Ngày 19/10/2026, báo Thế Giới Trẻ (Junge Welt, Đức) đăng bài viết “Pháp – Giới trẻ nổi loạn” của nhà báo Bernard Schmid, phản ánh làn sóng biểu tình quy mô lớn với sự tham gia của hàng trăm nghìn người Pháp nhằm yêu cầu cải thiện chất lượng giáo dục. Không chỉ thể hiện những bất bình đối với hệ thống giáo dục, các cuộc xuống đường còn đặt ra những vấn đề đáng chú ý về chính sách xã hội và những thách thức mà chính quyền Pháp phải đối mặt trong việc đáp ứng kỳ vọng của thế hệ trẻ.
Đụng độ dữ dội giữa người biểu tình và cảnh sát Pháp
Tình hình bất ổn xã hội tại Pháp tiếp tục leo thang, buộc Tổng thống Emmanuel Macron phải có bài phát biểu trực tiếp trước toàn quốc trên truyền hình vào tối Chủ nhật, sau khi hàng trăm nghìn người xuống đường biểu tình trên khắp cả nước một ngày trước đó. Các cuộc biểu tình nhằm yêu cầu cải thiện cơ hội tiếp cận giáo dục, phản đối chi phí sinh hoạt gia tăng và lên án tình trạng sử dụng vũ lực quá mức của cảnh sát.
Làn sóng biểu tình quy tụ nhiều thành phần xã hội, từ học sinh, sinh viên, các tổ chức công đoàn đến những người tham gia phong trào “Áo vàng” (Gilets jaunes). Theo số liệu do cảnh sát công bố, khoảng 550.000 người tham gia biểu tình trên toàn quốc, trong đó có 110.000 người tại thủ đô Paris. Trong khi đó, ban tổ chức ước tính số người tham gia lên tới 800.000.
Quy mô huy động lực lượng lần này được đánh giá là đặc biệt đáng chú ý, bởi các cuộc biểu tình không gắn trực tiếp với một làn sóng đình công diện rộng trong khu vực công, cũng không tập trung phản đối một chính sách cụ thể của chính phủ như phong trào chống cải cách lương hưu năm 2023. Điều này cho thấy sự bất mãn xã hội đang biểu hiện trên nhiều lĩnh vực, từ giáo dục, đời sống kinh tế đến quan hệ giữa người dân và lực lượng thực thi pháp luật.
Không khí phản kháng được thể hiện qua những khẩu hiệu mang tính châm biếm và chỉ trích mạnh mẽ. “Mùa xuân bắt đầu vào tháng Mười”, một người biểu tình trẻ tuổi viết trên biểu ngữ, hàm ý về sự trỗi dậy của phong trào phản kháng. Một biểu ngữ khác ghi: “Tôi muốn làm một thùng rác, khi đó cảnh sát sẽ bảo vệ tôi”, nhằm chỉ trích cách lực lượng chức năng ứng phó với các hành động phản đối của giới trẻ.
Những khẩu hiệu này xuất hiện trong bối cảnh nhiều vụ đụng độ giữa cảnh sát và người biểu tình gây thương tích nghiêm trọng. Tại Saint-Étienne, một người biểu tình bị mất bàn tay do lựu đạn của cảnh sát phát nổ trong cuộc biểu tình hôm thứ Bảy. Hai tuần trước đó, một vụ việc tương tự được ghi nhận tại Lens. Cùng với đó, việc học sinh dựng rào chắn bằng thùng rác trước các cơ sở giáo dục, đôi khi đốt các vật cản này, đã làm gia tăng căng thẳng giữa người biểu tình và lực lượng chức năng.
Tuy nhiên, phản ứng của chính phủ và phần lớn truyền thông Pháp lại tập trung vào tình trạng bạo lực xảy ra bên lề các cuộc biểu tình. Thủ tướng Sébastien Lecornu lên án điều mà ông gọi là “mức độ bạo lực kinh hoàng”, trong bối cảnh nhiều địa phương ghi nhận những cuộc đối đầu nghiêm trọng giữa cảnh sát và người biểu tình.
Trong các cuộc đụng độ, cảnh sát sử dụng hơi cay, đạn cao su và các biện pháp cưỡng chế để giải tán đám đông. Ở chiều ngược lại, một bộ phận người biểu tình dựng rào chắn, ném đá và chống trả lực lượng an ninh. Tại một số địa điểm, tình hình vượt khỏi tầm kiểm soát, buộc cảnh sát phải tạm thời rút lui.
Bạo lực cũng kéo theo các vụ đập phá tài sản, cướp phá cửa hàng và phóng hỏa. Tại thành phố Limoges, một phần tòa thị chính được xếp hạng di tích lịch sử đã bị cháy. Theo số liệu được công bố, khoảng 2.000 người bị bắt giữ liên quan đến các vụ việc. Tổng thống Macron cảnh báo những người tham gia hành vi bạo lực sẽ phải đối mặt với các biện pháp xử lý nghiêm khắc theo pháp luật.
Diễn biến căng thẳng trên đường phố đồng thời làm gia tăng bất đồng giữa chính phủ và các lực lượng đối lập. Jean-Luc Mélenchon, lãnh đạo đảng cánh tả Nước Pháp Bất khuất (La France insoumise), cáo buộc chính phủ phải chịu trách nhiệm về tình trạng bất ổn và cách thức điều hành lực lượng an ninh.
Trong thông điệp đăng trên mạng xã hội hôm thứ Bảy, ông Mélenchon chỉ trích sự yếu kém trong công tác chỉ huy tại Paris đã tạo điều kiện cho tình trạng hỗn loạn lan rộng. Theo ông, giới chức không còn kiểm soát hiệu quả tình hình, trong khi lực lượng cấp dưới rơi vào trạng thái lo ngại và có những hành động thiếu kiểm soát.
Ngược lại, Thủ tướng Lecornu quy trách nhiệm cho ông Mélenchon về tình trạng bạo lực, cho thấy sự đối đầu chính trị ngày càng gay gắt trong cách đánh giá nguyên nhân và trách nhiệm đối với làn sóng biểu tình.
Trong khi đó, các tổ chức công đoàn Pháp tiếp tục kêu gọi tổ chức một ngày hành động trên toàn quốc vào ngày 5/11, dự kiến kết hợp biểu tình với đình công tại nhiều lĩnh vực, trong đó có ngành vận tải. Kế hoạch này đã được xác định trước đợt biểu tình quy mô lớn hôm thứ Bảy.
Tuy nhiên, trong nội bộ các lực lượng cánh tả đang xuất hiện những ý kiến trái chiều về thời điểm tổ chức. Một số quan điểm cho rằng việc chờ đến ngày hành động tiếp theo có thể khiến phong trào mất đi động lực, nhất là khi căng thẳng trên đường phố đang gia tăng nhanh chóng và các biện pháp kiểm soát của chính quyền có thể làm suy giảm khả năng huy động lực lượng.
Những diễn biến trên cho thấy làn sóng biểu tình tại Pháp không còn giới hạn trong các yêu cầu cải thiện điều kiện giáo dục, mà đang phản ánh những bất mãn xã hội rộng lớn hơn. Việc các cuộc xuống đường chuyển thành đối đầu bạo lực, cùng với sự chia rẽ sâu sắc giữa chính phủ và phe đối lập, đặt chính quyền Tổng thống Macron trước thách thức trong việc duy trì trật tự công cộng, đồng thời tìm kiếm giải pháp chính trị nhằm xoa dịu căng thẳng xã hội.
Làn sóng biểu tình của học sinh, sinh viên lan rộng tại châu Âu
Làn sóng biểu tình của học sinh, sinh viên không chỉ diễn ra tại Pháp mà còn lan sang nhiều quốc gia châu Âu, trong đó có Ý, Albania, Bỉ và Bồ Đào Nha vào cuối tuần qua. Tại Ý, theo hãng thông tấn ANSA, các cuộc biểu tình phản đối chi phí sinh hoạt tăng cao ở thành phố Milan đã dẫn đến đụng độ giữa người biểu tình và lực lượng cảnh sát, khiến ít nhất 4 cảnh sát và 20 người biểu tình bị thương, hơn 50 thanh niên bị bắt giữ. Các vụ đụng độ tương tự cũng được ghi nhận tại Turin, Bologna và Bergamo.
Tại Albania, sinh viên tiếp tục xuống đường ngày thứ năm liên tiếp vào thứ Bảy, yêu cầu cải thiện điều kiện giáo dục. Theo hãng tin AFP, căng thẳng leo thang khi cảnh sát lần đầu tiên sử dụng đạn cao su để đối phó với người biểu tình trước trụ sở Bộ Giáo dục ở thủ đô Tirana.
Các diễn biến tại nhiều quốc gia cho thấy những bất bình liên quan đến chi phí sinh hoạt và điều kiện giáo dục đang trở thành động lực thúc đẩy các hoạt động phản kháng của giới trẻ châu Âu, đồng thời đặt ra thách thức đối với chính phủ các nước trong việc giải quyết những yêu cầu xã hội và kiểm soát nguy cơ bạo lực leo thang.
Hồ Ngọc Thắng/Nguồn: https://www.jungewelt.de/artikel/531734.frankreich-jugend-in-wut.html
Bài viết cùng chuyên mục
EU chia rẽ về chiến lược ứng phó với sức ép thương mại từ Trung Quốc
Giới trẻ Pháp xuống đường: Từ yêu cầu giáo dục đến phản đối chính sách thắt lưng buộc bụng
Hàng chục nghìn người Ý xuống đường phản đối chiến tranh, ủng hộ Palestine
Bỉ: Hàng chục nghìn người xuống đường phản đối chính sách không hợp lý của chính phủ.
Ra mắt Fondation Pont du Pacifique: Nhịp cầu kết nối Việt Nam với cộng đồng quốc tế
Nicaragua rút khỏi Nghị viện Trung Mỹ: Khủng hoảng thể chế và thách thức hội nhập khu vực