Cứ mỗi độ thu về, khi ngày Quốc khánh 2/9 đến gần, trong lòng mỗi người con đất Việt lại dâng trào niềm tự hào và những xúc cảm thiêng liêng. Kỷ niệm 81 năm Quốc khánh năm nay là dịp để cả dân tộc cùng hướng về mùa thu lịch sử năm 1945, từ thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám đến thời khắc Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập tại Quảng trường Ba Đình ngày 2/9, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, mở ra kỷ nguyên độc lập, tự do cho dân tộc.
Chính từ thời khắc lịch sử ấy, bức tranh Ngày Độc lập của dân tộc Việt Nam được dệt nên bằng những gam màu của lòng yêu nước, của hy sinh, khát vọng và hào khí non sông. Trong bức tranh ấy, hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn hiện lên như một điểm sáng thiêng liêng. Từ ngày Người rời Bến Nhà Rồng năm 1911, bắt đầu hành trình tìm đường cứu nước, đến mùa thu lịch sử năm 1945 là hơn ba thập kỷ bôn ba, trải qua biết bao gian lao để tìm con đường giải phóng dân tộc. Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhân dân Việt Nam đã vùng lên làm nên thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám, đập tan xiềng xích nô lệ, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên độc lập, tự do.
Tinh thần ấy được kết tinh trong những lời bất hủ của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Chúng ta thà hi sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ”, và chân lý “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”. Đó không chỉ là lời hiệu triệu trong những thời khắc vận mệnh của đất nước đứng trước thử thách, mà còn là lời khẳng định về giá trị thiêng liêng, bất khả xâm phạm của độc lập dân tộc. Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám và sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa năm 1945 đã mở ra một trang sử mới, đưa dân tộc Việt Nam từ thân phận mất nước trở thành một dân tộc độc lập, đồng thời góp phần cổ vũ mạnh mẽ phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc trên thế giới.
Trong ký ức của dân tộc về Ngày Độc lập, có một hình ảnh đã trở thành biểu tượng không thể phai mờ: Chủ tịch Hồ Chí Minh trong bộ quần áo ka-ki giản dị, đứng trên lễ đài giữa Quảng trường Ba Đình, trước hàng vạn đồng bào, trang trọng đọc bản Tuyên ngôn Độc lập. Giữa mùa thu Hà Nội năm ấy, lời Người vang lên như tiếng nói của cả một dân tộc vừa bước qua đêm dài nô lệ để tự mình tuyên bố với thế giới về quyền được sống trong độc lập, tự do. Khoảnh khắc ấy đã đi vào lịch sử, trở thành ký ức thiêng liêng được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.
Đã 81 năm trôi qua kể từ mùa thu năm 1945. Nhìn lại chặng đường ấy, có bao giờ chúng ta tự hỏi: Bức tranh Ngày Độc lập mang những màu sắc gì?
Nếu lịch sử có màu, trước hết đó hẳn là màu đỏ. Màu đỏ của lá cờ Tổ quốc, nhưng cũng là màu của máu xương biết bao anh hùng, liệt sĩ, đồng bào đã gửi lại cho đất mẹ để đổi lấy ngày non sông độc lập. Biết bao người đã ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, biết bao cuộc chia ly không có ngày đoàn tụ, để hôm nay lá cờ đỏ sao vàng được tung bay kiêu hãnh trên bầu trời hòa bình. Bởi vậy, màu đỏ không chỉ gợi niềm tự hào, mà còn là lời nhắc nhở mỗi người Việt Nam không được phép lãng quên quá khứ, phải biết trân trọng những gì đang có và có trách nhiệm gìn giữ cơ đồ mà cha ông đã đánh đổi bằng máu xương.
Trong bức tranh ấy còn có màu vàng của ngôi sao năm cánh, biểu tượng của sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Đó cũng là sắc vàng của nắng sớm trên quê hương thanh bình, của những cánh đồng lúa chín trải dài, của ánh đèn ấm áp trong mỗi mái nhà khi gia đình được bình yên sum họp. Sau những năm tháng chiến tranh và mất mát, những điều tưởng như rất đỗi bình thường ấy lại chính là dáng hình gần gũi nhất của hòa bình, của ấm no và hạnh phúc mà biết bao thế hệ đã hy sinh để gìn giữ.
Bức tranh Ngày Độc lập còn trải rộng màu xanh của ước mơ và khát vọng. Đó là màu xanh của bầu trời tự do sau những năm tháng đất nước chìm trong cảnh mất nước, nô lệ; màu xanh của núi rừng, biển cả, ruộng đồng trên dải đất hình chữ S. Và hơn hết, đó là màu của niềm tin vào ngày mai – nơi trẻ em được vui bước đến trường, nơi mỗi người được học tập, lao động, sáng tạo và làm chủ cuộc đời mình; nơi những thế hệ hôm nay tiếp nối khát vọng của cha ông để dựng xây một Việt Nam hòa bình, phồn vinh và hạnh phúc.
Có cả màu trắng tinh khôi, màu của những đóa hoa thành kính dâng lên phần mộ các anh hùng, liệt sĩ; màu của những trang vở mới nâng niu ước mơ của trẻ thơ. Màu trắng nối quá khứ với tương lai bằng lòng biết ơn và sự tiếp nối. Bởi sự hy sinh của những người đi trước, sau cùng, cũng là để những thế hệ mai sau được lớn lên trong hòa bình, được viết tiếp những ước mơ trên một đất nước độc lập, tự do.
Nhưng bức tranh Ngày Độc lập không chỉ có những gam màu rực rỡ. Ẩn sâu trong đó còn có màu khói trầm của ký ức, của mất mát và hy sinh. Đó là sắc màu của những tấm ảnh thờ đã nhuốm màu thời gian trong những căn nhà nhỏ; là bóng dáng những người con ra đi rồi mãi mãi không trở về; là khoảng trống chẳng thể lấp đầy trong lòng những người mẹ, người vợ và những đứa con từng mòn mỏi đợi chờ. Những khoảng màu trầm ấy khiến hai tiếng “Độc lập” càng trở nên thiêng liêng, bởi phía sau ngày hội của non sông là máu, nước mắt, tuổi xuân và cả cuộc đời của biết bao thế hệ người Việt Nam.
Ngày 2/9 hằng năm là ngày hội lớn của non sông, khơi dậy trong mỗi người Việt Nam niềm tự hào về nền độc lập, tự do của Tổ quốc. Đây cũng là thời khắc để mỗi chúng ta lắng lòng tưởng nhớ, tri ân các thế hệ cha ông, biết ơn Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, những người đã dẫn đường, cống hiến và hy sinh cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc. Bởi phía sau cuộc sống hòa bình hôm nay, phía sau những mái ấm sum vầy và những ước mơ đang được viết tiếp, là biết bao mồ hôi, nước mắt, máu xương, tuổi xuân và cả những cuộc đời đã hóa vào đất mẹ để làm nên hai tiếng Độc lập thiêng liêng.
Bởi vậy, bức tranh Ngày Độc lập là sự hòa quyện của ký ức, lòng biết ơn và khát vọng. Mỗi gam màu đều mang trong mình một câu chuyện của dân tộc: sắc đỏ của máu xương và sự hy sinh; sắc vàng của đoàn kết, ấm no; sắc xanh của hòa bình, niềm tin và hy vọng; sắc trắng của lòng tri ân; cùng những khoảng màu trầm lắng nhắc nhớ về mất mát. Tất cả đan xen, hòa quyện, làm nên một bức tranh vừa bình dị, gần gũi, vừa sâu lắng, thiêng liêng, một bức tranh không chỉ được nhìn bằng đôi mắt, mà còn được cảm nhận bằng trái tim của mỗi người Việt Nam.
Đó là di sản tinh thần vô giá mà lịch sử trao truyền cho các thế hệ hôm nay và mai sau. Gìn giữ di sản ấy không chỉ là khắc ghi quá khứ bằng niềm tự hào và lòng biết ơn, mà còn là sống xứng đáng với máu xương của những người đi trước, trân quý từng ngày hòa bình, chung sức dựng xây đất nước và gìn giữ vẹn nguyên những giá trị thiêng liêng của độc lập, tự do và tình yêu Tổ quốc. Để những gam màu của Ngày Độc lập mãi rạng ngời trong dòng chảy lịch sử, trong ký ức dân tộc và trong trái tim của mỗi thế hệ người Việt Nam.
Trà Bình