Thứ Tư, Tháng 10 28, 2026
* Email: bbt.dongnama@gmail.com *Tòa soạn: 0989011688 - 0768908888
spot_img

Ba vấn đề định hình cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 tại Mỹ



ĐNA -

Theo Reuters ngày 20/10/2026, tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Donald Trump xuống mức thấp kỷ lục, cùng sự bất mãn của cử tri về chi phí sinh hoạt và những tranh cãi gay gắt quanh vấn đề nhập cư, đang trở thành những yếu tố định hình cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ ngày 3/11/2026. Kết quả bỏ phiếu sẽ quyết định liệu đảng Cộng hòa có giữ được quyền kiểm soát Quốc hội hay đảng Dân chủ giành lại quyền lực, qua đó gia tăng khả năng giám sát và thách thức chính quyền ông Trump.

Một phụ nữ biểu tình bên ngoài Tòa án Liên bang Hoa Kỳ tại Los Angeles, California, vào ngày 16/10/2026, kêu gọi chấm dứt các cuộc đột kích thực thi chính sách nhập cư, các vụ tử vong liên quan đến đặc vụ nhập cư liên bang, đồng thời yêu cầu cải cách toàn diện hệ thống nhập cư. REUTERS

Đảng Cộng hòa hiện duy trì thế đa số sít sao tại cả Hạ viện và Thượng viện. Để giành quyền kiểm soát mỗi viện, đảng Dân chủ cần giành thêm bốn ghế.

Kết quả bầu cử sẽ phụ thuộc vào một số cuộc đua sít sao tại các địa hạt và bang then chốt. Tuy nhiên, trên bình diện toàn quốc, chiến dịch tranh cử đang chịu tác động mạnh từ vai trò của Tổng thống Donald Trump, cùng những lo ngại của cử tri về chi phí sinh hoạt và chính sách nhập cư.

Dưới đây là ba vấn đề chính định hình cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm nay:

Donald Trump
Bất chấp tỷ lệ ủng hộ ở mức thấp kỷ lục, Tổng thống Donald Trump vẫn đặt mình vào trung tâm của chiến dịch trong giai đoạn nước rút. Ông dự kiến tổ chức các cuộc mít tinh tại Florida, Iowa, Michigan và Texas, đồng thời liên tục kêu gọi cử tri xem cuộc bầu cử như một cuộc bỏ phiếu dành cho chính ông. Theo khảo sát Reuters/Ipsos, tỷ lệ ủng hộ ông đã giảm xuống mức thấp nhất từ trước đến nay, còn 31%.

Việc ông Trump trực tiếp vận động nhằm thúc đẩy cử tri ủng hộ mình đi bỏ phiếu có thể mang lại lợi thế cho đảng Cộng hòa. Tuy nhiên, động thái này cũng có nguy cơ huy động thêm cử tri Dân chủ và cử tri độc lập đi bỏ phiếu để phản đối đảng của ông.

Trong khi đó, đảng Dân chủ cáo buộc ông Trump không thực hiện những cam kết tranh cử về giảm chi phí sinh hoạt và chấm dứt các cuộc chiến tranh. Đảng này cam kết ưu tiên các chính sách giúp giảm gánh nặng tài chính cho người dân Mỹ, đồng thời tuyên bố sẽ tăng cường giám sát và yêu cầu chính quyền giải trình về các cáo buộc tham nhũng nếu giành quyền kiểm soát ít nhất một viện của Quốc hội.

Khả năng chi trả
Trong chu kỳ bầu cử lần này, chi phí sinh hoạt liên tục được cử tri xác định là mối quan tâm hàng đầu. Theo khảo sát gần đây của Reuters/Ipsos, một nửa số cử tri đã đăng ký cho biết đây là yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến quyết định bỏ phiếu của họ. Những khoản chi tiêu thiết yếu của hộ gia đình, bao gồm chăm sóc y tế, xăng dầu, thực phẩm và nhà ở, cũng được cử tri xác định là những vấn đề mà các nhà lập pháp cần ưu tiên giải quyết.

Thành tựu lập pháp nổi bật nhất của đảng Cộng hòa là gia hạn các chính sách cắt giảm thuế, đồng thời cắt giảm khoảng 1.000 tỷ USD chi tiêu cho Medicaid, chương trình bảo hiểm y tế dành cho người Mỹ có thu nhập thấp và các chương trình y tế khác. Trong khi đó, năm ngoái, đảng Dân chủ đã khiến chính phủ liên bang phải đóng cửa sau khi nỗ lực gia hạn các khoản trợ cấp y tế sắp hết hạn, vốn mang lại lợi ích cho 24 triệu người Mỹ, không đạt được kết quả.

Giá nhiên liệu cũng trở thành áp lực đáng kể đối với ngân sách hộ gia đình sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công quân sự nhằm vào Iran hồi tháng Hai. Theo dữ liệu của Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), giá xăng trung bình trên toàn quốc đã lên mức 4,28 USD/gallon, cao hơn 1,20 USD so với cùng kỳ năm ngoái. Giá dầu diesel trung bình đạt 6,32 USD/gallon, tăng 2,70 USD so với một năm trước.

Theo dữ liệu giá tiêu dùng của Cục Thống kê Lao động Mỹ, giá thực phẩm tăng 1,8% trong vòng một năm. Trong khi đó, dữ liệu của Cơ quan Tài chính Nhà ở Liên bang cho thấy giá nhà tăng 2,1% trong cùng kỳ. Đầu năm nay, Quốc hội Mỹ cũng thông qua một dự luật về nhà ở với sự ủng hộ của cả hai đảng. Dự luật sau đó được ban hành thành luật mà không cần chữ ký của Tổng thống Donald Trump.

Nhập cư
Theo dữ liệu sơ bộ của Bộ An ninh Nội địa Mỹ, số người di cư bị bắt giữ tại biên giới phía tây nam đã giảm 95% so với thời chính quyền cựu Tổng thống Joe Biden. Cơ quan này cho biết, lần đầu tiên trong lịch sử, lực lượng Tuần tra Biên giới không thả bất kỳ người di cư nào trong suốt một năm tài chính.

Tuy nhiên, các vụ đụng độ gây chết người liên quan đến đặc vụ nhập cư liên bang tại Maine, Minnesota và Texas đã làm dấy lên nhiều tranh cãi. Phản ứng dữ dội sau cái chết của hai công dân Mỹ tại Minnesota khiến nhiều ứng viên đảng Dân chủ trong các cuộc bầu cử sơ bộ có tính cạnh tranh cao chuyển lập trường sang hướng cứng rắn hơn đối với chính sách nhập cư. Một số người kêu gọi luận tội Bộ trưởng An ninh Nội địa khi đó là Kristi Noem, trong khi những người khác đề xuất giải thể Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE).

Trong năm nay, đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa liên tục đối đầu về ngân sách dành cho hoạt động nhập cư. Bế tắc giữa hai bên cuối cùng khiến đảng Cộng hòa đơn phương thông qua dự luật trị giá 70 tỷ USD, nhằm cấp kinh phí cho ICE và lực lượng Tuần tra Biên giới trong phần còn lại của nhiệm kỳ Tổng thống Donald Trump. Đáp lại những chỉ trích từ phía đảng Dân chủ, đảng Cộng hòa cáo buộc đối thủ ủng hộ chính sách mở cửa biên giới.

Trong tháng này, các quan chức nhập cư liên bang còn tiến hành khám xét nhà riêng của Hạ nghị sĩ đảng Dân chủ Ilhan Omar tại Washington. Vụ việc vấp phải sự lên án mạnh mẽ từ các nghị sĩ đảng Dân chủ. Một nguồn tin am hiểu vụ việc nói với Reuters rằng một trong những khả năng được xem xét trong cuộc điều tra là tước quốc tịch Mỹ và trục xuất bà Omar.

Các vấn đề khác
Trí tuệ nhân tạo (AI), các trung tâm dữ liệu, tiền điện tử, quyền phá thai và tình hình tại Israel cũng có thể tác động đến lựa chọn của cử tri trong từng cuộc đua cụ thể.

Tại Ohio, trong cuộc đua vào Thượng viện, ứng cử viên đảng Dân chủ Sherrod Brown gọi Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Jon Husted là “gương mặt đại diện” cho các trung tâm dữ liệu. Trong khi đó, siêu ủy ban hành động chính trị (super PAC) ủng hộ tiền điện tử mang tên Defend American Jobs đã chi hơn 46 triệu USD để vận động tái đắc cử cho ông Husted, đối thủ của ông Brown — cựu thượng nghị sĩ từng giữ chức Chủ tịch Ủy ban Ngân hàng Thượng viện.

Tại Maine, ứng cử viên đảng Dân chủ Troy Jackson tìm cách nhắc cử tri về việc Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Susan Collins từng bỏ phiếu phê chuẩn Brett Kavanaugh vào Tòa án Tối cao Mỹ. Sau đó, ông Kavanaugh tham gia phán quyết chấm dứt việc bảo vệ quyền phá thai ở cấp liên bang, trao lại quyền quyết định cho các bang. Đây là lần đầu tiên bà Collins ra tranh cử kể từ khi Tòa án Tối cao đưa ra phán quyết này.

Tại Michigan, ứng cử viên đảng Cộng hòa Mike Rogers cho biết ông sẵn sàng tiếp nhận sự hỗ trợ từ một siêu ủy ban hành động chính trị ủng hộ Israel. Tổ chức này từng chi hơn 30 triệu USD để hậu thuẫn Hạ nghị sĩ đảng Dân chủ Haley Stevens trong cuộc bầu cử sơ bộ, nơi bà thất bại trước Abdul El-Sayed — đối thủ của ông Rogers trong cuộc tổng tuyển cử. Nhóm này cũng đã chi hơn 280.000 USD cho các tài liệu vận động gửi qua đường bưu điện nhằm phản đối ông El-Sayed.

Trước đó, trong tuần này, Tổng thống Donald Trump đã công khai bày tỏ sự ủng hộ đối với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu trong nỗ lực tái đắc cử của ông.

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ ngày 3/11/2026 không chỉ là phép thử đối với tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Donald Trump, mà còn phản ánh mức độ tín nhiệm của cử tri đối với chương trình nghị sự của chính quyền đương nhiệm. Từ áp lực chi phí sinh hoạt, chính sách nhập cư đến những tranh luận về AI, quyền phá thai và quan hệ với Israel, nhiều vấn đề trong nước và quốc tế đang định hình các cuộc đua vào Quốc hội. Trong bối cảnh đảng Cộng hòa chỉ nắm thế đa số sít sao tại cả hai viện, kết quả bầu cử sẽ quyết định tương quan quyền lực tại Quốc hội, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng triển khai chính sách của chính quyền ông Trump trong phần còn lại của nhiệm kỳ.

Thế Nguyễn

Bài viết cùng chuyên mục