Ngày 23/05/2026, nhà báo Volker Hermsdorf đăng trên báo Thế Giới Trẻ (Đức) bài viết “Đoàn kết với Castro”, phản ánh cuộc biểu tình của hàng nghìn người Cuba trước Đại sứ quán Mỹ nhằm phản đối việc hình sự hóa cựu Chủ tịch nước Fidel Castro. Sự kiện cho thấy tinh thần đoàn kết và sự ủng hộ mạnh mẽ của người dân Cuba đối với di sản chính trị của lãnh tụ cách mạng này.
Kháng cự sự can thiệp của chủ nghĩa đế quốc và các mối đe dọa từ bên ngoài từ lâu đã trở thành một phần trong truyền thống đấu tranh của Cuba. Sáng thứ Sáu tuần này, hàng nghìn người dân đã tập trung tại Đài tưởng niệm chống đế quốc José Martí, đối diện Đại sứ quán Mỹ ở Havana, để phản đối những động thái gây sức ép mới nhất từ Washington, đồng thời bày tỏ sự ủng hộ đối với nhà lãnh đạo cách mạng Raúl Castro.
Cuộc biểu tình diễn ra trong bối cảnh Mỹ đẩy mạnh các nỗ lực nhằm hình sự hóa cựu Chủ tịch Cuba và tiếp tục siết chặt lệnh cấm vận kinh tế kéo dài suốt nhiều thập kỷ. Cùng lúc với việc Bộ Tư pháp Mỹ xúc tiến các thủ tục truy tố Castro, Lầu Năm Góc cũng điều động tàu sân bay hạt nhân USS Nimitz tới khu vực Caribe, làm gia tăng căng thẳng trong khu vực.
Trong lời kêu gọi tham gia mít tinh, Chủ tịch Miguel Díaz-Canel khẳng định: “Những anh hùng của Tổ quốc xứng đáng được tôn trọng – lịch sử và truyền thống của chúng ta sẽ không bị lãng quên”. Chính phủ Cuba đồng thời bác bỏ cáo buộc giết người nhằm vào Raúl Castro, cho rằng đây là “một hành động khiêu khích chính trị hèn hạ và đáng xấu hổ”, dựa trên những thông tin sai lệch liên quan đến vụ bắn rơi hai máy bay của tổ chức “Anh em Cứu viện” năm 1996.
Havana nhấn mạnh rằng tổ chức này đã nhiều lần cố tình xâm phạm không phận Cuba, với hơn 25 vụ vi phạm được ghi nhận. Chính phủ Cuba cũng cho biết đã nhiều lần gửi khiếu nại chính thức tới Cục Hàng không Liên bang Mỹ và Bộ Ngoại giao Mỹ, song các cảnh báo này đều bị Washington phớt lờ.
“Đúng vậy, Raúl có thể bị buộc tội,” Thủ tướng Manuel Marrero tuyên bố. “Bị buộc tội vì là một con người mẫu mực, khiêm nhường, kiên định và trung thành.” Thay mặt Quốc hội, Hội đồng Nhà nước Cuba cũng lên án “cáo buộc đáng khinh bỉ” nhằm vào nhà lãnh đạo cách mạng, đồng thời bác bỏ các sắc lệnh hành pháp mới của Tổng thống Mỹ Donald Trump – những biện pháp được cho là tiếp tục siết chặt chính sách cấm vận và gia tăng sức ép đối với người dân Cuba.
Giám đốc Vụ Luật Quốc tế thuộc Bộ Ngoại giao Cuba, Yusnier Romero, chỉ trích Washington công khai vi phạm nguyên tắc bình đẳng chủ quyền giữa các quốc gia khi tự cho mình quyền áp dụng tài phán ngoài lãnh thổ. Theo ông, đây là biểu hiện rõ rệt của chính sách can thiệp và áp đặt mang tính đơn phương của Mỹ.
Trong bối cảnh lực lượng quốc phòng Cuba được đặt trong trạng thái sẵn sàng và người dân xuống đường khẳng định quyết tâm bảo vệ độc lập dân tộc, làn sóng ủng hộ quốc tế dành cho Havana cũng gia tăng. Trung Quốc và Nga đã bác bỏ mạnh mẽ các cáo buộc của Mỹ đối với Raúl Castro, cho rằng đây là biểu hiện của chính sách pháp lý ngoài lãnh thổ và sự can thiệp chính trị vào công việc nội bộ của Cuba.
Cả Bắc Kinh và Moskva đều kêu gọi Washington chấm dứt các hành động đe dọa và biện pháp đơn phương, đồng thời tái khẳng định sự đoàn kết với Cuba trong các vấn đề liên quan đến chủ quyền quốc gia và luật pháp quốc tế.
Song song với các động thái chính trị và pháp lý, khía cạnh quân sự trong căng thẳng Mỹ – Cuba cũng đang gia tăng đáng kể. Dù Tổng thống Donald Trump phủ nhận việc triển khai tàu sân bay USS Nimitz nhằm mục đích đe dọa Havana, nhóm tác chiến đi kèm – bao gồm các tàu hộ tống, phi đội không quân và lực lượng hậu cần – vẫn được xem là một phần trong sự hiện diện quân sự ngày càng mở rộng của Mỹ tại khu vực Caribe.
Theo hãng thông tấn EFE của Tây Ban Nha, hàng trăm binh sĩ Mỹ cũng đã được triển khai từ Puerto Rico để “huấn luyện và tiến hành các hoạt động đặc biệt tại những khu vực tác chiến không được tiết lộ”. Trong những tháng gần đây, Puerto Rico nhiều lần được sử dụng như một căn cứ cho các chiến dịch quân sự của Mỹ trong khu vực.
Ngay sau khi ông Trump hạ thấp ý nghĩa của việc điều động tàu sân bay, Ngoại trưởng Marco Rubio tiếp tục làm gia tăng căng thẳng khi gọi cựu Chủ tịch Cuba Raúl Castro là “kẻ chạy trốn khỏi công lý Mỹ”. Đồng thời, một áp phích đăng tải trên trang web Nhà Trắng cũng vấp phải nhiều chỉ trích quốc tế khi mô tả bốn nhân vật là “kẻ thù của nước Mỹ” đã bị chính quyền Trump “loại bỏ” bằng các biện pháp chính trị. Trong số đó có Raúl Castro và Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro.
Những diễn biến này được nhiều nhà quan sát đánh giá là dấu hiệu cho thấy Washington đang gia tăng sức ép toàn diện đối với Cuba và các đồng minh tại Mỹ Latinh, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ leo thang đối đầu chính trị và quân sự tại khu vực Caribe.
Các nhà bình luận trên nhật báo La Jornada của Mexico cho rằng đây là một phần trong chiến lược leo thang nguy hiểm, kết hợp giữa chiến dịch truyền thông, sức ép pháp lý và phô trương quân sự nhằm tạo dựng một “câu chuyện chính trị” mới, trong đó Cuba bị mô tả như một mối đe dọa chiến lược để hợp thức hóa các biện pháp trừng phạt và can thiệp tiếp theo. Theo tờ báo, những mô hình áp đặt như vậy không chỉ đe dọa hòa bình khu vực mà còn làm xói mòn nghiêm trọng các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế và chủ quyền quốc gia.
Thực tế cho thấy, việc sử dụng các biện pháp cấm vận đơn phương, áp đặt tài phán ngoài lãnh thổ và đưa ra các cáo buộc thiếu cơ sở đối với Cuba phản ánh rõ cách tiếp cận mang tính bá quyền của Mỹ đối với các quốc gia nhỏ và độc lập. Không chỉ Cuba, nhiều nước đang phát triển trên thế giới cũng từng trở thành đối tượng của các biện pháp gây sức ép, can thiệp chính trị và trừng phạt kinh tế từ Washington.
Đáng chú ý, trong nhiều năm qua, Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc đã liên tiếp thông qua các nghị quyết với sự ủng hộ áp đảo của cộng đồng quốc tế, kêu gọi Mỹ chấm dứt lệnh cấm vận kinh tế chống Cuba. Tuy nhiên, bất chấp tiếng nói của Liên Hiệp Quốc và sự phản đối rộng rãi từ dư luận quốc tế, Washington vẫn tiếp tục duy trì và mở rộng các biện pháp trừng phạt, cho thấy sự coi thường đối với luật pháp quốc tế cũng như nguyên tắc bình đẳng chủ quyền giữa các quốc gia.
Hồ Ngọc Thắng/Nguồn: https://www.jungewelt.de/artikel/523035.unblock-cuba-solidarit%C3%A4t-mit-castro.html