Ngày 22/08/2026, tờ Thế Giới Trẻ (Đức) đăng bài của nhà báo Klaus Fischer phân tích những chuyển động đáng chú ý trong quan hệ thương mại của Đức. Trung Quốc tiếp tục giữ vị trí đối tác thương mại quan trọng nhất, trong khi trao đổi thương mại với Mỹ suy giảm và Hà Lan bất ngờ vươn lên, trở thành một điểm sáng mới.
Nền kinh tế Đức vẫn phụ thuộc lớn vào thương mại quốc tế. Điều này được thể hiện rõ qua số liệu mới nhất về nửa đầu năm do Cục Thống kê Liên bang Đức (Destatis) công bố hôm thứ Năm. Theo đó, ngoại thương tiếp tục là một trong những yếu tố góp phần ổn định nền kinh tế Đức trong sáu tháng đầu năm. Kim ngạch xuất khẩu đạt 817,8 tỷ euro, tăng 3,9% so với cùng kỳ năm 2025; nhập khẩu đạt 712,1 tỷ euro, tăng 4,7%.
Cán cân thương mại của Đức tiếp tục ghi nhận mức thặng dư đáng kể, đạt 105,7 tỷ euro, dù giảm 0,7% so với cùng kỳ năm trước. Cán cân xuất nhập khẩu là một chỉ số quan trọng tác động đến tài khoản vãng lai và có ảnh hưởng đáng kể đến tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Tuy nhiên, những dịch chuyển trong cơ cấu xuất nhập khẩu của Đức vẫn đang diễn ra rõ nét.
Cũng như năm trước, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa tiếp tục là đối tác thương mại quan trọng nhất của Đức. Với tổng kim ngạch thương mại đạt 125,5 tỷ euro, Trung Quốc đứng trên Hoa Kỳ, với 123,7 tỷ euro. Trung Quốc, nền kinh tế công nghiệp lớn nhất thế giới, từng giữ vị trí đối tác thương mại hàng đầu của Đức liên tục từ năm 2016 đến năm 2023. Đến năm 2024, Hoa Kỳ tạm thời vươn lên vị trí dẫn đầu, một phần do giá năng lượng tăng mạnh. Hà Lan hiện đứng thứ ba với kim ngạch thương mại 109,3 tỷ euro, trong khi Pháp trước đây là đối tác thương mại quan trọng nhất của Đức trong EU suốt nhiều năm xếp thứ tư.
Sự thay đổi này thể hiện rõ hơn khi xem xét cơ cấu thương mại giữa Đức và các đối tác hàng đầu. Trung Quốc vẫn là nguồn cung hàng hóa lớn nhất cho Đức, trong khi Hoa Kỳ là thị trường tiêu thụ hàng xuất khẩu quan trọng nhất của nước này. Tuy nhiên, trong nửa đầu năm, nhập khẩu của Đức từ Trung Quốc tăng đáng kể, ở mức 8,8%, trong khi xuất khẩu sang Hoa Kỳ giảm 6,1%. Ở chiều ngược lại, nhập khẩu từ Hoa Kỳ tăng mạnh 7%.
Đà tăng nhập khẩu cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng lớn của Đức trong quan hệ thương mại với cả Trung Quốc và Hoa Kỳ. Hàng tiêu dùng và hàng công nghiệp nhập khẩu từ Trung Quốc tiếp tục đóng vai trò thiết yếu đối với nền kinh tế Đức. Trong khi đó, xuất khẩu của Hoa Kỳ sang Đức gia tăng có thể chủ yếu bắt nguồn từ nhu cầu nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch của Đức, đặc biệt là khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), vốn tăng mạnh kể từ khi Berlin cắt giảm quan hệ năng lượng với Nga. Ngược lại, xuất khẩu của Đức sang Hoa Kỳ suy giảm nhiều khả năng liên quan đến chính sách thuế quan của Washington, vốn làm gia tăng chi phí và tạo thêm những yếu tố khó lường cho hoạt động thương mại.
Theo Destatis, ngành ô tô và cơ khí tiếp tục là những trụ cột xuất khẩu của nền kinh tế Đức, bất chấp các dấu hiệu khủng hoảng. Trong nửa đầu năm, Đức xuất khẩu ô tô và phụ tùng ô tô trị giá 124,7 tỷ euro, giảm 5,8% so với cùng kỳ năm trước. Thiết bị xử lý dữ liệu cùng các sản phẩm điện và quang học đứng thứ ba trong nhóm hàng xuất khẩu, đạt 73,1 tỷ euro. Ngành hóa chất, dù đang có xu hướng thu hẹp, vẫn đóng góp 71,6 tỷ euro vào kim ngạch xuất khẩu. Hai nhóm hàng sau ghi nhận mức tăng lần lượt 9,5% và 1,4% so với nửa đầu năm 2025.
Đáng chú ý là số liệu thương mại giữa Đức và Hà Lan. Với dân số chỉ hơn 18 triệu người, Hà Lan gần như sánh ngang với những nền kinh tế lớn như Trung Quốc và Hoa Kỳ về quy mô thương mại với Đức. Điều này một phần đến từ nền công nghiệp phát triển và có mức độ liên kết chặt chẽ với ngành công nghiệp Đức, cùng nền nông nghiệp thâm canh có năng suất cao.
Tuy nhiên, vai trò nổi bật nhất của Hà Lan đối với kinh tế Đức nằm ở vị thế trung tâm logistics. Cảng Rotterdam, nằm ở cửa sông Rhine, tuyến đường thủy nội địa có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với Đức đóng vai trò cửa ngõ hàng hải và thương mại hàng đầu của nền kinh tế Đức, thậm chí có tầm quan trọng lớn hơn các cảng Hamburg hay Bremen trong nhiều luồng hàng hóa quốc tế.
Việc Pháp tụt khỏi vị trí đối tác thương mại quan trọng nhất của Đức trong EU vì vậy không còn quá bất ngờ. Nhập khẩu điện từ Pháp vẫn có vai trò quan trọng đối với hệ thống điện của Đức, trong khi hai nước duy trì quan hệ kinh tế chặt chẽ trong lĩnh vực quốc phòng. Tuy nhiên, Pháp đang phải đối mặt với những dấu hiệu khó khăn kinh tế đáng kể, đặc biệt liên quan đến nợ công và hiệu quả hoạt động của nền kinh tế. Dù vậy, nhiều chỉ số và diễn biến chính sách kinh tế cũng cho thấy Đức đang phải đối mặt với những thách thức ngày càng lớn và có nguy cơ thu hẹp khoảng cách với Pháp về những vấn đề này.
Nhìn tổng thể, những con số trên cho thấy ngoại thương vẫn là một trong những trụ cột quan trọng của kinh tế Đức, nhưng vị thế và vai trò của các đối tác đang có sự dịch chuyển. Trung Quốc tiếp tục giữ vai trò nổi bật, quan hệ thương mại với Hoa Kỳ xuất hiện những chiều hướng trái ngược, trong khi Hà Lan ngày càng khẳng định vị trí nhờ lợi thế công nghiệp và logistics. Những thay đổi này không chỉ phản ánh biến động của thương mại toàn cầu mà còn cho thấy những thách thức mà nền kinh tế Đức phải đối mặt trong việc duy trì sức cạnh tranh và cân bằng quan hệ với các thị trường chủ chốt.
Hồ Ngọc Thắng/Nguồn: https://www.jungewelt.de/artikel/528383.halbjahresbilanz-aussenhandel-ohne-china-l%C3%A4uft-nix.html