Ngày 28/9/2026, tờ Thế Giới Trẻ (Đức) đăng bài “Từ trên cây rơi xuống – Cuộc gặp gỡ giữa Wadephul và Lavrov” của nhà báo Reinhard Lauterbach, nhận định thông báo trên trang web Bộ Ngoại giao Nga về cuộc gặp giữa Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov và người đồng cấp Đức Johann Wadephul rất ngắn gọn. Theo bài viết, tại cuộc gặp, ông Wadephul chủ yếu nhắc lại những lập trường mà Chính phủ Đức đã nhiều lần nêu ra.
Theo nhà báo Reinhard Lauterbach, sau cuộc trao đổi kéo dài khoảng 20 phút, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov tỏ ý cho rằng cuộc gặp có thể xem là không mang lại nhiều kết quả. Tác giả bài viết diễn giải phát biểu này như một biểu hiện cho thấy khoảng cách lớn trong quan hệ Nga – Đức hiện nay.
Ở chiều ngược lại, theo bài viết, Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul phải giải thích với truyền thông trong nước về quyết định tiến hành cuộc gặp với ông Lavrov. Trả lời chương trình tin tức Tagesthemen, ông Wadephul cho biết một số đồng nghiệp đã đề nghị ông tìm kiếm khả năng trao đổi trực tiếp với phía Nga.
Từ diễn biến này, Lauterbach cho rằng Berlin vẫn chưa thực sự muốn khôi phục đối thoại với Moscow, nhưng đồng thời đứng trước nguy cơ bị thu hẹp vai trò trong các cuộc thảo luận liên quan đến Ukraine. Theo cách lý giải của tác giả, nếu các nước châu Âu không duy trì kênh trao đổi với Nga, Mỹ có thể giữ vai trò chủ đạo trong những vấn đề liên quan đến cuộc xung đột, trong khi EU khó tạo được ảnh hưởng tương xứng.
Bài viết cũng cho rằng cuộc gặp cho thấy một số dấu hiệu điều chỉnh trong cách tiếp cận của phía Đức. Vấn đề đầu tiên liên quan đến xuất khẩu ngũ cốc qua Biển Đen. Ông Wadephul đề cập sự cần thiết phải duy trì hoạt động xuất khẩu lúa mì của cả Ukraine và Nga, với lập luận rằng sự gián đoạn nguồn cung có thể tác động nghiêm trọng đến các nước đang phát triển.
Tuy nhiên, Lauterbach đặt vấn đề về cách Berlin nhìn nhận nguyên nhân gây trở ngại cho hoạt động vận tải trên Biển Đen. Tác giả cho rằng xuất khẩu ngũ cốc của Nga không trực tiếp thuộc diện bị trừng phạt, đồng thời quy trách nhiệm cho các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào tàu chở hàng xuất khẩu của Nga. Bài viết cũng đề cập phản ứng ngoại giao của Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ liên quan đến vấn đề này.
Vấn đề thứ hai được tác giả chú ý là cách ông Wadephul đề cập vụ máy bay không người lái tại Leipzig, sự việc mà phía Đức cáo buộc có liên quan đến Nga. Dẫn phát biểu của Ngoại trưởng Đức với đài ARD, bài viết cho biết Berlin kỳ vọng đây chỉ là một trường hợp cá biệt.
Lauterbach từ đó đặt câu hỏi liệu phát biểu này có phải là dấu hiệu cho thấy phía Đức muốn hạn chế tác động của vụ việc đối với quan hệ với Nga. Theo lập luận của tác giả, nếu Leipzig được xem là một sự cố đơn lẻ, khả năng từng bước bình thường hóa quan hệ có thể không hoàn toàn bị loại trừ. Bài viết đồng thời đặt vấn đề về trách nhiệm của Moscow và Berlin trong việc đẩy căng thẳng xung quanh sự việc lên cao.
Ở phần kết, tác giả sử dụng hình ảnh một con mèo mắc kẹt trên cây để ví von về tình thế của chính sách đối ngoại Đức. Thông thường, một con mèo không thể tự xuống sẽ được lực lượng cứu hỏa dùng thang đưa xuống an toàn. Nhưng theo Lauterbach, Berlin đã tự đưa mình vào một vị thế khó xử trong quan hệ với Moscow và hiện không dễ tìm được một lối thoát mà không phải trả giá về mặt hình ảnh.
Từ phép so sánh này, tác giả đưa ra đánh giá mang tính phê phán đối với chính sách của Thủ tướng Friedrich Merz và Ngoại trưởng Wadephul, cho rằng Đức đang phải đối mặt với hệ quả từ chính những lựa chọn đối ngoại của mình. Theo bài viết, việc tìm cách điều chỉnh quan hệ với Nga sau một thời gian dài căng thẳng có thể khiến Berlin rơi vào thế khó: tiếp tục chính sách hiện tại sẽ hạn chế dư địa ngoại giao, nhưng thay đổi cách tiếp cận cũng có thể đặt ra những vấn đề về uy tín và tính nhất quán trong chính sách.
Nhìn tổng thể, bài viết cho rằng cuộc gặp Lavrov – Wadephul, dù ngắn và chưa tạo ra đột phá, vẫn phản ánh những khó khăn mà Đức đang phải đối mặt trong việc xác định lại cách tiếp cận với Nga. Theo tác giả, Berlin vừa muốn duy trì lập trường hiện nay về xung đột Ukraine, vừa không muốn đứng ngoài các tiến trình ngoại giao có thể định hình cục diện trong thời gian tới. Những phát biểu của ông Wadephul về xuất khẩu ngũ cốc qua Biển Đen và vụ máy bay không người lái tại Leipzig được bài viết nhìn nhận như những dấu hiệu cho thấy Đức đang tìm kiếm thêm dư địa đối thoại với Moscow. Qua hình ảnh “mắc kẹt trên ngọn cây”, tác giả muốn nhấn mạnh một nghịch lý: sau thời gian thu hẹp các kênh tiếp xúc với Nga, Berlin có thể đang đứng trước yêu cầu phải từng bước khôi phục đối thoại, nhưng việc điều chỉnh chính sách sẽ không dễ dàng khi phải đồng thời bảo đảm tính nhất quán trong lập trường và vai trò của Đức trong các vấn đề an ninh châu Âu.
Hồ Ngọc Thắng/Nguồn: https://www.jungewelt.de/artikel/530561.vom-baum-herunter.html