Ngày 9/2/2026, Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) xác nhận đã xác định danh tính nghi phạm trong vụ mưu sát một sĩ quan cấp cao của ngành tình báo quân sự Nga xảy ra tại Moscow vào tuần trước. Nghi phạm là Lyubomir Korba, công dân Nga gốc Ukraine, người đã thừa nhận thực hiện vụ tấn công theo chỉ đạo từ Cơ quan An ninh Ukraine (SBU). Theo FSB, các bằng chứng hiện có cho thấy đây là một phần trong chiến dịch phá hoại có tổ chức nhắm vào các cơ sở an ninh Nga.
Theo thông báo chính thức từ Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB), nạn nhân trong vụ mưu sát gây chấn động dư luận là Trung tướng Vladimir Alexeyev, Phó Cục trưởng thứ nhất của Cục Tình báo Quân sự Nga (GRU). Ông bị bắn nhiều phát đạn ở cự ly gần tại một căn hộ được cho là nơi ở phụ của ông ở trung tâm quận Presnensky, Moscow, vào sáng ngày 6/2/2026, khi vừa trở về từ một chuyến công tác nội địa.
Ngay sau vụ nổ súng, ông Alexeyev được đưa đến Bệnh viện Quân y số 3, trong tình trạng mất máu nghiêm trọng. Nguồn tin từ truyền thông nhà nước cho biết, ông vẫn tỉnh táo nhưng đang trong tình trạng nguy kịch, được chăm sóc tại khu hồi sức tích cực với chế độ an ninh nghiêm ngặt.
FSB xác định nghi phạm chính là Lyubomir Korba, công dân Nga gốc Ukraine, sinh năm 1992 tại vùng Kharkiv, Ukraine. Đáng chú ý, Korba đã trốn khỏi Nga ngay sau vụ tấn công, bay qua Thổ Nhĩ Kỳ để đến Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), nơi hắn bị bắt giữ vào cuối tuần qua nhờ hợp tác quốc tế và hệ thống theo dõi đặc biệt của FSB. Korba đã bị dẫn độ khẩn cấp về Nga bằng một chuyến bay đặc biệt trong đêm.
Ngoài Korba, một nghi phạm khác được xác định là đồng phạm, Viktor Vasin, đã bị bắt tại Moscow. Vasin bị cáo buộc cung cấp thông tin tình báo về lịch trình di chuyển và nơi ở của ông Alexeyev, đóng vai trò “mắt xích nội địa” trong kế hoạch ám sát. Theo FSB, Vasin có quan điểm chính trị cực đoan và từng bày tỏ ủng hộ Tổ chức Chống Tham nhũng (ACF) do Alexei Navalny sáng lập, tổ chức đã bị Nga liệt vào danh sách khủng bố. Ông Alexei Navalny, nhân vật đối lập nổi bật tại Nga, từng là biểu tượng chống tham nhũng và chính quyền của Tổng thống Putin. Navalny thiệt mạng trong trại giam vào năm 2024, sự kiện từng gây chấn động quốc tế. Cũng theo nguồn tin, Vasin giữ vai trò cung cấp thông tin nội bộ về lịch trình di chuyển của tướng Alexeyev.
Theo điều tra ban đầu, cả hai nghi phạm khai nhận đã được Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) tuyển mộ từ tháng 8/2025, sau một loạt cuộc tiếp xúc bí mật tại khu vực biên giới. Korba khai đã trải qua khóa huấn luyện bắn tỉa chuyên sâu tại một trường bắn ngầm ở Kiev, và được hứa hẹn khoản thù lao lên tới 30.000 USD nếu thành công trong việc ám sát sĩ quan cấp cao của GRU.
FSB đang mở rộng điều tra, nghi ngờ đây là một phần trong chiến dịch ám sát có hệ thống nhằm vào các lãnh đạo an ninh quốc phòng Nga, do cơ quan tình báo Ukraine chủ mưu, trong bối cảnh xung đột hai nước vẫn leo thang căng thẳng.
FSB còn cáo buộc con trai của Korba, hiện là công dân Ba Lan đang sinh sống tại thành phố Katowice, miền Nam Ba Lan, đã tham gia trực tiếp vào quá trình tuyển mộ và hỗ trợ hậu cần cho vụ ám sát. Cơ quan an ninh Nga tuyên bố có bằng chứng cho thấy cơ quan tình báo Ba Lan cũng dính líu, từ đó cáo buộc Ba Lan đồng lõa trong hành động khủng bố nhằm vào an ninh quốc gia Nga. Tuy nhiên, chính quyền Ba Lan vẫn chưa đưa ra phản hồi chính thức.
FSB cho biết cả Korba và Vasin đã được Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) tuyển mộ từ tháng 8/2025, được huấn luyện bắn tỉa tại một trường bắn ở Kiev, và Korba được hứa trả 30.000 USD nếu thực hiện thành công vụ ám sát. Mặc dù phía Ukraine phủ nhận liên quan, cho đến nay SBU và chính phủ Ba Lan chưa đưa ra bất kỳ tuyên bố nào về vụ việc.
Trong một tuyên bố cứng rắn, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov đã cáo buộc Kiev đứng sau vụ ám sát, gọi đây là một “cuộc tấn công khủng bố” với mục đích phá hoại các nỗ lực đàm phán hòa bình đang được tiến hành giữa Nga, Ukraine và Mỹ. “Chúng tôi xem đây là một nỗ lực tuyệt vọng nhằm gây bất ổn an ninh quốc gia và làm chệch hướng các kênh đối thoại ngoại giao”, ông Lavrov nhấn mạnh.
Hiện vụ việc đang được các cơ quan điều tra Nga xử lý khẩn trương, và theo FSB, toàn bộ những người liên quan sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật Nga.
Vụ ám sát bất thành nhằm vào một trong những nhân vật cấp cao nhất của tình báo quân sự Nga được đánh giá là một hành động khiêu khích nghiêm trọng, vượt xa khuôn khổ của một vụ tấn công đơn lẻ. Giới quan sát cho rằng, nếu các cáo buộc từ FSB được xác nhận, hành động của tình báo Ukraine với sự hỗ trợ bị nghi ngờ từ phía Ba Lan sẽ không thể không bị Nga đáp trả.
Trong bối cảnh xung đột địa chính trị leo thang và các kênh đối thoại vẫn còn mong manh, vụ việc này có thể trở thành ngòi nổ mới, làm gia tăng vòng xoáy căng thẳng giữa Moscow và Kiev. Các chuyên gia an ninh nhận định, Nga nhiều khả năng sẽ có hành động trả đũa “tương xứng và có tính răn đe”, nhắm vào các mục tiêu chiến lược liên quan đến mạng lưới tình báo hoặc cơ sở hạ tầng an ninh của Ukraine.
Một thông điệp rõ ràng đang được phát đi từ phía Moscow: những hành động tấn công vào lãnh đạo an ninh Nga sẽ không chỉ bị điều tra, mà sẽ bị đáp trả một cách “đích đáng”, như cách các quan chức Nga thường khẳng định trong các tuyên bố trước đó. Điều này khiến dư luận quốc tế không khỏi lo ngại về nguy cơ mở rộng xung đột sang lĩnh vực tình báo và các biện pháp phi đối xứng trong thời gian tới.
Thế Nguyễn