(Hà Nội). Trong những năm gần đây, số lượng đơn đăng ký sáng chế và nhãn hiệu đã không ngừng gia tăng, tạo áp lực ngày càng lớn đối với công tác thẩm định tại Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ ; Intellectual Property Office of Viet Nam – viết tắt: IP Viet Nam). Điều này đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao năng lực thẩm định, bảo đảm tiến độ xử lý đơn cũng như duy trì chất lượng thẩm định một cách ổn định hơn.
Số đơn SC/GPHI (sáng chế/giải pháp hữu ích) có xu hướng tăng dần theo thời gian. Tính đến ngày 31/12/2021, Cục Sở hữu trí tuệ đã tiếp nhận 98.969 đơn SC/GPHI, trong đó có 91.164 đơn đăng ký độc quyền sáng chế (hơn 92%) và 7.805 đơn đăng ký độc quyền GPHI (gần 8%). Năm 2021 là năm có số đơn SC/GPHI nhiều nhất, cao hơn 16 lần so với giai đoạn 1981-1989 (Công bố của Trung tâm Thông tin và Thống kê KH&CN).
“Sự hợp tác chặt chẽ giữa Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam và các chuyên gia JICA, chắc chắn tạo ra những bước tiến đáng kể trong công tác thẩm định nhãn hiệu tại Việt Nam”, ông Nishikawa Naotaka, Cố vấn hình thành dự án (Văn phòng JICA Việt Nam), nhấn mạnh tầm quan trọng của pha 2 dự án.
Sau khi Hợp phần về Sáng chế (pha 1) đã kết thúc thành công vào ngày 20/3/2026, Hợp phần về Nhãn hiệu (phá 2) đã chính thức được Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA)khởi động. Giai đoạn 2 sẽ là giai đoạn tập trung hợp tác về nhãn hiệu.
“Chúng tôi cam kết đồng hành và đóng góp vào yêu cầu nâng cao chất lượng công tác thẩm định nhãn hiệu tại Việt Nam trong suốt nhiệm kỳ hai năm. Khi nâng cao hiệu quả xử lý đơn, ý nghĩa quan trọng là rút ngắn thời gian xác lập quyền sở hữu trí tuệ , yếu tố cần thiết để hỗ trợ hoạt động đầu tư, kinh doanh qua đó góp phần thúc đẩy môi trường đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế.
Để giải quyết những thách thức này, JICA chúng tôi đã triển khai Chương trình“Nâng cao năng lực xử lý đơn đăng ký sáng chế và nhãn hiệu của Cục Sở hữu trí ” với mục tiêu tổng quát là đẩy nhanh thời hạn và nâng cao chất lượng thẩm định đơn đăng ký sáng chế và nhãn hiệu theo quy định. Chương trình được thực hiện trong bốn năm, bao gồm hai năm cho lĩnh vực sáng chế và hai năm cho lĩnh vực nhãn hiệu”, Bà Naito Junko, Chuyên gia dài hạn (mới) của JICA, rất giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực nhãn hiệu khẳng định tại Lễ khởi động Giai đoạn 2 (diễn ra hôm ngày 10/4/2026).
Được biết, trong Hợp phần về Nhãn hiệu, các hoạt động sẽ được triển khai dựa trên ba trụ cột chính sau: Cải tiến phương pháp quản trị hoạt động thẩm định đơn đăng ký nhãn hiệu (1) ; Xây dựng tài liệu quản lý chất lượng thẩm định đơn đăng ký nhãn hiệu (2) và Nâng cao kỹ năng thẩm định đơn đăng ký nhãn hiệu cho Cục Sở hữu trí tuệ (3). Đặc biệt, đối với trụ cột số 1 và 2, trọng tâm sẽ là việc xây dựng hệ thống Bảng mã nhóm (SGC) để xác định mức độ tương tự của hàng hóa và dịch vụ trong quá trình thẩm định đơn đăng ký nhãn hiệu tại Việt Nam.
Việc áp dụng các mã này (mã nhóm tương tự) được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả phân loại hàng hóa và dịch vụ tương tự, đồng thời nâng cao chất lượng thẩm định.
“Dự án có nhóm đối tác rất mạnh và chúng tôi tin tưởng dự án sẽ thành công trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy đổi mới sáng tạo và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ”, ông Makino Taro, Bí thư thứ Nhất, Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam, chia sẻ.
Cũng tại Lễ khởi động, diễn ra hôm 10/4/2026 vừa qua, Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ), ông Nguyễn Văn Bảy, đã bày tỏ đánh giá cao chương trình hợp tác của JICA và khẳng định chương trình gai doạn 2 , sẽ góp phần nâng cao năng lực và hiệu quả công tác thẩm định nhãn hiệu, cải tiến quy trình xử lý đơn, đáp ứng tốt hơn nhu cầu từ phía doanh nghiệp.
Trong 25 năm qua, JICA đã hợp tác với IP Viet Nam trong 5 dự án hỗ trợ phát triển chính thức (ODA), bao gồm: Dự án Hiện đại hóa quản trị sở hữu công nghiệp (MOIPA, 2000-2004) ; Dự án Ứng dụng thông tin sở hữu công nghiệp tại Việt Nam (UTIPINFO, 2005-2009) ; Dự án Tăng cường thực thi quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam (2012-2017) ; Dự án Nâng cao năng lực xử lý đơn sở hữu công nghiệp tại Cục Sở hữu trí tuệ (2021- 2023) và Chương trình Nâng cao năng lực xử lý đơn đăng ký sáng chế và nhãn hiệu của Cục Sở hữu trí tuệ (đang triển khai giai đoạn 2, kéo dài từ 2024 đến 2028).
Trần Ngọc