Bước sang năm 1975, lịch sử dân tộc Việt Nam chuyển mình bằng sự vận động thầm sâu của thế và lực cách mạng sau hơn hai mươi năm kháng chiến trường kỳ. Trong dòng chảy ấy, chiến thắng Phước Long (6/1/1975) khẳng định sức mạnh và bản lĩnh của quân dân ta, mở ra thời khắc bản lề, khởi đầu cho đại thắng mùa Xuân 1975, kết thúc vẻ vang chặng đường đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước.
Bối cảnh lịch sử thời điểm ấy mang dấu ấn của một bước ngoặt trọng đại. Sau Hiệp định Paris năm 1973, cục diện chiến tranh ở miền Nam chuyển sang một giai đoạn mới: quân viễn chinh Hoa Kỳ buộc phải rút khỏi chiến trường, song vẫn tìm cách duy trì ảnh hưởng thông qua các gói viện trợ quân sự và những cam kết chính trị đối với chính quyền Sài Gòn. Trong khi đó, lực lượng cách mạng miền Nam từng bước khôi phục và phát triển thế trận, mở rộng vùng giải phóng, củng cố cơ sở chính trị, không ngừng nâng cao năng lực tổ chức và tác chiến.
Lúc này, câu hỏi đặt ra với Trung ương Đảng và Bộ Chỉ huy Miền không còn là vấn đề tồn tại của cách mạng, mà là bài toán mang tầm chiến lược: đã đến thời điểm có thể tạo ra một bước ngoặt quyết định hay chưa. Câu trả lời không thể chỉ dừng ở phân tích lý luận hay dự báo chính trị, mà phải được chứng minh bằng thực tiễn chiến trường, một trận đánh có khả năng kiểm nghiệm toàn diện thế và lực của hai phía.
Trong bối cảnh ấy, chiến thắng Phước Long ngày 6/1/1975 hiện lên như một cột mốc đặc biệt của lịch sử, vừa là phép thử chiến lược quan trọng, vừa là tín hiệu mở đầu cho năm bản lề của cách mạng Việt Nam trong thế kỷ 20.
Phước Long, một phép thử chiến lược có tính toán
Phước Long không được lựa chọn một cách ngẫu nhiên. Đây là địa bàn có vị trí chiến lược đặc biệt, án ngữ cửa ngõ phía Bắc Sài Gòn, đồng thời lại nằm tách biệt với các trung tâm chi viện trực tiếp của đối phương. Việc chọn Phước Long làm hướng tiến công thể hiện sự tính toán kỹ lưỡng của Bộ Chỉ huy Miền: đánh vào điểm yếu nhưng có ý nghĩa chiến lược lớn, qua đó kiểm nghiệm sức đề kháng thực tế của quân đội Sài Gòn và thăm dò phản ứng của Hoa Kỳ trong bối cảnh sau Hiệp định Paris.
Chiến dịch Phước Long vì thế mang tầm vóc của một phép thử chiến lược toàn diện, nơi sức mạnh quân sự, bản lĩnh chính trị và tương quan quốc tế cùng được đặt lên bàn cân lịch sử. Kết quả của phép thử ấy không chỉ khẳng định thế chủ động hoàn toàn của cách mạng miền Nam, mà còn mở ra cơ sở thực tiễn để Trung ương Đảng đưa ra những quyết định chiến lược tiếp theo, dẫn tới thắng lợi mùa Xuân năm 1975.
Ý nghĩa chính trị, quân sự vượt ra ngoài một trận đánh
Ngày 6/1/1975, toàn tỉnh Phước Long được hoàn toàn giải phóng. Đây là lần đầu tiên sau Hiệp định Paris năm 1973, một tỉnh lỵ quan trọng ở miền Nam được giải phóng và giữ vững trong tay lực lượng cách mạng. Tuy nhiên, ý nghĩa của chiến thắng này vượt xa khuôn khổ của một trận đánh quân sự đơn thuần.
Điều có tính chất quyết định chính là sau chiến thắng Phước Long, Hoa Kỳ đã không có bất kỳ hành động quân sự nào nhằm can thiệp trở lại chiến trường miền Nam. Sự “án binh bất động” ấy phản ánh một thực tế lịch sử không thể đảo ngược: Hoa Kỳ không còn khả năng, cũng không còn ý chí tiếp tục can dự trực tiếp vào cuộc chiến. Họ buộc phải thừa nhận thất bại chiến lược và tránh tái sa lầy vào vũng bùn chính trị, quân sự mà chính họ đã phải trả giá đắt trong suốt nhiều năm trước đó.
Chiến thắng Phước Long vì thế không chỉ mang giá trị của một trận thắng lớn, mà còn làm thay đổi căn bản cách nhìn nhận về cục diện chiến tranh, từ thế giằng co kéo dài sang thế chủ động tiến công thuộc về cách mạng. Nó là tín hiệu báo trước sự sụp đổ tất yếu của chế độ ngụy quyền Sài Gòn, đồng thời mở ra cơ sở thực tiễn và niềm tin chiến lược cho Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975.
Từ Phước Long đến quyết tâm giải phóng hoàn toàn miền Nam
Từ thực tiễn chiến trường Phước Long, Trung ương Đảng có thêm cơ sở xác thực và vững chắc để khẳng định: thời cơ chiến lược đã chín muồi. Những nhận định, dự báo được hình thành qua quá trình theo dõi, phân tích lâu dài nay đã được chứng minh bằng kết quả thực tế, thuyết phục, rõ ràng và không thể phủ nhận.
Chiến thắng Phước Long trở thành điểm tựa quan trọng để Đảng ta đi đến quyết định lịch sử: giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước trong thời gian ngắn nhất, với tinh thần chủ động, táo bạo nhưng chắc thắng. Đây là sự kết tinh của bản lĩnh chính trị, tầm nhìn chiến lược và nghệ thuật lãnh đạo cách mạng Việt Nam trong giai đoạn quyết định.
Không phải ngẫu nhiên mà lịch sử lựa chọn Phước Long làm tiếng súng mở đầu cho năm 1975, năm bản lề của đại thắng mùa Xuân. Đó là sự lựa chọn của bản lĩnh và trí tuệ Việt Nam, của niềm tin sắt son vào sức mạnh toàn dân tộc, mở ra trang sử mới huy hoàng trong sự nghiệp giải phóng dân tộc và thống nhất đất nước.
Bản lĩnh lãnh đạo và giá trị của sự kiên định
Chiến thắng Phước Long là minh chứng sinh động cho bản lĩnh lãnh đạo kiệt xuất của Đảng Cộng sản Việt Nam, bản lĩnh của một Đảng biết kiên trì tích lũy lực lượng, biết chờ đợi và chuẩn bị kỹ lưỡng cho thời cơ, nhưng cũng dám hành động quyết đoán và táo bạo khi thời cơ đã chín muồi. Đó là sự kết hợp hài hòa giữa tầm nhìn chiến lược và nghệ thuật chỉ đạo thực tiễn, giữa lý luận cách mạng và hành động cách mạng.
Đây đồng thời là chiến thắng của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng, đội quân từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu; một quân đội cách mạng được tôi luyện qua khói lửa chiến tranh nhân dân, luôn biết đánh những trận có ý nghĩa chiến lược, sẵn sàng hy sinh thầm lặng để mở đường cho thắng lợi lớn hơn.
Chiến thắng Phước Long vì thế không chỉ ghi dấu một trang sử vẻ vang của quân và dân ta, mà còn khẳng định giá trị trường tồn của bản lĩnh, trí tuệ và sự kiên định con đường độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, nền tảng vững chắc đưa dân tộc Việt Nam tiến lên trong thời đại mới.
Phước Long, khúc dạo đầu của bản anh hùng ca thống nhất
Trong dòng chảy lịch sử dân tộc, có những sự kiện không ồn ào nhưng mang ý nghĩa mở đường. Chiến thắng Phước Long đầu năm 1975 là một sự kiện như thế. Nó không khép lại chiến tranh, nhưng đã mở toang cánh cửa dẫn tới Đại thắng mùa Xuân, khẳng định tầm cao của ý chí độc lập và khát vọng thống nhất đất nước.
Phước Long, tiếng súng mở đầu cho mùa xuân đại thắng.
Phước Long, nơi lịch sử cất tiếng trả lời bằng hành động. Từ Phước Long, con đường tiến về Sài Gòn đã hiện rõ, không chỉ trên bản đồ quân sự, mà còn trong niềm tin chiến lược và quyết tâm sắt đá của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân.
Chiến thắng ấy mãi mãi là khúc dạo đầu hùng tráng của bản anh hùng ca thống nhất non sông, nơi sức mạnh của bản lĩnh, trí tuệ và lòng yêu nước Việt Nam hội tụ, làm nên một mùa xuân lịch sử, mùa xuân của độc lập, tự do và toàn thắng.
Minh Văn