng. Theo kế hoạch, công trình sẽ hoàn thành vào cuối năm 2028, khi đưa vào khai thác sẽ rút ngắn thời gian di chuyển giữa Hà Nội và Quảng Ninh xuống còn khoảng 23 phút, nhanh gấp nhiều lần so với hiện nay, góp phần thay đổi căn bản phương thức kết nối giữa Thủ đô với vùng Đông Bắc.
Dự án có chiều dài 120,2 km, đi qua 4 địa phương gồm Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh. Tuyến được thiết kế theo tiêu chuẩn đường đôi, khổ ray 1.435 mm, điện khí hóa toàn tuyến, tốc độ tối đa lên tới 350 km/h; riêng đoạn qua khu vực nội đô Hà Nội được giới hạn ở mức 120 km/h để bảo đảm an toàn và phù hợp điều kiện hạ tầng. Đây là một trong những tuyến đường sắt tốc độ cao có tiêu chuẩn kỹ thuật hiện đại hàng đầu khu vực, hướng tới đồng bộ với quy hoạch mạng lưới đường sắt tốc độ cao quốc gia trong tương lai.
Về công nghệ, dự án dự kiến sử dụng thế hệ tàu cao tốc mới nhất cùng hệ thống thông tin, tín hiệu và trang thiết bị hiện đại do Tập đoàn Siemens Mobility (Đức) cung cấp. Quá trình triển khai cũng sẽ gắn với chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và từng bước làm chủ vận hành cho phía Việt Nam, tạo nền tảng phát triển ngành công nghiệp đường sắt tốc độ cao trong nước.
Tuyến có điểm đầu tại ga Cổ Loa (Hà Nội) và điểm cuối tại ga Hạ Long (Quảng Ninh), đi qua các ga trung chuyển Gia Bình (Bắc Ninh), Ninh Xá (Hải Phòng), Yên Tử (Quảng Ninh) cùng một depot đặt tại Hạ Long. Khi hoàn thành, tuyến không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại tốc độ cao mà còn tạo động lực thúc đẩy liên kết vùng, phát triển du lịch, logistics và các hành lang kinh tế trọng điểm phía Bắc, đặc biệt là tam giác Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh.
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cùng lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước và đại diện các bộ, ngành, địa phương đã thực hiện nghi thức chính thức khởi công dự án, bày tỏ tin tưởng công trình sẽ hoàn thành đúng tiến độ, trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, mở ra giai đoạn tăng trưởng mới cho khu vực và góp phần nâng cao đời sống nhân dân.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Michael Peter, Tổng giám đốc toàn cầu Tập đoàn Siemens Mobility, cho biết doanh nghiệp sẽ cung cấp cho Việt Nam hệ thống công nghệ tàu cao tốc tiên tiến, đáp ứng các tiêu chuẩn cao về hiệu quả và an toàn đã được kiểm chứng tại nhiều quốc gia. Đồng thời, Siemens Mobility cam kết hợp tác lâu dài với Vingroup trong việc chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, cũng như phối hợp lắp ráp, vận hành và bảo trì, hướng tới hình thành hệ sinh thái đường sắt tốc độ cao hiện đại ngay tại Việt Nam.
Ở góc độ địa phương, ông Bùi Văn Khắng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh nhấn mạnh đây là dự án quy mô lớn, mang nhiều kỳ vọng và thể hiện rõ vai trò ngày càng nổi bật của khu vực kinh tế tư nhân trong phát triển hạ tầng chiến lược quốc gia. Tỉnh Quảng Ninh cam kết đồng hành chặt chẽ với các bộ, ngành Trung ương và nhà đầu tư, tập trung tháo gỡ kịp thời các khó khăn, vướng mắc; bảo đảm công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư và các điều kiện triển khai để dự án được thực hiện đúng tiến độ, chất lượng.
Theo lãnh đạo tỉnh, với vai trò là tuyến đường sắt tốc độ cao liên vùng đầu tiên của Việt Nam, dự án không chỉ góp phần tăng cường kết nối, tạo động lực cho vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ mà còn mang ý nghĩa chiến lược trong việc hiện thực hóa mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Đại diện chủ đầu tư, ông Nguyễn Việt Quang, Phó Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Vingroup cho biết việc khởi công dự án khẳng định quyết tâm của doanh nghiệp trong việc tham gia phát triển hạ tầng giao thông quy mô lớn, từng bước xây dựng hệ thống kết nối hiện đại theo tiêu chuẩn quốc tế, qua đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao chất lượng sống của người dân.
Ông cũng thông tin thêm, tuyến Hà Nội – Quảng Ninh là dự án thứ hai do VinSpeed triển khai, sau tuyến Bến Thành – Cần Giờ tại TP.HCM được khởi công vào cuối năm 2025 và dự kiến hoàn thành vào quý IV/2028. Việc đồng thời triển khai các dự án đường sắt tốc độ cao ở cả hai miền không chỉ cho thấy năng lực tổ chức thực hiện của doanh nghiệp, mà còn góp phần đặt nền móng cho sự hình thành ngành công nghiệp đường sắt hiện đại và hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ quy mô lớn, tạo dư địa phát triển mới và nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.
Việc khởi công tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh không chỉ đánh dấu bước tiến quan trọng trong phát triển hạ tầng giao thông hiện đại, mà còn mang ý nghĩa đặc biệt khi đây là dự án đường sắt tốc độ cao đầu tiên được triển khai tại Việt Nam, đồng thời là sự kiện lớn đầu tiên của tân Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng trên cương vị mới.
Sự kiện thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Chính phủ trong việc thúc đẩy các dự án hạ tầng chiến lược, cùng với vai trò ngày càng nổi bật của khu vực tư nhân trong đầu tư phát triển. Khi hoàn thành, tuyến đường sắt này được kỳ vọng sẽ tạo cú hích lớn cho liên kết vùng, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, phát triển du lịch, dịch vụ và logistics, đồng thời mở rộng không gian phát triển cho toàn khu vực phía Bắc.
Đây cũng là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa định hướng phát triển hệ thống đường sắt tốc độ cao quốc gia, góp phần chuyển dịch cơ cấu vận tải theo hướng hiện đại, bền vững, giảm áp lực cho đường bộ và hàng không. Với tầm vóc là dự án tiên phong, công trình không chỉ mang giá trị kinh tế mà còn có ý nghĩa chiến lược lâu dài, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, cải thiện chất lượng sống của người dân và đưa Việt Nam tiến gần hơn tới mục tiêu phát triển nhanh, bền vững và thịnh vượng trong tương lai.
Minh Anh