Sáng 16/11/2026, tại Manila (Philippines), trong khuôn khổ Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các hội nghị cấp cao liên quan, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN – Trung Quốc lần thứ 29, cùng lãnh đạo các nước ASEAN và Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường. Phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng đề xuất ba trọng tâm chiến lược nhằm củng cố lòng tin, tăng cường kết nối và thúc đẩy hợp tác đổi mới sáng tạo giữa ASEAN và Trung Quốc.

Nhân dịp kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 5 năm thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện ASEAN – Trung Quốc (2021 – 2026), các nhà lãnh đạo ghi nhận và đánh giá cao những bước phát triển toàn diện, thực chất trong quan hệ hai bên, mang lại lợi ích thiết thực cho cả ASEAN và Trung Quốc.
Hợp tác kinh tế – thương mại tiếp tục là điểm sáng trong quan hệ ASEAN – Trung Quốc, với hai bên duy trì vị thế đối tác thương mại hàng đầu của nhau trong nhiều năm liên tiếp. Năm 2025, kim ngạch thương mại hai chiều đạt 913,10 tỷ USD; tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) từ Trung Quốc vào ASEAN đạt 26,24 tỷ USD.
Hợp tác chính trị – an ninh tiếp tục được tăng cường thông qua các cơ chế do ASEAN dẫn dắt. Giao lưu văn hóa, giao lưu nhân dân và hợp tác trong các lĩnh vực thể thao, du lịch diễn ra sôi động. Riêng năm 2025, các nước ASEAN đón 21,8 triệu lượt khách du lịch Trung Quốc.
Về định hướng hợp tác thời gian tới, các nhà lãnh đạo khẳng định quyết tâm tiếp tục làm sâu sắc quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện ASEAN – Trung Quốc, gắn kết và hỗ trợ tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN, đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định và thịnh vượng của khu vực.
Hai bên nhất trí triển khai hiệu quả Kế hoạch hành động ASEAN – Trung Quốc giai đoạn 2026 – 2030, ưu tiên tăng cường liên kết kinh tế – thương mại, đặc biệt là thực thi hiệu quả Nghị định thư nâng cấp Hiệp định Thương mại tự do ASEAN – Trung Quốc (ACFTA 3.0) sau khi có hiệu lực vào tháng 12/2026, qua đó nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế và thúc đẩy tăng trưởng bao trùm.
Đồng thời, ASEAN và Trung Quốc nhất trí mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực khoa học – công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số, bảo đảm an ninh năng lượng và an ninh lương thực, kết nối hạ tầng, nông nghiệp, giảm nghèo và thu hẹp khoảng cách phát triển; đẩy mạnh hợp tác giáo dục, y tế, văn hóa và giao lưu nhân dân.
Trao đổi về tình hình thế giới và khu vực, các nhà lãnh đạo nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, ổn định; nhất trí tăng cường phối hợp tại các cơ chế do ASEAN dẫn dắt và các diễn đàn đa phương, đề cao đối thoại, hợp tác, chủ nghĩa đa phương và thượng tôn luật pháp quốc tế.
Về vấn đề Biển Đông, các nhà lãnh đạo nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không; cam kết thúc đẩy đối thoại, xây dựng lòng tin, giải quyết hòa bình các tranh chấp, thực hiện đầy đủ, hiệu quả Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC), đồng thời nỗ lực sớm hoàn tất Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) hiệu lực, thực chất, phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982).
Phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường nhấn mạnh ASEAN và Trung Quốc chia sẻ nhiều giá trị và lợi ích chung, khẳng định Trung Quốc tiếp tục ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN và Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045.
Để phát huy những thành quả hợp tác đã đạt được, Thủ tướng Lý Cường đề nghị hai bên tiếp tục củng cố quan hệ hữu nghị truyền thống, tăng cường hỗ trợ lẫn nhau, đề cao chủ nghĩa đa phương, thương mại tự do và hợp tác cùng có lợi; đồng thời tận dụng các cơ hội phát triển từ đổi mới sáng tạo và tiến bộ khoa học – công nghệ.
Về định hướng hợp tác thời gian tới, Thủ tướng Lý Cường đề xuất ASEAN và Trung Quốc tiếp tục chung tay duy trì hòa bình, ổn định, kiên trì đối thoại để giải quyết khác biệt; thúc đẩy phát triển và thịnh vượng chung thông qua tăng cường liên kết kinh tế, kết nối và mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực khoa học – công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI), qua đó mang lại lợi ích thiết thực cho người dân hai bên.

Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất ba trọng tâm chiến lược nhằm nâng tầm hợp tác ASEAN – Trung Quốc
Phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng khẳng định quan hệ ASEAN – Trung Quốc đã trở thành một trong những quan hệ đối tác toàn diện, thực chất và quan trọng nhất của ASEAN. Nhằm tiếp tục nâng tầm và làm sâu sắc quan hệ hợp tác giữa hai bên trong thời gian tới, Thủ tướng đề xuất ba trọng tâm chiến lược.
Thứ nhất, củng cố tin cậy chiến lược, duy trì môi trường hòa bình, ổn định. Thủ tướng đề nghị hai bên đẩy mạnh giao lưu, hợp tác, tăng cường phối hợp ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống đang nổi lên; nâng tầm hợp tác tại Liên hợp quốc và các diễn đàn đa phương. Về vấn đề Biển Đông, Thủ tướng nhấn mạnh sự cần thiết duy trì đà tiến triển trong đàm phán, sớm đạt được Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) hiệu lực, thực chất, phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982); đồng thời tiếp tục thực hiện nghiêm túc, đầy đủ Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC).
Thứ hai, nâng cao chất lượng hợp tác, tăng cường kết nối chiến lược. Thủ tướng đề nghị hai bên ưu tiên triển khai Nghị định thư nâng cấp Hiệp định Thương mại tự do ASEAN – Trung Quốc (ACFTA 3.0); thúc đẩy xây dựng các tuyến đường sắt xuyên biên giới, cửa khẩu thông minh và khu hợp tác kinh tế qua biên giới; tăng cường kết nối Lưới điện ASEAN (APG), nâng cấp các hành lang kinh tế trọng điểm và thúc đẩy phát triển tiểu vùng Mê Công.
Thứ ba, đưa khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành trụ cột hợp tác mới. Thủ tướng đề nghị tăng cường kết nối giữa các trung tâm đổi mới sáng tạo, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp công nghệ của hai bên; đẩy mạnh nghiên cứu chung, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Nhân dịp này, Thủ tướng hoan nghênh ASEAN và Trung Quốc tăng cường hợp tác trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI).
Ba trọng tâm chiến lược do Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đề xuất thể hiện định hướng của Việt Nam trong thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện ASEAN – Trung Quốc phát triển ngày càng thực chất, hiệu quả và bền vững. Trong đó, củng cố tin cậy chiến lược là nền tảng, tăng cường kết nối chiến lược là động lực, còn khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là trụ cột hợp tác mới, góp phần đưa quan hệ ASEAN – Trung Quốc phát triển lên tầm cao mới, vì hòa bình, ổn định và thịnh vượng chung của khu vực.

Kết thúc hội nghị, các nhà lãnh đạo ASEAN và Trung Quốc đã thông qua Tuyên bố chung kỷ niệm 5 năm thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện ASEAN – Trung Quốc, cùng các tuyên bố về tăng cường hợp tác trong lĩnh vực năng lượng và lâm nghiệp, tạo thêm động lực thúc đẩy hợp tác thực chất, hiệu quả giữa hai bên.
Hội nghị tiếp tục khẳng định quyết tâm của ASEAN và Trung Quốc trong việc củng cố tin cậy chiến lược, tăng cường liên kết kinh tế, mở rộng kết nối và đẩy mạnh hợp tác trong các lĩnh vực mới nổi, nhất là khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trong đó, những đề xuất của Việt Nam về ba trọng tâm chiến lược góp phần định hình các ưu tiên hợp tác thời gian tới, hướng tới xây dựng quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện ASEAN – Trung Quốc ngày càng sâu sắc, thực chất và bền vững, đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển thịnh vượng của khu vực.
Thế Nguyễn
Bài viết cùng chuyên mục
ASEAN trước bài toán Myanmar: Giữa yêu cầu duy trì sức ép chính trị và xu hướng tái tiếp xúc ngoại giao
Lãnh đạo ASEAN, Mỹ và Trung Quốc quan ngại sâu sắc về tình trạng lừa đảo trực tuyến gia tăng
Vai trò trung tâm của ASEAN trước những biến động địa chính trị
ASEAN dự kiến triển khai chương trình dự trữ chung các sản phẩm dầu mỏ sớm nhất là vào năm 2027.
Trung Quốc và ASEAN đạt tiến triển trong đàm phán COC nhưng khó hoàn tất đúng hạn
Bê bối nghe lén làm dấy lên lo ngại về an ninh nội bộ Indonesia

