Ngày 3/11/2026, UBND tỉnh Quảng Trị báo cáo tiến độ lập quy hoạch chung 8 đô thị đến năm 2050, gồm Đồng Hới, Đông Hà, Ba Đồn, Hoàn Lão, Quảng Ninh, Lệ Thủy, Quảng Trị và Lao Bảo. Quy hoạch hướng tới khai thác lợi thế từng khu vực, tăng cường kết nối hạ tầng, mở rộng không gian kinh tế sau hợp nhất tỉnh. Trong đó, Đồng Hới và Đông Hà được định hướng trở thành hai đô thị loại II, giữ vai trò trung tâm phát triển khu vực phía Bắc và phía Nam tỉnh.
Đồng Hới, Đông Hà và Ba Đồn giữ vai trò hạt nhân phát triển đô thị
Đồng Hới được xác định là trung tâm hành chính – chính trị của tỉnh, đồng thời là hạt nhân phát triển khu vực phía Bắc, tập trung các lĩnh vực thương mại, tài chính, giáo dục, y tế, du lịch và logistics. Đô thị này còn giữ vai trò cửa ngõ kết nối Phong Nha – Kẻ Bàng với các khu du lịch, hành lang kinh tế và đầu mối giao thông trong tỉnh.
Phạm vi lập quy hoạch Đồng Hới rộng khoảng 15.497 ha, gồm ba phường Đồng Hới, Đồng Thuận và Đồng Sơn. Khu vực nghiên cứu mở rộng khoảng 38.500 ha, kết nối các xã lân cận, ga đường sắt tốc độ cao và những khu đô thị phát triển theo mô hình đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD). Về lâu dài, Đồng Hới được định hướng trở thành đô thị biển – sông – hồ xanh, thông minh, thích ứng với biến đổi khí hậu.
Ở phía Nam, Đông Hà được xác định là trung tâm thương mại, dịch vụ, công nghiệp, logistics, giáo dục, y tế và văn hóa. Nằm trên Hành lang kinh tế Đông – Tây, đô thị có lợi thế kết nối quốc lộ 1, quốc lộ 9, đường sắt Bắc – Nam và hệ thống cảng biển, qua đó tạo động lực phát triển các khu kinh tế, khu công nghiệp và đô thị ven biển.
Phạm vi quy hoạch Đông Hà gồm hai phường Đông Hà và Nam Đông Hà, với diện tích khoảng 7.305 ha. Khu vực nghiên cứu mở rộng khoảng 62.604 ha, kết nối Cửa Việt, Triệu Bình, Nam Cửa Việt, Gio Linh, Ái Tử và Hiếu Giang, đồng thời gắn với Khu kinh tế Đông Nam Quảng Trị và các đầu mối giao thông liên vùng.
Trong khi đó, Ba Đồn được định hướng phát triển thành đô thị loại III, trung tâm tổng hợp khu vực phía Bắc tỉnh, thúc đẩy liên kết và phát triển không gian hai bờ sông Gianh. Các lĩnh vực trọng tâm gồm thương mại, dịch vụ, công nghiệp, logistics và du lịch, gắn với Khu kinh tế Hòn La, quốc lộ 1 và tuyến đường ven biển. Phạm vi quy hoạch rộng khoảng 16.185 ha, bao gồm hai phường Ba Đồn, Bắc Gianh và hai xã Nam Ba Đồn, Nam Gianh.
Năm đô thị phát triển theo chức năng và lợi thế riêng
Đối với năm đô thị còn lại, quy hoạch định hướng phát triển theo chức năng và tiềm năng đặc thù của từng địa bàn.
Hoàn Lão được xác định là đô thị vệ tinh phía Bắc, thuộc không gian phát triển mở rộng của Đồng Hới, tập trung các lĩnh vực hành chính, thương mại, dịch vụ, logistics và du lịch. Phạm vi quy hoạch bao gồm toàn bộ xã Hoàn Lão, với diện tích khoảng 9.903 ha.
Quảng Ninh giữ vai trò đô thị vệ tinh phía Nam Đồng Hới, là đầu mối giao thông, thương mại và trung chuyển hàng hóa, góp phần giảm tải cho đô thị trung tâm. Địa phương đặt mục tiêu đạt các tiêu chí đô thị loại III trong giai đoạn 2025-2030, với diện tích quy hoạch khoảng 10.027 ha.
Lệ Thủy được định hướng trở thành trung tâm hành chính, thương mại, dịch vụ và du lịch, gắn với phát triển nông nghiệp công nghệ cao và khai thác cảnh quan sông Kiến Giang. Đô thị phấn đấu đạt tiêu chí loại III vào năm 2030, trên diện tích quy hoạch khoảng 5.584 ha.
Đối với phường Quảng Trị, định hướng đến năm 2050 là trở thành đô thị loại III, giữ vai trò trung tâm kinh tế, văn hóa, lịch sử và du lịch phía Nam tỉnh. Đô thị phát triển theo hướng thông minh, sinh thái, mang bản sắc “Đô thị vì hòa bình”. Phạm vi quy hoạch khoảng 7.330 ha, với không gian nghiên cứu mở rộng, liên kết Hải Lăng, Diên Sanh, Mỹ Thủy, Vĩnh Định và Triệu Phong.
Lao Bảo được định hướng phát triển thành đô thị cửa khẩu quốc tế, trung tâm thương mại, dịch vụ, du lịch và logistics trên Hành lang kinh tế Đông – Tây. Với vị trí kết nối Việt Nam, Lào, Thái Lan và Tiểu vùng sông Mekong, địa phương đặt mục tiêu hoàn thiện các tiêu chí đô thị loại III vào năm 2030. Diện tích quy hoạch khoảng 8.304 ha.
Theo UBND tỉnh, quy hoạch Đồng Hới, Đông Hà và Ba Đồn sẽ tập trung tăng cường kết nối với các khu vực lân cận, từng bước hình thành mạng lưới đô thị liên kết vùng. Đối với năm đô thị còn lại, tỉnh kế thừa các đồ án quy hoạch đã được phê duyệt, đồng thời cập nhật những yêu cầu mới đặt ra trong quá trình phát triển sau sắp xếp đơn vị hành chính.
Quảng Trị phấn đấu phê duyệt 8 đồ án quy hoạch đô thị trước tháng 7/2027
Quảng Trị đặt mục tiêu hoàn thành, phê duyệt cả 8 đồ án quy hoạch chung đô thị trước tháng 7/2027, tạo cơ sở thu hút đầu tư, phát triển hạ tầng và quản lý không gian đô thị. Đây được xem là bước đi quan trọng trong tổ chức lại không gian phát triển sau hợp nhất, gắn với chiến lược khai thác lợi thế biển, rừng, biên giới và hành lang kinh tế Đông – Tây.
Sau hợp nhất, Quảng Trị có diện tích khoảng 12.700 km², dân số hơn 1,86 triệu người, với 78 đơn vị hành chính cấp xã. Tỉnh xác định bốn trụ cột kinh tế gồm năng lượng, logistics, du lịch và nông nghiệp xanh; phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng bình quân 9-10% mỗi năm, đưa thu nhập bình quân đầu người lên 137-145 triệu đồng vào năm 2030.
Trên cơ sở đó, Quảng Trị xác định chiến lược phát triển “vươn Đông, tỏa Tây”, trong đó hướng Đông lấy biển làm trung tâm mở rộng không gian kinh tế và là hướng phát triển chủ đạo. Thông qua Hành lang kinh tế Đông – Tây, tỉnh định hướng tích hợp các phương thức vận tải, phát triển logistics, đưa các chức năng của kinh tế biển lan tỏa về phía Tây và mở rộng kết nối với các vùng, lãnh thổ khác.
Theo định hướng này, trục Đông – Tây không chỉ là hành lang giao thông mà còn trở thành trục tổ chức lại không gian sản xuất, logistics, đô thị và liên kết vùng. Đây cũng là tuyến kết nối chiến lược với Lào, Thái Lan, Myanmar và Tiểu vùng sông Mekong, gắn các cửa khẩu Lao Bảo, La Lay với hệ thống cảng biển, khu kinh tế và thương mại biên giới, hình thành một hệ sinh thái phát triển liên hoàn.
Tỉnh đặt yêu cầu khẩn trương quy hoạch lại không gian phát triển biển – rừng – biên giới theo tư duy vùng rõ nét hơn, quy hoạch tích hợp và xác định trọng tâm ưu tiên. Trong đó, cần kết nối đồng bộ Khu kinh tế Đông Nam Quảng Trị, Mỹ Thủy, Hòn La, hệ thống cảng biển, công nghiệp chế biến, năng lượng và các đô thị ven biển. Việc lựa chọn các cực tăng trưởng, dự án động lực phải có trọng tâm, tránh đầu tư dàn trải, không đánh đổi môi trường và không để tình trạng đầu cơ đất đai làm méo mó định hướng phát triển.
Phát triển du lịch gắn với bảo tồn giá trị lịch sử, văn hóa và thiên nhiên
Cùng với phát triển các trụ cột kinh tế, Quảng Trị định hướng xây dựng thương hiệu điểm đến gắn với lịch sử, hòa bình, tâm linh, sinh thái, hang động, biển đảo và văn hóa biên giới.
Du lịch không chỉ dừng ở mục tiêu đưa du khách đến tưởng niệm mà còn hướng tới những trải nghiệm sâu sắc hơn về lịch sử, giá trị hòa bình, thiên nhiên, văn hóa và con người địa phương. Tỉnh ưu tiên phát triển các sản phẩm du lịch chất lượng cao, tăng cường liên kết vùng, thu hút doanh nghiệp chiến lược, đồng thời bảo vệ các giá trị lịch sử, văn hóa và môi trường.
Đặc biệt, lợi thế của Di sản thiên nhiên thế giới Phong Nha – Kẻ Bàng cần được khai thác hiệu quả, hướng tới mục tiêu đưa Quảng Trị trở thành “kinh đô của du lịch khám phá mạo hiểm châu Á”.
Gắn phát triển kinh tế với củng cố quốc phòng, an ninh
Với vị trí chiến lược về biên giới, biển đảo và Hành lang kinh tế Đông – Tây, Quảng Trị xác định phát triển kinh tế phải gắn chặt với củng cố quốc phòng, an ninh. Các đồ án quy hoạch và chương trình phát triển cần tính toán đầy đủ yêu cầu bảo vệ chủ quyền, bảo đảm an ninh và trật tự, an toàn xã hội.
Tỉnh chú trọng nắm chắc tình hình, chủ động xử lý các vấn đề ngay từ cơ sở; tăng cường đấu tranh với tội phạm ma túy, buôn lậu, gian lận thương mại, khai thác tài nguyên trái phép, tội phạm công nghệ cao và các hành vi lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để vi phạm pháp luật.
Đồng thời, Quảng Trị định hướng mở rộng hợp tác với các địa phương của Lào và đối tác quốc tế, từng bước phát huy tiềm năng khu vực biên giới, không chỉ là không gian giao thương mà còn là địa bàn thúc đẩy giao lưu văn hóa, du lịch, giáo dục, y tế và hợp tác bảo vệ môi trường.
Với mục tiêu phê duyệt 8 đồ án quy hoạch chung đô thị trước tháng 7/2027, Quảng Trị đang đứng trước yêu cầu tổ chức lại không gian phát triển theo hướng đồng bộ, liên kết và khai thác hiệu quả các lợi thế sẵn có. Quy hoạch không chỉ tạo nền tảng thu hút đầu tư, hoàn thiện hạ tầng và mở rộng không gian đô thị mà còn phải gắn kết các trụ cột kinh tế, phát triển du lịch, bảo vệ môi trường với bảo đảm quốc phòng, an ninh. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để hiện thực hóa chiến lược “vươn Đông, tỏa Tây”, hình thành các cực tăng trưởng và đưa Quảng Trị trở thành trung tâm kết nối kinh tế, thương mại, du lịch của khu vực trong giai đoạn tới.
Thế Nguyễn
Bài viết cùng chuyên mục
Bộ Công an trình 5 dự án luật, hoàn thiện hành lang pháp lý về an ninh, trật tự.
Đà Nẵng tranh thủ thời cơ khi động lực tăng trưởng mới đang dần hình thành
“Nghĩa tình biên giới” – Nối tình hậu phương với những người lính nơi tuyến đầu
Lần đầu tiên công bố – trao Danh hiệu – Giải thưởng “Vì một Đà Nẵng – Thành phố Tử Tế”Ký ức Nam Bộ kháng chiến và nghĩa tình hôm nay
Mùa trăng cổ tích giữa đời thường: Khi tình yêu thắp sáng những nụ cười ở Làng trẻ em mồ côi Hà Tĩnh