Từ một kỳ nghỉ ở Ý đến vành móng ngựa tại Đức, vụ phá hoại đường ống dẫn khí Nord Stream đang bước sang giai đoạn pháp lý quan trọng. Bài viết của nhà báo Felix Jota đăng trên báo Thế Giới Trẻ (Đức) ngày 3/7/2026 cho biết, Văn phòng Công tố Liên bang Đức đã truy tố một công dân Ukraine bị cáo buộc tham gia vụ tấn công năm 2022, đánh dấu bước tiến mới trong cuộc điều tra kéo dài gần bốn năm về một trong những vụ phá hoại hạ tầng gây chấn động châu Âu.
Kể từ năm 2023, giới chức Đức theo đuổi giả thuyết cho rằng vụ phá hoại hệ thống đường ống dẫn khí Nord Stream trên biển Baltic vào tháng 9/2022 được thực hiện bởi một nhóm gồm bảy công dân Ukraine sử dụng du thuyền buồm cỡ nhỏ Andromeda làm phương tiện tiếp cận hiện trường. Tuy nhiên, giả thuyết này ngay từ đầu đã vấp phải nhiều tranh cãi. Các chuyên gia lặn cho rằng việc thực hiện một chiến dịch đặt lượng lớn thuốc nổ ở độ sâu hàng chục mét bằng một chiếc thuyền buồm dân sự là điều khó khả thi về mặt kỹ thuật. Trong khi đó, nhiều ý kiến trong giới chính trị và an ninh cảnh báo rằng việc quá tập trung vào kịch bản này có thể khiến cuộc điều tra đi chệch hướng, đồng thời che khuất những cá nhân hoặc tổ chức thực sự đứng sau vụ tấn công.
Bất chấp những nghi ngờ đó, Văn phòng Công tố Liên bang Đức tại Karlsruhe vẫn tiếp tục điều tra theo hướng này. Chiều 2/7, cơ quan công tố thông báo đã chính thức nộp cáo trạng lên Tòa Thượng thẩm bang tại Hamburg đối với Sergij K., công dân Ukraine được cho là người cầm đầu nhóm liên quan đến du thuyền Andromeda. Theo cáo trạng, Sergij K. bị truy tố về các tội danh gồm tội ác chiến tranh, gây ra vụ nổ bằng chất nổ và phá hoại công trình.
Người phát ngôn của Tòa Thượng thẩm Hamburg cho biết hồ sơ hiện đã được chuyển tới hội đồng xét xử chuyên trách các vụ án liên quan đến an ninh quốc gia để xem xét quyết định có chấp nhận mở phiên tòa hay không.
Trong bản cáo trạng, Văn phòng Công tố Liên bang cáo buộc Sergij K. cùng một số quân nhân khác đã xây dựng kế hoạch phá hủy hai tuyến đường ống Nord Stream 1 và Nord Stream 2 vào cuối tháng 2/2022, ngay sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine. Theo cơ quan công tố, kế hoạch này được thực hiện “thay mặt chính quyền nhà nước Ukraine”. Mục tiêu bị cáo buộc của chiến dịch là chấm dứt vĩnh viễn hoạt động vận chuyển khí đốt qua hệ thống Nord Stream, qua đó ngăn Nga sử dụng nguồn thu từ xuất khẩu khí đốt để tài trợ cho cuộc chiến.
Sergij K. bị bắt vào cuối tháng 8/2025 khi đang cùng gia đình nghỉ dưỡng tại bờ biển Adriatic của Ý theo Lệnh bắt giữ châu Âu do Đức phát hành. Việc ông vẫn tự do đi lại trong Liên minh châu Âu cho đến thời điểm bị bắt được xem là dấu hiệu cho thấy ông không lường trước mình sẽ trở thành đối tượng truy tố của cơ quan tư pháp Đức. Sau gần ba tháng bị tạm giữ để hoàn tất các thủ tục pháp lý, Sergij K. đã được dẫn độ sang Đức vào ngày 27/11/2025 để phục vụ quá trình điều tra và truy tố.
Theo cáo trạng của Văn phòng Công tố Liên bang Đức, Sergij K. được cho là người tổ chức một nhóm tác chiến gồm nhiều thợ lặn chuyên nghiệp, một thuyền trưởng và một chuyên gia về chất nổ để thực hiện chiến dịch phá hoại đường ống Nord Stream. Cơ quan công tố cáo buộc ngày 4/9/2022, Sergij K. đã nhập cảnh vào Đức từ Ba Lan bằng hộ chiếu Ukraine giả, trước khi cùng các thành viên khác lên một du thuyền buồm có khả năng hoạt động ngoài khơi. Chiếc thuyền này được thuê từ một công ty tại thành phố Rostock thông qua giấy tờ tùy thân giả và người trung gian nhằm che giấu danh tính thực sự của nhóm.
Theo hồ sơ truy tố, nhóm đã sử dụng du thuyền để vận chuyển một lượng lớn thuốc nổ có sức công phá cao, được cho là loại phù hợp cho mục đích quân sự, đến khu vực ngoài khơi đảo Bornholm của Đan Mạch. Tại đây, các thợ lặn được cho là đã nhiều lần lặn xuống độ sâu khoảng 80 mét để gắn các thiết bị nổ hẹn giờ lên các tuyến ống dẫn khí dưới đáy biển. Những thiết bị này sau đó phát nổ, gây hư hại nghiêm trọng cho cả hai hệ thống Nord Stream 1 và Nord Stream 2.
Phản ứng trước việc truy tố, luật sư người Italy Nicola Canestrini, một trong các luật sư bào chữa của Sergij K., tuyên bố với AFP rằng phía bị cáo không lo ngại trước bản cáo trạng. Theo ông, phiên tòa sẽ là cơ hội để “làm sáng tỏ toàn bộ sự thật và trách nhiệm”, đồng thời chứng minh rằng việc kết tội thân chủ của mình là không có cơ sở. Ngoài đội ngũ luật sư tại Italy, Sergij K. cũng được một hãng luật của Đức tham gia bảo vệ quyền lợi trong quá trình tố tụng.
Các đường ống Nord Stream 1 và Nord Stream 2 bị phá hủy vào ngày 26/9/2022, tức khoảng bảy tháng sau khi xung đột Nga – Ukraine bùng phát. Trong giai đoạn đầu điều tra, nhiều giả thuyết tại phương Tây cho rằng chính Nga là bên tự phá hủy hệ thống đường ống của mình. Tuy nhiên, khi giả thuyết này ngày càng thiếu sức thuyết phục, hướng điều tra dần chuyển sang cái gọi là “dấu vết Ukraine”, với giả định một nhóm thân Ukraine đã đứng sau vụ tấn công.
Theo bài viết, kịch bản này cũng có tác dụng làm giảm sự chú ý đối với các đồng minh NATO của Đức, những nước từ lâu đã phản đối dự án Nord Stream vì cả lý do địa chính trị lẫn lợi ích kinh tế. Tác giả nhắc lại rằng vào tháng 2/2023, nhà báo điều tra Mỹ Seymour Hersh từng công bố một báo cáo gây nhiều tranh cãi, trong đó cho rằng kế hoạch phá hoại Nord Stream đã được hoạch định tại Washington từ mùa thu năm 2021 và Na Uy giữ vai trò quan trọng trong quá trình triển khai. Tuy nhiên, những cáo buộc này chưa được các chính phủ liên quan thừa nhận và cũng chưa được xác nhận bởi cuộc điều tra chính thức của Đức.
Tác giả cho rằng nếu vụ án được đưa ra xét xử, một trong những thách thức lớn nhất đối với Văn phòng Công tố Liên bang sẽ là chứng minh tính khả thi của kịch bản mà họ đưa ra. Cụ thể, cơ quan công tố sẽ phải thuyết phục tòa án rằng một du thuyền buồm dài khoảng 15 mét có thể bí mật vận chuyển cùng lúc bảy người, khối lượng lớn thuốc nổ quân dụng, thiết bị lặn nước sâu và toàn bộ phương tiện kỹ thuật cần thiết để tiến hành nhiều lần lặn ở độ sâu khoảng 80 mét mà không bị phát hiện. Đây cũng chính là một trong những điểm gây tranh cãi lớn nhất kể từ khi giả thuyết về nhóm “Andromeda” được công bố.
Hồ Ngọc Thắng/Nguồn: https://www.jungewelt.de/artikel/525345.nord-stream-saga-aus-dem-urlaub-in-den-gerichtssaal.html