Ngày 28/9/2026, Ngoại trưởng Iraq Fawad Hussein cho biết, toàn bộ lực lượng Mỹ đã rời lãnh thổ Iraq chấm dứt hiện diện quân sự kể từ cuộc chiến năm 2003. Một quan chức chính phủ Iraq cũng xác nhận các lực lượng tác chiến và hậu cần Mỹ đã rời nước này trong khuôn khổ thỏa thuận rút quân mà Baghdad và Washington đạt được vào năm 2024.
Theo Reuters, ngày 28/9/2026, Ngoại trưởng Iraq Fawad Hussein cho biết toàn bộ lực lượng Mỹ đã rời khỏi Iraq, chấm dứt sự hiện diện quân sự tại quốc gia này kể từ cuộc chiến năm 2003. Một quan chức Chính phủ Iraq xác nhận các lực lượng tác chiến và hậu cần Mỹ đã hoàn tất rút quân theo thỏa thuận Baghdad và Washington đạt được năm 2024.
Quá trình rút quân được hoàn tất trước thời hạn 30/9, ngày hai bên xác định là thời điểm kết thúc sứ mệnh của liên minh quốc tế do Mỹ dẫn đầu nhằm chống tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng tại Iraq.
Các nhóm vũ trang thân Iran tại Iraq coi việc Mỹ rút quân là một thắng lợi cả về quân sự và chính trị. Abu Mojtaba al-Yasiri, chỉ huy tổ chức Kháng chiến Hồi giáo tại Iraq, gọi đây là “chiến thắng lịch sử”, đồng thời cho rằng ngày 30/9 đánh dấu sự kết thúc “trang sử đen tối” của đất nước.
Amir Hayat Moqaddam, Phó chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia thuộc Quốc hội Iran, nhận định an ninh lâu dài sẽ được bảo đảm tại Iraq sau khi quân đội Mỹ rời nước này.
Tuy nhiên, một số quan chức và chuyên gia Iraq lo ngại việc Mỹ rút quân có thể tạo ra khoảng trống an ninh, qua đó làm gia tăng ảnh hưởng của các nhóm vũ trang thân Iran.
Abdulrahman al-Zobaie, thủ lĩnh một bộ lạc Sunni tại Fallujah, cho biết người Iraq đều mong muốn đất nước duy trì chủ quyền toàn vẹn, song nhấn mạnh việc lực lượng Mỹ rời đi diễn ra vào thời điểm nhạy cảm.
Các lực lượng an ninh Iraq và Kurdistan cũng lo ngại IS có thể tận dụng giai đoạn chuyển tiếp để trỗi dậy. Đại tá Khalid al-Bayati, một quan chức an ninh cấp cao tại Kirkuk, cho rằng IS muốn chứng minh tổ chức này vẫn có khả năng tiến hành các cuộc tấn công gây thương vong lớn.
Mỹ đưa quân vào Iraq năm 2003 nhằm lật đổ cựu Tổng thống Saddam Hussein và rút lực lượng chiến đấu khỏi nước này vào cuối năm 2011. Đến năm 2014, theo đề nghị của Chính phủ Iraq, Mỹ đưa quân trở lại để hỗ trợ cuộc chiến chống IS, sau khi tổ chức này kiểm soát một vùng lãnh thổ rộng lớn trải dài từ Iraq đến Syria và trở thành mối đe dọa toàn cầu.
Washington tuyên bố IS bị đánh bại về mặt quân sự tại Iraq năm 2017 và tại Syria hai năm sau đó. Tuy nhiên, một số nhóm tàn quân vẫn hoạt động bí mật và thỉnh thoảng tiến hành các vụ tấn công khủng bố.
Trong những năm gần đây, Mỹ duy trì khoảng 2.500 quân nhân tại Iraq, chủ yếu ở thủ đô Baghdad, trong đó có một căn cứ gần sân bay quốc tế và khu vực các tòa nhà chính phủ, cùng căn cứ tại Erbil thuộc khu tự trị Kurdistan.
Một quan chức Mỹ từng cho biết lực lượng an ninh Iraq, trong đó có các lực lượng người Kurd, sẽ đảm nhận vai trò chủ lực trong hoạt động chống khủng bố. Quan hệ Mỹ – Iraq sau đó sẽ chuyển sang hợp tác song phương trong các lĩnh vực cố vấn, huấn luyện và chia sẻ thông tin tình báo.
An ninh Iraq trở nên bất ổn trở lại kể từ khi xung đột tại Trung Đông bùng phát. Trong những năm qua, Iraq trở thành nơi đối đầu gián tiếp giữa Washington và Tehran. Năm 2020, Mỹ sử dụng máy bay không người lái hạ sát tướng Iran Qasem Soleimani bên ngoài sân bay Baghdad. Các nhóm vũ trang Iraq được Iran hậu thuẫn cũng nhiều lần tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào các căn cứ Mỹ.
Việc Mỹ hoàn tất rút quân đánh dấu bước chuyển quan trọng trong quan hệ an ninh Mỹ – Iraq, khi trách nhiệm chính trong cuộc chiến chống khủng bố được chuyển giao cho lực lượng Iraq. Tuy nhiên, sự ra đi của lực lượng Mỹ cũng đặt ra những thách thức mới đối với an ninh Iraq, trong bối cảnh IS vẫn tiềm ẩn nguy cơ trỗi dậy và các nhóm vũ trang thân Iran tiếp tục có ảnh hưởng. Giai đoạn hậu rút quân vì vậy sẽ phụ thuộc đáng kể vào khả năng của Iraq trong việc duy trì an ninh, kiểm soát các nhóm vũ trang và ngăn chặn nguy cơ IS tái hoạt động.
Minh Anh