Trong bài viết đăng trên báo Thế Giới Trẻ (Đức) ngày 11/6/2026, nhà báo Luca von Ludwig cho biết một tổ chức phi chính phủ hoạt động tại Bờ Tây đã cáo buộc Chính phủ Đức tiếp tay cho các chính sách của Israel bị cho là vi phạm nghiêm trọng quyền con người đối với người Palestine, đồng thời chỉ trích Berlin tiếp tục duy trì sự ủng hộ bất chấp những tranh cãi ngày càng gia tăng về tình hình nhân đạo tại các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng.
Những gì đang diễn ra tại Bờ Tây bị Israel chiếm đóng là “sự tàn phá con người, cây cối, đất đai và mọi thứ thuộc về người Palestine bởi những người định cư với sự hậu thuẫn của quân đội”. Báo cáo về tình hình tại các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng do Tổ chức Ân xá Quốc tế (Amnesty International – AI) và Tổ chức Ân xá Đức công bố tại Berlin ngày 10/6 đã mở đầu bằng lời chứng của một người dân địa phương như vậy.
Tại buổi công bố báo cáo, Tổng Thư ký AI Agnès Callamard cũng chỉ trích lập trường của Chính phủ Đức, cho rằng “không thể tiếp tục duy trì quan hệ như bình thường với Israel cho đến khi chế độ phân biệt đối xử và tình trạng chiếm đóng bất hợp pháp chấm dứt”.
Báo cáo tập trung vào tình cảnh của các cộng đồng chăn nuôi và người Bedouin Palestine sinh sống tại Khu vực C theo Hiệp định Oslo. AI cho biết kết luận của tổ chức được xây dựng dựa trên hàng chục cuộc phỏng vấn thực địa cùng hơn 400 đoạn video tư liệu.
Khu vực C hiện chiếm hơn 60% diện tích Bờ Tây và nằm dưới sự kiểm soát hành chính cũng như quân sự của Israel. Trong nhiều thập kỷ qua, các khu định cư Do Thái tại đây không ngừng mở rộng, ngày càng lấn sâu vào những vùng đất mà người Palestine đang sinh sống và canh tác.
Tuy nhiên, theo Tổ chức Ân xá Quốc tế (AI), các hoạt động của người định cư nhận được sự hậu thuẫn từ chính quyền Israel. Năm 2023, dưới thời Bộ trưởng Tài chính Bezalel Smotrich, Israel đã thành lập một cơ quan phụ trách quản lý các khu định cư. AI cho rằng kể từ đó, việc xử lý các công trình xây dựng trái phép của người định cư gần như bị đình trệ.
Trong khi đó, từ tháng 1/2023 đến tháng 4/2026, chính quyền Israel đã phá dỡ 3.407 công trình thuộc sở hữu của người Palestine. AI cho biết, trong ba năm kể từ khi chính phủ hiện nay lên nắm quyền, những người định cư đã thiết lập ít nhất 212 “tiền đồn” mới tại Bờ Tây, vượt xa con số 153 tiền đồn được dựng lên trong gần ba thập kỷ, từ năm 1996 đến năm 2023.
Báo cáo cũng cho rằng sinh kế của các cộng đồng chăn nuôi Palestine đang bị nhắm tới một cách có hệ thống. Trong một trường hợp được AI ghi nhận, những người định cư bị cáo buộc đã đánh cắp khoảng 200 con cừu, sau đó nổ súng vào đàn gia súc, khiến khoảng 120 con bị chết.
Báo cáo của Tổ chức Ân xá Quốc tế (AI) kết luận rằng các bằng chứng thu thập được “cho thấy rõ ràng chính quyền Israel đang vi phạm nghiêm trọng nhân quyền và luật nhân đạo quốc tế trong khuôn khổ hoạt động chiếm đóng mà tổ chức này coi là bất hợp pháp”. Theo AI, những hành vi bị cáo buộc này không thể chỉ được giải thích bằng các hành động riêng lẻ của người định cư, các tổ chức định cư hay một số chính trị gia cực hữu, mà phản ánh “một chính sách nhà nước có tổ chức”.
Phát biểu tại Berlin, Tổng Thư ký AI Agnès Callamard cho rằng chiến dịch mà bà mô tả là “thanh lọc sắc tộc” bắt nguồn từ “một hệ thống phân biệt đối xử đã tồn tại lâu dài” và cáo buộc đây là hành vi cấu thành tội ác chống lại loài người. Bà đồng thời chỉ trích vai trò của Đức và một số quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU), cho rằng sự ủng hộ về chính trị và ngoại giao của họ đã góp phần tạo điều kiện cho các chính sách của Israel tại các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng.
Theo AI, Chính phủ Đức nhận thức được những diễn biến tại Bờ Tây nhưng chưa có phản ứng tương xứng. Tổ chức này cho rằng Berlin đang đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn các nỗ lực ở cấp độ EU nhằm đình chỉ Thỏa thuận Liên kết EU – Israel, một biện pháp mà AI kêu gọi thực hiện để gây sức ép đối với Tel Aviv.
Ngoài ra, AI cũng đề xuất cấm các hoạt động thương mại và đầu tư có liên quan hoặc hỗ trợ cho các khu định cư của Israel tại Bờ Tây, cho rằng đây là một phần trong nỗ lực chấm dứt tình trạng chiếm đóng mà tổ chức này đánh giá là vi phạm luật pháp quốc tế.
Khi được báo Thế Giới Trẻ (Đức) hỏi liệu phản ứng của cộng đồng quốc tế đối với các hành động của Israel – mà AI cho rằng xuất phát từ chính sách nhà nước – có nên vượt xa các biện pháp như đình chỉ một phần quan hệ thương mại hay không, Tổng Thư ký Agnès Callamard cho biết luật pháp quốc tế về nguyên tắc đòi hỏi phải chấm dứt mọi hoạt động kinh tế có liên quan. Tuy nhiên, bà nhận định rằng cho đến nay điều đó vẫn chưa được thực hiện. Theo Callamard, điều cấp thiết hiện nay là gửi tới các nước phương Tây thông điệp rằng nhiều “lằn ranh đỏ” đã bị vượt qua.
Tuy nhiên, Chính phủ Đức nhanh chóng phát đi tín hiệu cho thấy Berlin không có ý định áp dụng các biện pháp cứng rắn hơn đối với Israel. Ngay sau cuộc họp báo, Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul thuộc đảng Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU) tuyên bố ông tin rằng tiếng nói của Đức vẫn được Israel lắng nghe và vì vậy “không cần thiết phải áp dụng các biện pháp bổ sung vào thời điểm hiện nay”.
Những kết luận của Tổ chức Ân xá Quốc tế cùng các chỉ trích nhằm vào Chính phủ Đức một lần nữa cho thấy cuộc tranh luận về trách nhiệm của cộng đồng quốc tế đối với tình hình tại các vùng lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng đang ngày càng trở nên gay gắt. Trong khi các tổ chức nhân quyền kêu gọi những biện pháp mạnh mẽ hơn nhằm gây sức ép lên Israel, Berlin vẫn duy trì quan điểm ưu tiên đối thoại và ảnh hưởng ngoại giao. Sự khác biệt này phản ánh những chia rẽ sâu sắc trong cách tiếp cận của phương Tây đối với cuộc xung đột Israel – Palestine, đồng thời đặt ra câu hỏi về hiệu quả của các cơ chế quốc tế trong việc bảo vệ nhân quyền và thực thi luật pháp quốc tế.
Hồ Ngọc Thắng/Nguồn: https://www.jungewelt.de/artikel/524042.beziehungen-brd-israel-den-staat-im-r%C3%BCcken.html