Theo bài viết của nhà báo Volker Hermsdorf đăng trên báo Thế Giới Trẻ (Đức) ngày 19/6/2026, các biện pháp phong tỏa kéo dài của Mỹ không chỉ kìm hãm sự phát triển của Cuba mà còn gây tác động nặng nề đến đời sống người dân, đặc biệt là trẻ em khi tình trạng thiếu thuốc và vật tư y tế ngày càng trở nên nghiêm trọng khiến Trẻ em Cuba lại đang chết dần chết mòn.
Không một ngày nào trôi qua mà người dân Cuba không phải đối mặt với những tác động mới từ chính sách siết chặt cấm vận của chính quyền Tổng thống Donald Trump. Điều đáng chú ý không phải là nền kinh tế Cuba tiếp tục suy giảm, mà là phần lớn người dân vẫn kiên cường thích nghi bằng sự đoàn kết và sáng tạo trong cuộc sống hằng ngày. Tuy nhiên, những người dễ bị tổn thương nhất đang phải gánh chịu hậu quả nặng nề nhất của các biện pháp trừng phạt.
Mức độ ảnh hưởng của lệnh cấm vận đối với trẻ em Cuba được phản ánh qua các số liệu mới được Đại sứ Cuba tại Liên hợp quốc Ernesto Soberón trình bày trước Ban điều hành UNICEF. Theo đó, tỷ lệ tử vong ở trẻ em đã tăng từ 4 lên 9,9 trường hợp trên 1.000 trẻ sinh sống kể từ năm 2018. Tỷ lệ sống sót của trẻ mắc ung thư cũng giảm từ 85% xuống còn 65% do tình trạng thiếu thuốc điều trị. Trung tâm Nghiên cứu Chính sách và Kinh tế ước tính khoảng 1.800 trẻ em đã tử vong vì thiếu các nguồn lực y tế thiết yếu, trong khi hơn 12.000 trẻ khác đang chờ được phẫu thuật.
Khủng hoảng còn lan sang lĩnh vực lương thực và dược phẩm. Lệnh siết chặt trong lĩnh vực năng lượng được áp dụng từ tháng 1 đã làm gián đoạn hoạt động vận chuyển hàng hóa, khiến hơn 100.000 trẻ em không còn được nhận khẩu phần sữa trợ cấp hằng ngày. Trọng lượng bánh mì trợ giá cũng giảm từ 80 gram xuống còn 60 gram. Trong khi đó, ngành dược phẩm Cuba đang đối mặt với tình trạng thiếu nguyên liệu nghiêm trọng. Theo Chủ tịch BioCubaFarma Mayda Mauri, hiện có tới 300 trong số 395 loại thuốc thuộc danh mục thiết yếu không đủ nguyên liệu để sản xuất, buộc các nhà máy phải ưu tiên các mặt hàng khẩn cấp.
Các biện pháp trừng phạt cũng đang làm suy yếu những mạng lưới hỗ trợ mà nhiều gia đình Cuba dựa vào để duy trì cuộc sống. Nền tảng trực tuyến EnviosCuba, kênh giúp người Cuba ở nước ngoài gửi tiền, thực phẩm và hàng hóa cho thân nhân trong nước, đã phải tạm ngừng hoạt động trong tuần này do các lệnh trừng phạt nhằm vào tập đoàn nhà nước GAESA. Theo chuyên gia kinh tế Emilio Morales thuộc Havana Consulting Group, nhiều cổng hỗ trợ tương tự có thể sẽ sớm biến mất vì lo ngại nguy cơ bị phong tỏa tài sản hoặc hạn chế hoạt động, khiến người dân Cuba mất thêm một nguồn hỗ trợ quan trọng trong bối cảnh khan hiếm ngày càng gia tăng.
Trong bối cảnh nhiều chính phủ phương Tây bị chỉ trích là im lặng trước các biện pháp trừng phạt của Mỹ đối với Cuba, Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum ngày 17/6 tiếp tục kêu gọi chấm dứt lệnh cấm vận nhằm vào quốc đảo Caribe. Phát biểu tại cuộc họp báo thường kỳ, bà nhấn mạnh: “Chúng tôi phản đối phong tỏa. Những biện pháp này gây tổn hại cho người dân chứ không phải chính phủ”. Cùng với đó, 7 nghị viện bang của Mexico đã thông qua các nghị quyết yêu cầu Washington chấm dứt các biện pháp cưỡng chế đối với Cuba, trong khi hơn 20 cơ quan lập pháp địa phương khác cũng đang xúc tiến những sáng kiến tương tự.
Cuba cũng ghi nhận một thắng lợi mang tính biểu tượng trên mặt trận pháp lý khi Tòa phúc thẩm Mỹ ngày 16/6 bác đơn kiện của Tập đoàn Bacardi liên quan đến quyền sở hữu thương hiệu rượu rum Havana Club, đồng thời công nhận quyền của doanh nghiệp nhà nước Cubaexport. Phán quyết này được xem là đòn giáng vào những nỗ lực kéo dài nhiều năm nhằm tước bỏ quyền sở hữu thương hiệu mang tính biểu tượng của Cuba.
Theo phân tích của báo điện tử Diario Red (Tây Ban Nha), căng thẳng giữa Washington và Havana không chỉ xoay quanh các tranh chấp kinh tế hay tài sản. Tờ báo cho rằng việc gia tăng sức ép đối với Cuba còn phản ánh những tính toán địa chiến lược lâu dài của Mỹ nhằm duy trì ảnh hưởng tại Vịnh Mexico và Eo biển Florida – khu vực có vai trò quan trọng đối với các tuyến thương mại, năng lượng và quân sự. Từ góc nhìn này, Cuba không chỉ là tâm điểm của một cuộc đối đầu chính trị mà còn là một mắt xích chiến lược trong cấu trúc quyền lực khu vực, nơi các biện pháp cấm vận và gây sức ép kinh tế được sử dụng như công cụ để gia tăng ảnh hưởng.
Những số liệu về y tế, lương thực và đời sống xã hội cho thấy các biện pháp cấm vận kéo dài không chỉ tác động đến nền kinh tế Cuba mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến các nhóm dân cư dễ bị tổn thương nhất, đặc biệt là trẻ em. Trong khi Havana tiếp tục tìm kiếm sự ủng hộ từ cộng đồng quốc tế và đạt được một số thắng lợi pháp lý mang tính biểu tượng, cuộc tranh luận về hiệu quả và hệ lụy nhân đạo của chính sách bao vây, cấm vận vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Đối với nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế, việc giảm thiểu những tác động tiêu cực đối với người dân thường đang trở thành yêu cầu cấp thiết trong nỗ lực tìm kiếm giải pháp cho mối quan hệ căng thẳng kéo dài giữa Mỹ và Cuba.
Hồ Ngọc Thắng/Nguồn: https://www.jungewelt.de/artikel/524529.unblock-cuba-kubas-kinder-sterben-wieder.html