Ngày 31/8/2026, tờ Thế Giới Trẻ (Junge Welt, Đức) đăng bài viết của nhà báo Volker Hermsdorf với tiêu đề “Thỏa thuận về trữ lượng dầu mỏ – Venezuela trở thành thuộc địa dầu mỏ của Mỹ”, đề cập thỏa thuận cho phép Washington tiếp cận các nguồn dầu mỏ của Venezuela. Theo bài viết, Phó Tổng thống Venezuela Delcy Rodríguez nhấn mạnh thỏa thuận mang lại lợi ích cho người dân Venezuela.
Trong một diễn biến được mô tả là đã đạt sự thống nhất, Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodríguez và Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Sáu tuyên bố đạt một “thỏa thuận” về dầu mỏ. Ông Trump, với cách diễn đạt khoa trương thường thấy, gọi đây là “thỏa thuận dầu mỏ lớn nhất trong lịch sử thế giới”, trong khi bà Rodríguez khiêm tốn hơn khi đánh giá đây là một “thỏa thuận lịch sử”. Tuy nhiên, cổng thông tin trực tuyến cánh tả Resumen Latinoamericano cáo buộc thỏa thuận trao cho Mỹ quyền kiểm soát 17 mỏ dầu với tổng trữ lượng hơn 65 tỷ thùng dầu thô của Venezuela, đồng thời cho rằng văn kiện này mang “đặc điểm thực dân”.
“Theo chỉ thị của tôi, Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, phối hợp với Tổng thống lâm thời Venezuela được kính trọng Delcy Rodríguez và thông qua liên minh với các công ty tư nhân, đã giành quyền kiểm soát đa số đối với hơn 65 tỷ thùng dầu dự trữ đã được chứng minh của Venezuela mà không tốn một xu nào của người đóng thuế Mỹ”, ông Trump tuyên bố trên nền tảng Truth Social. Theo ông, giao dịch này sẽ “tăng gấp đôi trữ lượng dầu của Mỹ và giảm đáng kể giá xăng cho người dân Mỹ trong nhiều năm tới”. Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ dự kiến diễn ra vào tháng 11, khi giá nhiên liệu tăng cao được cho là đã tác động tiêu cực đến tỷ lệ ủng hộ dành cho ông Trump.
Về phía Venezuela, bà Rodríguez mô tả thỏa thuận năng lượng là một “bước đi chiến lược nhằm chuyển đổi tài nguyên thiên nhiên của đất nước thành phúc lợi xã hội, phát triển công nghiệp và ổn định kinh tế”. Bà đề cập các khoản đầu tư hơn 100 tỷ USD cùng nguồn thu thuế hơn 209 tỷ USD. “Tôi bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất tới Tổng thống Hoa Kỳ, Ngoại trưởng Marco Rubio và Chính phủ Hoa Kỳ vì sự hỗ trợ trong quá trình xây dựng thỏa thuận này, vốn là một cột mốc lịch sử trong quan hệ song phương giữa Venezuela và Hoa Kỳ”, bà tuyên bố.
Theo bài viết, kể từ cuộc tấn công của Mỹ ngày 3/1 và vụ bắt cóc vợ chồng tổng thống, bà Rodríguez phải hành động dưới sức ép về nguy cơ chịu chung số phận nếu không tuân thủ. Trong bối cảnh đó, những thông tin cho rằng Venezuela đang cân nhắc rút khỏi Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) được nhìn nhận như một diễn biến cần được xem xét.
Trong bài phát biểu trước toàn quốc hôm thứ Bảy, bà Rodríguez nhấn mạnh dự án kéo dài 25 năm được xây dựng trên “nguyên tắc bổ sung”. Bà bác bỏ những đồn đoán về việc chuyển giao tài sản, khẳng định Venezuela sẽ đóng góp dầu thô, ngành công nghiệp và chuyên môn của người lao động, đồng thời vẫn duy trì chủ quyền và quyền sở hữu đối với các nguồn tài nguyên. Về phía Mỹ, nước này sẽ cung cấp nguồn vốn và công nghệ cần thiết để khôi phục, nâng cấp các cơ sở. Với cách diễn giải này, bà Rodríguez dường như muốn đáp lại những chỉ trích xoay quanh thỏa thuận. Theo Hiến pháp Venezuela, toàn bộ tài nguyên khoáng sản và hydrocarbon thuộc sở hữu công và không thể chuyển nhượng.
Không nằm ngoài dự đoán, đảng Xã hội Chủ nghĩa Thống nhất Venezuela (PSUV) cầm quyền cuối tuần qua tuyên bố “ủng hộ vô điều kiện” đối với bà Rodríguez. PSUV xem thỏa thuận là một phần trong chiến lược bảo vệ ổn định kinh tế và củng cố ngành năng lượng, đồng thời cho rằng đây là đóng góp nhằm vượt qua hơn một thập kỷ các lệnh trừng phạt và biện pháp cưỡng chế mà người dân Venezuela phải gánh chịu.
Tuy nhiên, bất chấp những tuyên bố tích cực, vẫn chưa rõ cơ chế quản lý các khoản lợi nhuận tiềm năng từ thỏa thuận cũng như tỷ lệ lợi ích thực sự được phân bổ cho người dân Venezuela. Theo lập luận của bài viết, thông điệp đáng chú ý nhất đối với cộng đồng quốc tế là cảnh báo rằng những quốc gia không khuất phục trước sức ép của Mỹ có thể phải đối mặt với sức mạnh quân sự của Washington.
Thỏa thuận dầu mỏ giữa Venezuela và Mỹ đang được hai bên diễn giải theo những cách khác nhau: Washington nhấn mạnh quy mô lợi ích kinh tế và khả năng gia tăng nguồn cung dầu, trong khi Caracas coi đây là cơ hội thu hút vốn, công nghệ và khôi phục ngành năng lượng. Tuy nhiên, việc Mỹ được trao quyền tiếp cận và kiểm soát phần lớn các nguồn dầu mỏ đã được chứng minh của Venezuela cũng làm dấy lên những tranh luận về mức độ tự chủ của Caracas đối với tài nguyên chiến lược của mình.
Trong khi chính quyền Rodríguez khẳng định Venezuela vẫn giữ chủ quyền và quyền sở hữu đối với các nguồn tài nguyên, những câu hỏi về cơ chế quản lý, phân bổ lợi nhuận và lợi ích thực tế đối với người dân vẫn chưa có câu trả lời rõ ràng. Vì vậy, ý nghĩa lâu dài của thỏa thuận không chỉ nằm ở giá trị kinh tế hay khả năng phục hồi ngành dầu mỏ Venezuela, mà còn phụ thuộc vào việc thỏa thuận này có thực sự bảo đảm lợi ích quốc gia, duy trì quyền tự chủ về tài nguyên và tạo ra những lợi ích kinh tế – xã hội tương xứng cho người dân Venezuela hay không.
Hồ Ngọc Thắng/Nguồn:https://www.jungewelt.de/artikel/528833.%C3%B6lvorkommenabkommen-venezuela-wird-us-%C3%B6lkolonie.html