Ngày 10/8/2024, ANN dẫn dữ liệu hàng tháng của Ngân hàng Trung ương Indonesia (BI) cho thấy, chỉ số niềm tin người tiêu dùng (CCI) giảm từ 117,8 điểm trong tháng 6 xuống 116,8 điểm trong tháng 7, mức thấp nhất kể từ tháng 9 năm 2025. Trong khi đó, doanh số bán lẻ cũng sụt giảm mạnh do tác động của điều kiện kinh tế và tình hình tài chính cá nhân, nhưng ngân hàng này dự báo sẽ có sự cải thiện vào tháng tới.
Kết quả mới nhất tiếp nối xu hướng suy giảm kể từ khi CCI đạt đỉnh 127 điểm vào tháng 1, ngoại trừ mức tăng nhẹ 0,1 điểm trong tháng 4 nhờ tác động tích cực từ chi tiêu dịp lễ Idul Fitri. Dù giảm, chỉ số vẫn cao hơn đáng kể so với ngưỡng 100 điểm, cho thấy tâm lý người tiêu dùng nhìn chung vẫn lạc quan; trong khi mức dưới 100 điểm phản ánh sự bi quan.
“Niềm tin người tiêu dùng trong tháng 7 năm 2026 được hỗ trợ bởi chỉ số điều kiện kinh tế hiện tại và chỉ số kỳ vọng của người tiêu dùng; cả hai chỉ số này đều duy trì ở mức lạc quan dù giảm so với tháng trước”, người phát ngôn BI Ramdan Denny Prakoso cho biết trong tuyên bố về dữ liệu mới công bố.
Chỉ số điều kiện kinh tế hiện tại giảm 1,3 điểm xuống 107,9 điểm, trong khi chỉ số kỳ vọng của người tiêu dùng giảm từ 126,4 xuống 125,7 điểm, trong bối cảnh triển vọng việc làm và kinh doanh tiếp tục chịu nhiều áp lực.
Người tiêu dùng cũng thận trọng hơn khi mua sắm hàng hóa lâu bền, đặc biệt là các hộ gia đình có mức chi tiêu hằng tháng từ 3,1 triệu đến 4 triệu rupiah (174-225 USD). Niềm tin của nhóm này giảm 4,9 điểm xuống 112,2 điểm, trong khi chỉ số mua sắm hàng hóa lâu bền lao dốc 8,5 điểm xuống 96,2 điểm, thấp hơn ngưỡng lạc quan 100 điểm.
Tuy nhiên, doanh số bán ô tô, một mặt hàng lâu bền điển hình lại tăng 23,1% so với cùng kỳ năm trước trong tháng 7, theo dữ liệu của Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Indonesia (Gaikindo), tiếp nối đà tăng mạnh trong tháng trước.
Trong một bản tin, Samuel Sekuritas Indonesia nhận định xu hướng suy giảm niềm tin người tiêu dùng có thể tạo ra rủi ro đối với chi tiêu hộ gia đình, vốn là động lực chủ yếu của tăng trưởng kinh tế Indonesia.
Ông Harry Su, Giám đốc điều hành bộ phận nghiên cứu tại Samuel Sekuritas Indonesia, cho rằng việc giảm nhu cầu đối với các mặt hàng không thiết yếu cho thấy các hộ gia đình đang thận trọng hơn trước áp lực suy giảm sức mua. Theo ông, những lo ngại về triển vọng việc làm có thể tiếp tục kìm hãm tiêu dùng, đặc biệt trong bối cảnh thị trường lao động có dấu hiệu xấu đi.
Tiêu dùng tư nhân tăng 5,06% so với cùng kỳ năm trước trong quý II, trong khi tăng trưởng kinh tế của Indonesia chậm lại còn 5,29%, so với mức 5,61% trong quý I. Theo dữ liệu của Bộ Nhân lực, 43.805 người đã bị sa thải trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 7, làm gia tăng những lo ngại về việc làm trong khu vực chính thức và thu nhập hộ gia đình.
Dữ liệu của BI cũng cho thấy các hộ gia đình đang thận trọng hơn trong quản lý tài chính. Tỷ trọng thu nhập dành cho tiêu dùng giảm từ 73% xuống 72,7% trong tháng 7, trong khi tỷ trọng dành cho trả nợ tăng từ 10% lên 10,5%. Tỷ lệ tiết kiệm trên thu nhập cũng giảm xuống còn 16,8%.
Trong một báo cáo riêng công bố hôm thứ Ba, BI cho biết chỉ số doanh số thực tế giảm 3% so với cùng kỳ năm trước trong tháng 6. Mức này cải thiện nhẹ so với mức giảm 3,9% trong tháng 5 và là mức giảm thấp nhất kể từ tháng 4. Xét theo tháng, doanh số bán lẻ tăng 0,7% trong tháng 6, đảo chiều so với mức giảm 1,5% của tháng 5, nhờ nhu cầu duy trì ổn định trong kỳ nghỉ học.
Doanh số phụ tùng và phụ kiện tăng 18,8% so với cùng kỳ năm trước, trong khi doanh số các thiết bị gia dụng khác tăng 2,8%. Ngược lại, doanh số thực phẩm, đồ uống và thuốc lá giảm 3,6%, còn doanh số quần áo giảm 3,1%.
Theo dữ liệu sơ bộ, BI dự báo doanh số bán lẻ trong tháng 7 sẽ tăng 0,9% so với cùng kỳ năm trước, đưa chỉ số lên 224,4 điểm. Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ nhóm thực phẩm, đồ uống, thuốc lá, cùng phụ tùng và các thiết bị gia dụng khác.
Tuy nhiên, xét theo tháng, doanh số được dự báo giảm 0,3% khi nhu cầu trở lại bình thường sau các kỳ nghỉ lễ tôn giáo và nghỉ học. Dù vậy, mức giảm này vẫn nhẹ hơn đáng kể so với mức giảm 4,1% ghi nhận trong tháng 7/2025, theo đánh giá của các nhà bán lẻ được khảo sát.
Trong thời gian tới, các nhà bán lẻ kỳ vọng áp lực giá cả sẽ giảm trong tháng 9. Chỉ số kỳ vọng giá chung của BI được dự báo giảm từ 178,0 điểm trong tháng 8 xuống 155,2 điểm, trước khi tăng trở lại 168,1 điểm vào tháng 12, so với 167,5 điểm trong tháng 11.
Theo ông Faiz Irman, chuyên gia kinh tế trưởng tại Bank Danamon, nhu cầu trong nước suy yếu có thể làm giảm nhập khẩu và hỗ trợ đồng rupiah thông qua việc cải thiện cán cân đối ngoại. Tuy nhiên, nếu đà suy giảm trở nên nghiêm trọng hơn, triển vọng tăng trưởng có thể bị ảnh hưởng, đồng thời gây áp lực lên dòng vốn và tỷ giá.
“Trong bối cảnh hiện nay, biến động của đồng rupiah vẫn chịu ảnh hưởng mạnh từ các yếu tố bên ngoài, đặc biệt là đồng USD, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ và các rủi ro địa chính trị toàn cầu, vốn cũng tác động đến giá dầu thế giới”, ông Faiz chia sẻ với The Jakarta Post hôm thứ Ba.
Theo ông, thách thức lớn nhất đối với ngân hàng trung ương hiện nay “không phải là tăng trưởng hay lạm phát trong nước, mà là sự ổn định của đồng rupiah và việc duy trì sức hấp dẫn của các tài sản định giá bằng đồng rupiah trong bối cảnh điều kiện tài chính toàn cầu vẫn thắt chặt”.
Ngân hàng Trung ương Indonesia (BI) giữ nguyên lãi suất tham chiếu ở mức 5,75% trong tháng 7, sau khi đã tăng tổng cộng 100 điểm cơ bản trong hai tháng trước đó nhằm kiềm chế đà mất giá của đồng rupiah. Đồng nội tệ chịu áp lực mạnh hơn sau cuộc xung đột liên quan đến Iran vào cuối tháng 2, liên tiếp rơi xuống các mức thấp kỷ lục.
Theo dữ liệu tỷ giá giao ngay liên ngân hàng Jakarta (JISDOR), đồng rupiah giảm xuống 17.824 rupiah/USD vào thứ Ba, sau khi ở mức 17.795 rupiah/USD trong phiên trước đó. Trước đó, đồng tiền này từng được hỗ trợ bởi số liệu lạm phát của Mỹ thấp hơn dự kiến, qua đó làm dịu đà tăng của đồng USD, cùng với việc căng thẳng tại Trung Đông hạ nhiệt.
Diễn biến của đồng rupiah cùng xu hướng suy giảm niềm tin và sự thận trọng hơn trong chi tiêu cho thấy kinh tế Indonesia đang đứng trước thách thức kép: vừa phải duy trì ổn định tỷ giá, vừa cần hỗ trợ sức mua và tiêu dùng nội địa, động lực quan trọng nhất của tăng trưởng.
Hoàng Hạnh