Cuộc bầu cử tại Israel chưa mở ra lối thoát cho cuộc khủng hoảng chính trị kéo dài khi các phương án thành lập liên minh cầm quyền đều đứng trước nguy cơ bế tắc. Trong khoảng trống quyền lực ấy, Thủ tướng Benjamin Netanyahu vẫn tiếp tục tại vị và nắm trong tay khả năng định hình các diễn biến tiếp theo, kể cả việc sử dụng xung đột quân sự như một công cụ duy trì quyền lực. Bài viết “Israel – Chưa thấy hồi kết” của nhà báo David Siegmund-Schultze, đăng trên tờ Thế Giới Trẻ (Đức) ngày 31/10/2026, đặt ra những vấn đề đáng chú ý về tương lai chính trị Israel cũng như nguy cơ bất ổn tiếp tục lan rộng tại Trung Đông.
Vài ngày sau cuộc bầu cử Quốc hội Israel, làn sóng thất vọng đang lan rộng trong bộ phận cử tri từng kỳ vọng có thể chấm dứt sự cầm quyền của chính phủ cực hữu do Thủ tướng Benjamin Netanyahu đứng đầu. Bất chấp kết quả bầu cử, ông Netanyahu vẫn duy trì vị thế chính trị vững chắc. Trong khi đó, kỳ vọng về một nhà nước bảo đảm quyền bình đẳng cho mọi công dân tiếp tục bị thách thức bởi tình trạng phân biệt đối xử sâu sắc đối với người Palestine mang quốc tịch Israel. Thực tế này cho thấy quyền lực chính trị tại Israel vẫn chịu sự chi phối mạnh mẽ của các lực lượng theo chủ nghĩa phục quốc Do Thái. Nghịch lý nằm ở chỗ, dù đa số cử tri mong muốn thay đổi chính phủ, các lực lượng đối lập lại khó có thể hình thành một liên minh cầm quyền đủ sức thay thế ông Netanyahu.
Trong bối cảnh đó, Jair Golan, lãnh đạo đảng Dân chủ trung tả, là chính trị gia duy nhất thuộc khối đối lập do Gadi Eisenkot đứng đầu công khai ủng hộ hợp tác với các đảng Ả Rập sau bầu cử. Với 48 ghế của khối Eisenkot và 19 ghế của các đảng Ả Rập (trong đó Liên minh Chung nắm 11 ghế, bao gồm cả lực lượng xã hội chủ nghĩa, còn đảng Raam theo đường lối tôn giáo có 8 ghế), hai bên hoàn toàn có khả năng vượt ngưỡng 61 ghế cần thiết để thành lập chính phủ. Cả Raam và Liên minh Chung đều bày tỏ thiện chí hợp tác về nguyên tắc. Tuy nhiên, các thủ lĩnh đối lập khác, gồm Avigdor Lieberman, Naftali Bennett, Jair Lapid và chính Gadi Eisenkot, liên tục bác bỏ khả năng liên minh với các đảng Ả Rập. Đáng chú ý, những chính trị gia như Bennett và Lieberman còn sử dụng ngôn từ mang tính kích động, tương tự cách diễn đạt của chính phủ, khi gọi các nghị sĩ Palestine trong Quốc hội Israel (Knesset) là “những kẻ ủng hộ khủng bố” và “kẻ phản bội”. Lập trường này vô hình trung giúp ông Netanyahu duy trì lợi thế chính trị, bởi chính phe đối lập đang tiếp tục củng cố điều cấm kỵ lâu nay về việc hợp tác với các đảng Ả Rập.
Về phần mình, Thủ tướng Netanyahu tiếp tục kiên quyết phản đối khả năng hình thành chính phủ có sự tham gia của các đảng Ả Rập. Hôm thứ Năm, ông tuyên bố cuộc bầu cử đã bị “đánh cắp”, đồng thời cảnh báo về nguy cơ “Hồi giáo hóa Israel”. Ông cũng cáo buộc đảng Raam nhận tài trợ từ nước ngoài nhưng không đưa ra bằng chứng. Một số phương tiện truyền thông Israel đề cập Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ như những nguồn tài trợ tiềm năng. Tuy nhiên, cảnh sát và ủy ban bầu cử Israel đã bác bỏ các cáo buộc này là không có căn cứ ngay trong ngày. Trái lại, theo tổ chức phi chính phủ Trung tâm Mossawa, những người định cư cực đoan đã tìm cách cản trở cử tri Palestine thực hiện quyền bỏ phiếu tại nhiều thành phố. Lực lượng cảnh sát cũng bị cáo buộc gây sức ép thông qua các hoạt động kiểm tra giấy tờ tùy thân, khiến một số cử tri phải chờ đợi hàng giờ bên ngoài các điểm bỏ phiếu.
Mặc dù vậy, luận điệu về “gian lận bầu cử của người Ả Rập” do ông Netanyahu đưa ra vẫn tạo được ảnh hưởng đáng kể trong dư luận Israel. Theo khảo sát của Viện Dân chủ Israel, chỉ 11% người Do Thái tại nước này ủng hộ việc thành lập liên minh với đảng Raam, trong khi tỷ lệ ủng hộ Liên minh Chung tham gia chính phủ chỉ ở mức 3%. Kết quả này phần nào phản ánh sự phân cực sâu sắc trong đời sống chính trị Israel, khi hơn 92% cử tri Do Thái đã bỏ phiếu cho các đảng cánh hữu và cực hữu trong cuộc bầu cử hôm thứ Ba.
Trong trường hợp ngay cả phương án thành lập chính phủ với sự tham gia hoặc ủng hộ của đảng Raam cũng không khả thi – dù đảng này đã từ bỏ yêu cầu về quyền tự quyết của người Palestine và từng tham gia liên minh với chính phủ cánh hữu chống Netanyahu vào năm 2021 – các lực lượng đối lập Israel sẽ còn những lựa chọn nào? Theo trang tin Ynet hôm thứ Năm, các đảng Do Thái cực đoan Haredim thuộc liên minh cầm quyền của ông Netanyahu được cho là đang cân nhắc ủng hộ Gadi Eisenkot thành lập một chính phủ thiểu số do ông lãnh đạo. Đổi lại, họ yêu cầu đạt được thỏa thuận miễn nghĩa vụ quân sự cho nam giới theo Do Thái giáo Chính thống. Đây lại chính là vấn đề mà phe đối lập từng xác định là trọng tâm trong chiến dịch tranh cử nhằm phản đối chính phủ Netanyahu.
Một kịch bản khác cũng được đặt ra là thành lập chính phủ liên minh giữa các lực lượng thuộc khối của Eisenkot và đảng Likud của ông Netanyahu, nhưng không có sự tham gia của các đảng Do Thái Chính thống Haredim. Thông tin trên báo điện tử Times of Israel về việc Avigdor Lieberman cắt đứt liên lạc với các đối tác trong khối đối lập ngay sau bầu cử càng làm dấy lên những đồn đoán về khả năng này. Tuy nhiên, Lieberman vẫn chưa công khai lập trường, có thể đang chờ Eisenkot chủ động mở đường cho một thỏa thuận với Netanyahu. Kịch bản đó đặt phe đối lập trước một nghịch lý chính trị: việc kiên quyết phản đối Netanyahu vốn là cam kết then chốt trong chiến dịch tranh cử. Các lực lượng này tuyên bố mục tiêu của họ là “cứu nền dân chủ Israel” trước nguy cơ tập trung quyền lực theo hướng độc đoán, đồng thời cáo buộc ông Netanyahu tìm cách né tránh trách nhiệm pháp lý trong các vụ án tham nhũng, trong bối cảnh kế hoạch cải cách tư pháp gây tranh cãi bị đình trệ.
Nhìn rộng hơn, tình trạng bế tắc chính trị tại Israel sau bầu cử bắt nguồn từ ba mâu thuẫn lớn: vấn đề phân biệt đối xử với người Palestine; tranh cãi về việc miễn nghĩa vụ quân sự cho cộng đồng Do Thái Chính thống cực đoan; và xung đột liên quan đến cải cách tư pháp, quyền lực của chính phủ. Đây đều là những vấn đề cốt lõi mà các đảng phái đã sử dụng để vận động tranh cử, khiến việc tìm kiếm thỏa hiệp trở nên đặc biệt khó khăn. Để phá vỡ thế bế tắc, các nhân vật chủ chốt có thể buộc phải điều chỉnh, thậm chí từ bỏ một số cam kết chính trị quan trọng.
Trong khi các phe phái đối lập loay hoay tìm kiếm phương án liên minh, ông Netanyahu lại là người có lợi thế trước mắt. Chừng nào chính phủ mới chưa được thành lập, ông vẫn tiếp tục giữ chức Thủ tướng lâm thời cho đến cuộc bầu cử tiếp theo dự kiến diễn ra vào mùa xuân, đồng thời vẫn có khả năng lựa chọn các hành động quân sự, trong đó có nguy cơ tái phát động chiến tranh với Iran. Thực tế những năm qua cho thấy, mỗi khi Israel bước vào tình trạng chiến tranh, dư luận trong nước thường có xu hướng tập hợp ủng hộ thủ tướng đương nhiệm. Nếu kịch bản này lặp lại, sức ép buộc Eisenkot và các đồng minh tham gia một chính phủ liên minh do chính Netanyahu lãnh đạo có thể ngày càng gia tăng. Như vậy, nghịch lý lớn nhất của cuộc bầu cử là nỗ lực lật đổ Netanyahu có nguy cơ đưa phe đối lập trở lại với chính người mà họ từng cam kết loại bỏ.
Hồ Ngọc Thắng/Nguồn: https://www.jungewelt.de/artikel/532520.israel-kein-ende-in-sicht.html
Bài viết cùng chuyên mục
Lừa đảo chiếm đoạt tài sản trong đầu tư tài chính trực tuyến: Thực tiễn vụ án Mr Pips và giải pháp phòng ngừa
Kỳ 2: Triết lý giáo dục Việt Nam – cội nguồn dân tộc và sự kế thừa qua các thời đại
Pháp: Biểu tình sinh viên phơi bày những rạn nứt chính trị và xã hội
Người khiếm thị tiếp cận dịch vụ ngân hàng: rào cản từ quầy giao dịch
Kỳ 1: “Tiên học lễ, hậu học văn” – những vấn đề đặt ra đối với triết lý giáo dục Việt Nam
Bảo vệ sự thật lịch sử là bảo vệ danh dự dân tộc