Thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp ở Việt Nam là chủ trương đúng đắn, mang tính đột phá của Đảng và Nhà nước trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc, được dư luận trong nước và quốc tế ghi nhận, đánh giá cao. Tuy nhiên, các thế lực thù địch, phản động đã lợi dụng không gian mạng để công kích, xuyên tạc mô hình này, phát tán nhiều thông tin sai lệch nhằm hướng lái dư luận theo chiều hướng tiêu cực. Bài viết góp phần nhận diện những luận điệu xuyên tạc đó, đồng thời làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn để bác bỏ các thông tin sai trái trên mạng xã hội.
Khái quát về mô hình chính quyền địa phương hai cấp ở Việt Nam
Theo Khoản 1, Điều 1, Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025, số 72/2025/QH15 (sửa đổi), được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XV, Kỳ họp thứ 9 thông qua ngày 16/6/2025, đơn vị hành chính của nước ta được tổ chức thành hai cấp: cấp tỉnh gồm tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; cấp xã gồm xã, phường và đặc khu trực thuộc cấp tỉnh. Luật quy định: “Xã là đơn vị hành chính ở nông thôn; phường là đơn vị hành chính ở đô thị; đặc khu là đơn vị hành chính ở một số hải đảo có vị trí quan trọng, được thành lập phù hợp với điều kiện địa lý, tự nhiên, đặc điểm dân cư và yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh”. Sau sắp xếp, sáp nhập, cả nước có 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh (gồm 27 tỉnh và 7 thành phố trực thuộc trung ương) và 3.321 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 2.621 xã, 687 phường và 13 đặc khu).
Chính quyền địa phương hai cấp ở Việt Nam là bộ phận cấu thành của bộ máy nhà nước, được tổ chức ở cấp tỉnh và cấp xã nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị, đưa chính quyền gần dân hơn, đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và tạo không gian phát triển mới cho các địa phương. Trong hệ thống chính trị nước ta, chính quyền địa phương giữ vai trò quan trọng trong tổ chức thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước ở cơ sở, thể hiện trên các mặt chủ yếu sau: Thứ nhất, thực hiện quản lý nhà nước trên địa bàn, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội và đời sống nhân dân. Thứ hai, tổ chức thi hành Hiến pháp, pháp luật và các quyết định của cơ quan nhà nước cấp trên. Thứ ba, phát triển kinh tế – xã hội địa phương thông qua xây dựng kế hoạch, quản lý ngân sách, phát triển kết cấu hạ tầng và bảo đảm an sinh xã hội. Thứ tư, bảo đảm quốc phòng, an ninh, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, góp phần ổn định chính trị và tạo môi trường thuận lợi cho phát triển đất nước. Thứ năm, cung cấp dịch vụ công cho người dân và doanh nghiệp, hướng tới nền hành chính hiện đại, hiệu quả và phục vụ nhân dân.
Những thông tin sai trái trên mạng xã hội về mô hình chính quyền địa phương hai cấp ở Việt Nam
Cả trước và sau ngày 01/7/2025, nhiều trang mạng và tài khoản mạng xã hội như rfa.org, viettan.org, Thongluan-rdp, Vietnamthoibao.org, Rfavietnam.com, bbc.com, Voatiengviet.com, Danlambao.com, Quyenduocbiet.com, Doithoaionline.com, Boxit VN, Bureau CTM Media – Âu Châu, Đài Á Châu Tự do (RFA), cùng các tài khoản Facebook như Đài Á Châu Tự do, Blog Dân làm báo, Blog Tiếng Dân… đã phát tán, lan truyền nhiều thông tin sai trái nhằm công kích, xuyên tạc mô hình chính quyền địa phương hai cấp ở nước ta:
Một là, tập hợp các đối tượng chống đối để “bàn luận về mô hình chính quyền hai cấp”. Dưới vỏ bọc “chuyên gia”, “nhà phân tích”, thực chất đây là các đối tượng chống phá ở hải ngoại, gồm những phần tử cơ hội chính trị, chống đối, vi phạm pháp luật và trốn ra nước ngoài. Trên một số diễn đàn, chúng lợi dụng hình thức “hội luận”, “tọa đàm” để đưa ra các luận điệu sai lệch, thông tin cắt ghép, xuyên tạc bản chất vấn đề; từ đó suy diễn vô căn cứ nhằm tác động tiêu cực đến nhận thức xã hội, gây hoang mang trong dư luận.
Hai là, xuyên tạc bản chất mô hình chính quyền địa phương hai cấp ở Việt Nam. Thực tế, đây là một nội dung trọng tâm trong cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy, “sắp xếp lại giang sơn”, được Đảng và Nhà nước triển khai công khai, lấy ý kiến rộng rãi trong nhân dân. Tuy nhiên, các thế lực thù địch, phản động đã lợi dụng vấn đề này để tung ra nhiều luận điệu sai trái dưới danh nghĩa “góp ý”, “hiến kế”, “phản biện”. Chúng cố tình trích dẫn phiến diện, bóp méo chủ trương tinh gọn bộ máy nhằm quy chụp thành chuyện “đấu đá nội bộ”, “tạo phe cánh, loại bỏ đối thủ”.
Các đối tượng này còn xuyên tạc rằng việc sáp nhập đơn vị hành chính chỉ nhằm “xáo bài nhân sự”, muốn cải cách thành công thì phải “từ bỏ định hướng xã hội chủ nghĩa”. Chúng cho rằng việc sáp nhập tỉnh, điều chỉnh địa giới hành chính sẽ “xóa bỏ văn hóa, lịch sử địa phương”, đồng thời gán ghép đây là hành động “thanh trừng phe phái”, “tập trung quyền lực” hay “che giấu tiêu cực”. Thậm chí, chúng vu cáo Đảng và Nhà nước “không lấy ý kiến nhân dân”, “không trưng cầu dân ý” nhằm bôi nhọ chính quyền, kích động tâm lý bất mãn trong xã hội.
Ngoài ra, các thế lực thù địch còn cắt ghép, bóp méo phát ngôn của lãnh đạo Đảng và Nhà nước để gây hiểu lầm trong nhân dân. Nhiều tài khoản ảo, kênh truyền thông trá hình liên tục đăng tải thông tin sai sự thật với tần suất dày đặc nhằm tạo hiệu ứng tiêu cực, lôi kéo sự chú ý của cộng đồng mạng và gây hoang mang dư luận. Chúng xuyên tạc mô hình chính quyền hai cấp là biểu hiện của việc “tập trung quyền lực”, “làm mất dân chủ ở cơ sở”, “xóa bỏ một cấp chính quyền”, từ đó công kích vai trò lãnh đạo của Đảng và hiệu lực quản lý của Nhà nước, cho rằng việc tinh gọn bộ máy phản ánh “sự yếu kém trong quản lý, điều hành”.
Ba là, xuyên tạc tình hình tại các địa phương khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Bất chấp những kết quả tích cực và sự ghi nhận của dư luận, các thế lực thù địch, phản động vẫn tung ra nhiều thông tin sai sự thật, cho rằng tình hình hiện nay “rối như canh hẹ”, cán bộ “hối hả đốt tài liệu” để đối phó với sáp nhập. Chúng xuyên tạc rằng việc sáp nhập được tiến hành “không theo quy định”, từ đó quy chụp việc sắp xếp bộ máy ở địa phương là “chiến dịch bố trí nhân sự”, tạo phe cánh và lợi ích nhóm.
Các đối tượng còn cố tình đưa tin sai lệch rằng việc sáp nhập diễn ra khi chưa có đầy đủ cơ sở pháp lý, khiến nhiều địa phương sau hợp nhất rơi vào “hỗn loạn”; các cơ quan chuyên môn thiếu hướng dẫn nên trì trệ, hồ sơ tồn đọng, cán bộ dôi dư không được bố trí phù hợp, còn người dân “không biết giải quyết thủ tục hành chính ở đâu”. Từ đó, chúng quy kết việc hợp nhất là biểu hiện của sự “thiếu chuẩn bị, nóng vội và nhiều rủi ro” trong hoạch định chính sách.
Lợi dụng quá trình sáp nhập, các thế lực thù địch kích động tư tưởng cục bộ địa phương, tạo tâm lý đối kháng với chính quyền nhằm phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc, gây chia rẽ trong hệ thống chính trị và cộng đồng dân cư. Chúng còn kích động tâm lý bất mãn trong đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là đối với các trường hợp tinh giản biên chế hoặc bị xử lý kỷ luật; đồng thời xuyên tạc rằng việc tinh gọn bộ máy là “làm suy yếu hệ thống chính trị”. Các khó khăn phát sinh trong quá trình thực hiện như thiếu hụt nhân sự, khó khăn trong sắp xếp công việc hay đời sống của một số cán bộ sau tinh giản cũng bị chúng khai thác, thổi phồng nhằm tạo dư luận tiêu cực.
Những luận điệu xuyên tạc này gây nhiễu loạn thông tin, tác động tiêu cực đến nhận thức xã hội, làm giảm niềm tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân nếu không được định hướng, đấu tranh kịp thời. Đồng thời, đây cũng là cái cớ để các thế lực thù địch lôi kéo, tập hợp các phần tử bất mãn nhằm chống phá chính quyền và gây mất ổn định xã hội.
Những luận cứ bác bỏ những thông tin sai trái trên mạng xã hội về mô hình chính quyền địa phương hai cấp ở Việt Nam.
Thứ nhất, hiệu quả của mô hình chính quyền địa phương hai cấp ở nhiều quốc gia trên thế giới. Theo thống kê của giới nghiên cứu, hiện nay có khoảng 101 quốc gia áp dụng mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Điều này cho thấy xu hướng tinh gọn bộ máy, giảm cấp hành chính trung gian và nâng cao hiệu lực quản lý đang diễn ra phổ biến trên thế giới. Tại nhiều quốc gia phát triển, mô hình này được xem là giải pháp quản trị hiện đại, giúp phân định rõ chức năng, nhiệm vụ giữa các cấp, đồng thời nâng cao chất lượng cung ứng dịch vụ công.
Ở Đức, mô hình chính quyền địa phương được tổ chức theo cấp bang và cấp huyện (quận). Cấp bang có quyền lập pháp, hành pháp riêng, phụ trách các lĩnh vực như giáo dục, y tế, văn hóa và ngân sách; trong khi cấp huyện và cơ sở trực tiếp cung cấp phần lớn dịch vụ công. Cơ chế phân quyền rõ ràng cùng quyền tự chủ cao của địa phương đã tạo động lực phát triển linh hoạt, bền vững.
Tại Pháp, mô hình hai cấp gồm vùng và hạt (quận). Cấp vùng phụ trách quy hoạch, phát triển tổng thể và giáo dục nghề nghiệp; cấp hạt đảm nhiệm các dịch vụ gần dân như an sinh xã hội, y tế và giao thông công cộng. Việc áp dụng mô hình này giúp Pháp tinh giản bộ máy, giảm chi phí ngân sách và nâng cao hiệu quả điều hành, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số trong quản trị công.
Năm 2007, Đan Mạch thực hiện cải cách hành chính lớn khi xóa bỏ 13 tỉnh, thành lập 5 vùng và giảm số đơn vị đô thị từ 271 xuống còn 98. Mô hình hai cấp giúp đơn giản hóa bộ máy, giảm đáng kể chi phí vận hành. Trong đó, cấp đô thị chịu trách nhiệm các dịch vụ công cơ bản, còn cấp vùng tập trung vào y tế và quy hoạch khu vực.
Từ năm 1989, New Zealand đã bãi bỏ hệ thống hành chính trung gian, giảm số đơn vị hành chính từ hơn 850 xuống còn 86 (hiện nay là 78). Mô hình hiện nay gồm Hội đồng khu vực và Hội đồng lãnh thổ, góp phần tăng quyền tự chủ địa phương và tối ưu hóa ngân sách.
Tại Thụy Điển, chính quyền địa phương được tổ chức theo hai cấp: cấp vùng và cấp huyện. Trong đó, cấp huyện giữ vai trò quan trọng trong cung cấp dịch vụ y tế, giáo dục và được trao quyền thu thuế thu nhập địa phương để bảo đảm tự chủ tài chính.
Ở Nhật Bản, chính quyền địa phương gồm cấp tỉnh và cấp cơ sở (thành phố, quận, huyện). Mỗi cấp đều có hội đồng dân cử và người đứng đầu do dân bầu trực tiếp, bảo đảm tính đại diện dân chủ. Cấp tỉnh phụ trách các vấn đề liên vùng như phát triển hạ tầng, bảo vệ môi trường và điều phối giáo dục; cấp cơ sở trực tiếp giải quyết các vấn đề dân sinh và cung cấp dịch vụ công. Việc vận hành mô hình hai cấp đã góp phần nâng cao hiệu quả cải cách hành chính, chất lượng dịch vụ công và tăng cường sự tham gia của người dân vào quản trị địa phương.
Hàn Quốc duy trì mô hình chính quyền địa phương hai cấp gồm cấp tỉnh (và thành phố trực thuộc trung ương) và cấp quận, huyện. Chính phủ trung ương giữ vai trò hoạch định chính sách vĩ mô, trong khi chính quyền địa phương được phân quyền mạnh về tài chính, quy hoạch, giáo dục và phúc lợi xã hội. Điểm nổi bật của mô hình này là quyền tự chủ tài khóa khá cao của địa phương. Các địa phương được quyền thu và sử dụng một số loại thuế, qua đó chủ động hơn trong đầu tư công, cung cấp dịch vụ và nâng cao đời sống người dân. Mô hình cũng linh hoạt trong điều chỉnh cơ cấu đơn vị hành chính phù hợp với tốc độ đô thị hóa và yêu cầu phát triển của từng vùng.
Như vậy, nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có các nước phát triển, đã áp dụng mô hình chính quyền địa phương hai cấp và đạt hiệu quả tích cực. Mô hình này cho phép kết hợp giữa tính đại diện ở cấp cơ sở với năng lực hoạch định chiến lược ở cấp vùng, qua đó bảo đảm hài hòa giữa bản sắc địa phương và tính thống nhất quốc gia. Việt Nam triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp là phù hợp với xu thế phát triển của thời đại, đồng thời có sự tham khảo, kế thừa kinh nghiệm quốc tế và vận dụng sáng tạo phù hợp với điều kiện thực tiễn của đất nước. Đây cũng là sự tiếp nối truyền thống tiếp thu tinh hoa nhân loại – một nguồn lực quan trọng góp phần làm nên thành công của sự nghiệp cách mạng Việt Nam.
Thứ hai, thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Trước đây, Việt Nam tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình ba cấp gồm cấp tỉnh, cấp huyện và cấp xã. Mô hình này tạo điều kiện cho quản lý sát thực tiễn từng địa bàn thông qua việc phân định chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn ở từng cấp hành chính. Tuy nhiên, quá trình vận hành cũng bộc lộ một số hạn chế như bộ máy cồng kềnh, chi phí quản lý lớn, dễ chồng chéo chức năng, nhiệm vụ giữa các cấp, làm giảm hiệu quả điều hành và gây khó khăn trong triển khai thống nhất chính sách. Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, yêu cầu phân cấp, phân quyền và tự chủ ngày càng cao, mô hình ba cấp dần bộc lộ sự thiếu linh hoạt, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu phát triển mới.
Chủ trương đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy chính quyền địa phương theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả đã được xác định tại Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII; tiếp tục được cụ thể hóa tại Kết luận số 127-KL/TW ngày 28/02/2025 của Bộ Chính trị và thể chế hóa trong Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025. Từ ngày 01/7/2025, Việt Nam chính thức triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp tại 34 tỉnh, thành phố. Đây là bước cải cách quan trọng nhằm tinh gọn bộ máy, giảm tầng nấc trung gian, đưa chính quyền gần dân hơn, đồng thời nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân và hiệu quả quản trị quốc gia.
Mô hình chính quyền địa phương hai cấp có nhiều điểm mới, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn hiện nay:
Thứ nhất, mô hình này tạo điều kiện thúc đẩy phân quyền, phân cấp mạnh mẽ hơn giữa Trung ương và địa phương theo tinh thần “việc gì địa phương làm tốt hơn thì giao cho địa phương quyết định, tổ chức thực hiện và tự chịu trách nhiệm”. Qua đó, góp phần xây dựng chính quyền gần dân, sát dân và phục vụ nhân dân hiệu quả hơn.
Thứ hai, việc xóa bỏ sự phân biệt giữa cán bộ, công chức cấp xã với cán bộ, công chức cấp tỉnh là bước tiến quan trọng trong cải cách chế độ công vụ. Luật Cán bộ, công chức (sửa đổi) đã thống nhất chế độ công vụ trong toàn hệ thống hành chính, không còn phân biệt cán bộ, công chức theo cấp hành chính. Điều này góp phần xây dựng nền hành chính đồng bộ, thông suốt và hiệu quả hơn.
Thứ ba, mô hình mới tạo điều kiện để các địa phương đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo vào quản lý, điều hành. Đây là lợi thế quan trọng nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ công, thúc đẩy cải cách hành chính, minh bạch hóa quy trình và tiết kiệm chi phí cho Nhà nước và người dân.
Thứ tư, việc tinh gọn bộ máy cũng tạo cơ hội nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức. Khi yêu cầu về năng lực và trách nhiệm ngày càng cao, mỗi cán bộ, công chức buộc phải chủ động học tập, rèn luyện, nâng cao trình độ và kỹ năng thực thi công vụ để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Thứ năm, mô hình chính quyền địa phương hai cấp góp phần khắc phục tư duy máy móc “Trung ương có bộ, ngành nào thì địa phương phải có cơ quan tương ứng”. Theo đó, chính quyền địa phương có thể chủ động xây dựng cơ cấu tổ chức phù hợp với đặc điểm, chức năng và yêu cầu thực tiễn của từng địa phương, qua đó phát huy tính linh hoạt, chủ động và trách nhiệm trong quản lý, điều hành.
Những kết quả tích cực và sự ghi nhận của dư luận quốc tế đối với việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp ở Việt Nam.
Thực tiễn gần một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp cho thấy đây là hướng đi đúng đắn, phù hợp với yêu cầu quản trị công hiện đại. Mô hình mới đã tạo ra diện mạo mới cho nền hành chính quốc gia, với những chuyển biến từ cơ cấu tổ chức đến phương thức quản trị, điều hành. Đây không chỉ là quá trình tinh gọn bộ máy mà còn là bước đổi mới tư duy quản trị, tái xác định vai trò, chức năng của từng cấp chính quyền trong hệ thống quản lý nhà nước.
Về quy mô đơn vị hành chính, hệ thống từ 63 tỉnh, thành phố được sắp xếp còn 34 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; số đơn vị hành chính cấp xã giảm từ 10.035 xuống còn 3.321 đơn vị, gồm 2.621 xã, 687 phường và 13 đặc khu. Sau sắp xếp, cấp xã không còn chỉ thực hiện chức năng “thừa hành” mà từng bước trở thành cấp chính quyền thực quyền, chủ động quyết định trong phạm vi thẩm quyền và chịu trách nhiệm trực tiếp trước pháp luật và Nhân dân.
Về tổ chức bộ máy, hơn 8.300 phòng chuyên môn cấp huyện đã được bãi bỏ. Ở cấp xã mới, mô hình tổ chức được chuẩn hóa với các bộ phận như văn phòng, phòng chuyên môn và trung tâm phục vụ hành chính công. Việc giảm tầng nấc trung gian đã rút ngắn quy trình xử lý công việc, bảo đảm thông tin chỉ đạo được truyền đạt nhanh chóng, thông suốt từ cấp tỉnh đến cơ sở. Qua thực tiễn triển khai, tư duy và phong cách làm việc của đội ngũ cán bộ, công chức cũng có nhiều chuyển biến tích cực theo hướng lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.
Về phân cấp, phân quyền, tổng số 1.060 nhiệm vụ, thẩm quyền của Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân cấp huyện đã được chuyển giao cho cấp xã, chiếm hơn 90% khối lượng công việc của cấp huyện trước đây. Trong đó, Ủy ban nhân dân cấp xã tiếp nhận 719 nhiệm vụ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã đảm nhiệm 165 nhiệm vụ. Các lĩnh vực được chuyển giao nhiều nhất gồm nông nghiệp và môi trường, tài chính, nội vụ và xây dựng. Điều này cho thấy cấp xã đang từng bước trở thành trung tâm điều hành trực tiếp, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước ở cơ sở.
Thành công của mô hình chính quyền địa phương hai cấp không chỉ được thể hiện qua những con số mà còn ở sự đồng thuận và niềm tin của nhân dân. Trong quá trình chuyển đổi mô hình, tình hình an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội trên cả nước cơ bản được giữ vững, không phát sinh các vấn đề phức tạp. Kết quả thăm dò dư luận của Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương cho thấy mức độ đồng thuận xã hội rất cao: 99% người được hỏi đồng ý với chủ trương sắp xếp, tinh gọn bộ máy; 67% bày tỏ sự hài lòng với việc sáp nhập và vận hành mô hình chính quyền mới. Đây là nguồn động lực quan trọng để hệ thống chính trị tiếp tục đẩy mạnh công cuộc đổi mới.
Dư luận quốc tế cũng đánh giá tích cực việc Việt Nam triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xem đây là điểm sáng về cải cách hành chính và đổi mới quản lý nhà nước trong khu vực.
Tờ The Straits Times, nhật báo tiếng Anh lớn và lâu đời của Singapore – trong bài viết “Quốc hội Việt Nam thông qua kế hoạch tinh gọn bộ máy chính phủ” nhận định rằng việc tinh gọn bộ máy hành chính là bước đi cần thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, giúp chính phủ hoạt động linh hoạt và hiệu quả hơn. Trong khi đó, Channel News Asia (CNA) khi đưa tin về kế hoạch giảm số lượng tỉnh, thành và đơn vị hành chính cấp xã ở Việt Nam đã đánh giá việc tái cấu trúc hệ thống chính quyền địa phương sẽ giúp tập trung nguồn lực cho phát triển dài hạn, thay vì phân tán ngân sách cho bộ máy cồng kềnh. Theo CNA, việc sáp nhập đơn vị hành chính không chỉ tối ưu hóa nguồn nhân lực mà còn tạo điều kiện hình thành các địa phương có quy mô và tiềm lực kinh tế lớn hơn, qua đó thúc đẩy phát triển mạnh mẽ hơn. Đây cũng được xem là kinh nghiệm cải cách đáng tham khảo đối với nhiều quốc gia đang phát triển.
Bài viết trên The Business Times cho rằng mô hình chính quyền địa phương hai cấp giúp Việt Nam giảm tầng nấc trung gian, nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng nguồn lực công. Theo đánh giá của tờ báo này, nhiều quốc gia đang tìm cách tinh gọn bộ máy chính quyền địa phương và Việt Nam là một trong những nước đi đầu trong xu hướng đó thông qua việc cắt giảm mạnh các đơn vị hành chính trung gian. Đây được xem là một trong những cuộc cải tổ táo bạo nhất trong nhiều thập kỷ qua. Việc đơn giản hóa hệ thống hành chính không chỉ giúp giảm thủ tục, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ cho doanh nghiệp và nhà đầu tư mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam trên trường quốc tế.
Bloomberg đánh giá việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp là bước đi mang tính chiến lược, cho thấy Việt Nam đã tham khảo và vận dụng kinh nghiệm của nhiều quốc gia phát triển – nơi mô hình này góp phần tối ưu hóa ngân sách và nâng cao chất lượng dịch vụ công. Theo Bloomberg, cải cách này sẽ giúp đẩy nhanh quá trình giải quyết thủ tục hành chính, tạo môi trường thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp.
Bà Gillian Bird, Đại sứ Australia tại Việt Nam, nhận định Việt Nam đang trong quá trình chuyển đổi mạnh mẽ và việc nâng cao năng lực quản trị ở cấp địa phương có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong củng cố niềm tin của người dân cũng như thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững. Theo bà, quản trị hiệu quả là nền tảng để bảo đảm tăng trưởng kinh tế bao trùm, bền vững và lâu dài.
Thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp là bước đột phá quan trọng trong tiến trình đổi mới, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị ở Việt Nam. Đây không chỉ là sự điều chỉnh về cơ cấu hành chính mà còn là cuộc đổi mới sâu sắc về tư duy quản trị quốc gia, nhằm xây dựng nền hành chính hiện đại, hiệu lực, hiệu quả, gần dân và phục vụ nhân dân tốt hơn. Chủ trương này thể hiện quyết tâm chính trị cao của Đảng và Nhà nước trong việc tạo lập không gian phát triển mới, phát huy tính chủ động, sáng tạo của địa phương và đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên số, hội nhập quốc tế sâu rộng.
Thực tiễn triển khai thời gian qua đã khẳng định tính đúng đắn và phù hợp của mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Bộ máy hành chính từng bước được tinh gọn, giảm tầng nấc trung gian; phân cấp, phân quyền được đẩy mạnh; chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp có nhiều chuyển biến tích cực; niềm tin và sự đồng thuận xã hội tiếp tục được củng cố. Những kết quả đó không chỉ được nhân dân trong nước ghi nhận mà còn nhận được sự đánh giá tích cực từ dư luận và giới quan sát quốc tế, qua đó khẳng định vị thế, bản lĩnh và tư duy cải cách của Việt Nam trong tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa hiện đại.
Trong bối cảnh đó, mọi luận điệu xuyên tạc, quy chụp, phủ nhận ý nghĩa của việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp đều là phiến diện, thiếu cơ sở và đi ngược thực tiễn khách quan. Những thông tin sai trái mà các thế lực thù địch, phản động phát tán trên không gian mạng không thể phủ nhận những thành quả bước đầu rất rõ nét của công cuộc cải cách này. Ngược lại, chính những kết quả thực tiễn, sự đồng thuận của nhân dân và sự ghi nhận của quốc tế là những luận cứ xác đáng, có sức thuyết phục mạnh mẽ để bác bỏ mọi luận điệu chống phá, góp phần bảo vệ vững chắc chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước và củng cố niềm tin của nhân dân vào sự nghiệp đổi mới đất nước./.
Đại tá, ThS Lê Ngọc Tân/Học viện Chính trị, Bộ Quốc phòng