Các nhà khoa học thuộc University of Tokyo (Nhật Bản) và Chulalongkorn University (Thái Lan) vừa phát hiện một nhóm virus corona mới ở loài dơi móng ngựa tại Thái Lan, có quan hệ gần với SARS-CoV-2 và mang những đặc điểm cho thấy khả năng lây nhiễm sang người.
Theo kết quả nghiên cứu, nhóm virus mới được phân loại thuộc Clade B, được phát hiện trên quần thể dơi móng ngựa sinh sống trong một hang động nhân tạo tại tỉnh Chachoengsao (Thái Lan). Các nhà khoa học cho biết nhóm virus này có khả năng liên kết với thụ thể ACE2 trên tế bào người – cơ chế tương tự cách SARS-CoV-2 xâm nhập cơ thể và gây ra COVID-19.
Phát hiện này được đánh giá đáng chú ý trong bối cảnh giới khoa học toàn cầu vẫn đang theo dõi sát nguy cơ xuất hiện các bệnh truyền nhiễm mới lây từ động vật sang người sau đại dịch COVID-19.
Nhóm nghiên cứu cũng cho biết trước đó từng phát hiện một nhóm virus khác mang tên Clade A3 trong cùng quần thể dơi tại khu vực này. Đáng lưu ý, Clade A3 và Clade B được ghi nhận đồng lưu hành trong cùng môi trường sống, thậm chí có trường hợp cùng xuất hiện trên một cá thể dơi.
Theo các chuyên gia, hiện tượng nhiều chủng virus cùng tồn tại trong một quần thể động vật cho thấy hệ sinh thái virus tại Đông Nam Á có mức độ phức tạp cao. Tuy nhiên, điểm khác biệt quan trọng là trong khi nhóm Clade A chưa ghi nhận khả năng tương tác với tế bào người, Clade B lại có khả năng gắn kết với thụ thể ACE2 – loại protein được xem là “cửa ngõ” để SARS-CoV-2 xâm nhập cơ thể người.
Dù vậy, các nhà nghiên cứu nhấn mạnh hiện chưa có bằng chứng cho thấy nhóm virus mới đang lây lan trong cộng đồng. Các nghiên cứu tiếp theo vẫn đang được tiến hành nhằm đánh giá mức độ nguy hiểm cũng như khả năng thích nghi của virus đối với cơ thể người.
Các chuyên gia nhận định việc phát hiện sớm và theo dõi các chủng virus lưu hành trong tự nhiên đóng vai trò quan trọng trong chiến lược phòng chống dịch bệnh toàn cầu. Bài học từ đại dịch COVID-19 cho thấy nguy cơ bùng phát các bệnh truyền từ động vật sang người luôn hiện hữu trong bối cảnh giao lưu quốc tế ngày càng gia tăng. Vì vậy, việc tăng cường hợp tác nghiên cứu, chia sẻ dữ liệu khoa học và nâng cao năng lực giám sát dịch tễ được xem là yếu tố then chốt nhằm hạn chế nguy cơ xuất hiện các đại dịch mới trong tương lai. Tuy nhiên, giới chuyên môn cũng khuyến cáo cần tiếp cận thông tin về các chủng virus mới trên cơ sở khoa học, tránh gây hoang mang trong cộng đồng khi các nghiên cứu đánh giá mức độ rủi ro vẫn đang tiếp tục được triển khai.
Đinh Hoàng Anh