Theo Cục Khí tượng Thủy văn, hiện tượng El Nino được dự báo sẽ tác động đến Việt Nam từ nửa cuối năm 2026 đến đầu năm 2027, làm gia tăng nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn, đặc biệt tại khu vực Nam Bộ. Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia nhận định, Đồng bằng sông Cửu Long sẽ chịu ảnh hưởng rõ nét do dòng chảy từ sông Mê Công suy giảm, kết hợp với triều cường và nhu cầu sử dụng nước tăng cao trong mùa khô.
Theo dự báo, từ tháng 1/2027, ranh mặn 4 g/l có thể xuất hiện tại khu vực cách biển khoảng 25-30 km. Từ tháng 2 đến tháng 4, trong các đợt triều cường, ranh mặn có khả năng tiếp tục lấn sâu vào đất liền.
Để phục vụ đánh giá nguy cơ tác động và xây dựng kịch bản ứng phó, Cục Khí tượng Thủy văn đã ước tính khoảng cách xâm nhập sâu nhất của ranh mặn 4 g/l tại các cửa sông chính trong những đợt triều cường cao điểm, đặc biệt vào tháng 4 và tháng 5/2027. Cụ thể, trên hệ thống sông Vàm Cỏ, ranh mặn có thể lấn sâu 90-125 km; sông Cửa Tiểu 85-90 km; sông Cửa Đại 70-75 km; sông Hàm Luông 70-80 km; sông Cổ Chiên 55-60 km; sông Hậu 55-62 km và sông Cái Lớn 50-55 km.
Tuy nhiên, Cục Khí tượng Thủy văn nhấn mạnh, đây chỉ là các giá trị ước tính phục vụ xây dựng kịch bản rủi ro cho giai đoạn đến giữa năm 2027, không phải dự báo khẳng định chắc chắn sẽ xảy ra. Mức độ xâm nhập mặn trên thực tế còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như lượng mưa, nguồn nước đầu mùa khô, diễn biến dòng chảy thượng nguồn sông Mê Công và các đợt triều cường. Các số liệu được cung cấp nhằm làm cơ sở kỹ thuật ban đầu để địa phương đối chiếu với bản đồ đối tượng chịu tác động, từ đó chủ động xây dựng phương án phòng ngừa.
Theo các chuyên gia khí tượng thủy văn, để đánh giá đầy đủ nguy cơ tác động, thông tin về ranh mặn cần được đối chiếu với vị trí các công trình lấy nước, vùng sản xuất, hệ thống cấp nước và nhu cầu sử dụng nước theo từng thời kỳ. Đồng thời, các ngưỡng mặn phục vụ sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp, cây ăn trái và nuôi trồng thủy sản cần được cơ quan quản lý chuyên ngành và địa phương xác định, xác nhận và công bố theo thẩm quyền nhằm chuyển hóa dữ liệu dự báo thành thông tin cảnh báo có giá trị trong thực tiễn.
Trong bối cảnh El Nino được dự báo sẽ tác động từ cuối năm 2026 đến đầu năm 2027, việc chủ động theo dõi diễn biến nguồn nước, cập nhật thường xuyên các bản tin dự báo khí tượng thủy văn và xây dựng phương án ứng phó từ sớm sẽ là yếu tố quan trọng giúp giảm thiểu thiệt hại do hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long.
Hoàng Hạnh