Theo Telegraph (Anh), ngày 25/5/2026, Anh, Pháp, Tây Ban Nha, Italy và Canada đã bác bỏ đề xuất của NATO về việc buộc các nước thành viên dành 0,25% GDP để hỗ trợ quân sự cho Ukraine. Kế hoạch do Tổng Thư ký NATO Mark Rutte thúc đẩy và dự kiến thảo luận tại Hội nghị Thượng đỉnh NATO ở Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ) vào ngày 7-8/7 tới. Động thái này cho thấy những rạn nứt ngày càng rõ trong nội bộ liên minh về cách duy trì hỗ trợ Kiev khi xung đột với Nga vẫn kéo dài.
Nguồn tin trong NATO cho biết đề xuất buộc các nước thành viên dành 0,25% GDP để hỗ trợ quân sự cho Ukraine không nhận được sự đồng thuận cần thiết để thông qua, do mọi quyết định quan trọng của liên minh đều phải được toàn bộ 32 thành viên nhất trí. Tổng Thư ký NATO Mark Rutte tuần trước cũng thừa nhận khả năng sáng kiến này được đưa ra tại Hội nghị Thượng đỉnh NATO sắp tới là rất thấp.
Theo Telegraph, hiện chỉ có 7 quốc gia ủng hộ kế hoạch trên, chủ yếu là các nước đã dành mức viện trợ quân sự cho Ukraine tương đương hoặc vượt ngưỡng 0,25% GDP như Hà Lan, Ba Lan cùng các nước Bắc Âu và Baltic. Đề xuất của ông Rutte được xem là nỗ lực nhằm khẳng định cam kết lâu dài của châu Âu với Kiev trong bối cảnh Mỹ cắt giảm đáng kể viện trợ quân sự trực tiếp dưới thời Tổng thống Donald Trump.
Giới chức NATO cho rằng gánh nặng hỗ trợ Ukraine hiện chưa được phân bổ đồng đều giữa các thành viên. Ông Rutte nhiều lần kêu gọi châu Âu đóng vai trò lớn hơn khi Washington liên tục thúc ép các đồng minh tăng chia sẻ trách nhiệm an ninh. Tuy nhiên, đề xuất áp mức đóng góp cố định theo GDP đã vấp phải sự phản đối từ nhiều nền kinh tế lớn trong liên minh, gồm Anh, Pháp, Tây Ban Nha, Italy và Canada.
Dù bị cho là “không hào hứng” với kế hoạch này, Anh vẫn là một trong những nước hỗ trợ Ukraine mạnh mẽ nhất kể từ khi xung đột bùng phát, với quy mô viện trợ quân sự đứng thứ ba trong NATO sau Mỹ và Đức. Thủ tướng Keir Starmer cam kết duy trì ít nhất 3 tỷ bảng Anh hỗ trợ Ukraine mỗi năm, tương đương khoảng 0,1% GDP của Anh.
Trong khi đó, nhiều ý kiến trong NATO cho rằng áp lực hiện chủ yếu dồn lên Pháp, Tây Ban Nha, Italy và Canada – những nước bị đánh giá chưa đóng góp tương xứng với tiềm lực kinh tế. Bên lề cuộc họp NATO tại Thụy Điển tuần trước, Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson kêu gọi các đồng minh thể hiện sự ủng hộ Ukraine bằng “hành động cụ thể”, thay vì chỉ dừng ở tuyên bố chính trị. Bộ Ngoại giao Anh cho biết London vẫn tiếp tục trao đổi với các đồng minh về các sáng kiến nhằm bảo đảm NATO có thể hỗ trợ Ukraine hiệu quả nhất.
Cùng thời điểm, Nga tiếp tục chỉ trích các hoạt động viện trợ quân sự của phương Tây dành cho Ukraine. Moskva cho rằng việc cung cấp vũ khí cho Kiev không thể làm thay đổi cục diện xung đột mà chỉ kéo dài giao tranh, đồng thời làm gia tăng nguy cơ đối đầu trực tiếp giữa Nga và NATO.
Theo RT, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov tuần trước cáo buộc NATO đang sử dụng Ukraine như một công cụ để gây sức ép lên Nga và tạo ra các mối đe dọa an ninh sát biên giới nước này. Theo ông, nhiều quốc gia phương Tây vẫn theo đuổi mục tiêu làm suy yếu Nga trong dài hạn.
Trong bối cảnh chiến sự Ukraine chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, những bất đồng trong nội bộ NATO về quy mô, cơ chế và trách nhiệm hỗ trợ Kiev được đánh giá sẽ tiếp tục là chủ đề gây tranh luận tại Hội nghị Thượng đỉnh NATO diễn ra ở Ankara thời gian tới.
Những tranh cãi quanh đề xuất nâng mức hỗ trợ bắt buộc cho Ukraine cho thấy NATO đang đối mặt bài toán ngày càng phức tạp trong việc duy trì sự thống nhất chiến lược giữa lúc xung đột Nga – Ukraine kéo dài và vai trò của Mỹ có dấu hiệu thay đổi. Hội nghị Thượng đỉnh NATO sắp tới tại Ankara vì vậy được dự báo sẽ không chỉ tập trung vào cam kết hỗ trợ Kiev, mà còn phản ánh những khác biệt ngày càng rõ giữa các thành viên về cách chia sẻ trách nhiệm an ninh và định hình vai trò của liên minh trong giai đoạn tới.
Daisy Ng