Sau hợp nhất, Đoàn Luật sư TP Cần Thơ bước vào nhiệm kỳ mới với địa bàn mở rộng, thành viên tăng và yêu cầu quản trị cao hơn. Đại hội 2026–2031 không chỉ bầu Ban Chủ nhiệm mà còn rà soát cơ chế tự quản. Trọng tâm là chọn nhân sự đủ năng lực điều hành, giữ kỷ cương, bảo vệ quyền hành nghề, giải quyết khiếu nại minh bạch và củng cố đoàn kết nội bộ đúng nguyên tắc.
Tự quản phải đi cùng pháp luật và trách nhiệm giải trình
Đoàn Luật sư là tổ chức xã hội – nghề nghiệp, thực hiện cơ chế tự quản nhưng không đứng ngoài pháp luật, cũng không phải một hệ thống điều hành khép kín. Theo Luật Luật sư, việc quản lý luật sư và hành nghề luật sư được thực hiện trên nguyên tắc kết hợp giữa quản lý nhà nước và vai trò tự quản của tổ chức nghề nghiệp. Nói cách khác, tự quản vừa là quyền được pháp luật thừa nhận, vừa là trách nhiệm phải thực hiện trong khuôn khổ pháp luật.
Sau hợp nhất, Đoàn Luật sư TP Cần Thơ không chỉ thay đổi về tên gọi hay số lượng thành viên, mà quan trọng hơn là mở rộng quy mô quản trị. Một tổ chức quy tụ luật sư từ nhiều địa bàn, điều kiện hành nghề và nếp sinh hoạt khác nhau sẽ khó vận hành hiệu quả nếu chỉ dựa vào kinh nghiệm cũ. Khi phạm vi hoạt động lớn hơn, các quy trình tiếp nhận thông tin, xử lý phản ánh, giải quyết khiếu nại, xem xét kỷ luật, hỗ trợ luật sư và phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước cần được chuẩn hóa tương ứng.
Tự quản trước hết phải tạo lập trật tự nội bộ. Trật tự này không đến từ mệnh lệnh, mà từ quy trình rõ ràng, cách xử lý nhất quán và sự tôn trọng quyền hợp pháp của luật sư. Mọi quyết định, đặc biệt trong các vấn đề khiếu nại, kỷ luật hay đánh giá hành vi nghề nghiệp, chỉ có sức thuyết phục khi dựa trên chứng cứ, căn cứ pháp luật và lập luận minh bạch.
Cần khẳng định rằng tự quản không đồng nghĩa với việc Ban Chủ nhiệm thay thế pháp luật bằng nhận định nội bộ. Trong một tổ chức của những người am hiểu pháp luật, quy trình xử lý càng phải chặt chẽ. Luật sư khi bị xem xét phải được biết rõ hành vi bị cho là vi phạm, căn cứ pháp lý áp dụng, chứng cứ liên quan, quyền giải trình và lý do của hình thức xử lý. Nếu thiếu các yếu tố này, quyết định nội bộ khó tạo được sự đồng thuận, dù nhân danh kỷ cương.
Đây là yêu cầu trọng tâm của nhiệm kỳ mới. Đoàn Luật sư sau hợp nhất cần một Ban Chủ nhiệm điều hành bằng quy chế, hồ sơ và đối thoại, thay vì chỉ dựa vào uy tín cá nhân. Uy tín và kinh nghiệm là cần thiết, nhưng không thể thay thế năng lực quản trị và cơ chế kiểm soát quyền lực. Một tổ chức có nhiều luật sư giỏi vẫn có thể vận hành kém hiệu quả nếu thiếu chuẩn mực giải quyết khiếu nại và trách nhiệm giải trình.
Bên cạnh đó, Đoàn Luật sư không chỉ quản lý nội bộ mà còn phối hợp với cơ quan nhà nước trong việc chấp hành và phổ biến pháp luật. Sự phối hợp này cần rõ ranh giới: Nhà nước kiểm tra việc tuân thủ pháp luật; Đoàn Luật sư phát huy vai trò nghề nghiệp, hướng dẫn luật sư hành nghề đúng chuẩn mực và tham gia phục vụ cộng đồng. Sau hợp nhất, yêu cầu này càng đòi hỏi cách làm thống nhất, có kế hoạch và đánh giá cụ thể. Chỉ khi tự quản gắn với pháp luật và phục vụ xã hội, uy tín của Đoàn mới thực sự bền vững.
Vì vậy, Đại hội nhiệm kỳ 2026–2031 cần nhìn vấn đề nhân sự trong tổng thể này. Ban Chủ nhiệm không chỉ là bộ máy đại diện, mà là thiết chế trực tiếp vận hành quyền tự quản. Người được lựa chọn phải nhận thức rõ: quyền càng lớn, trách nhiệm giải trình càng cao; một quyết định đúng không chỉ ở kết quả, mà còn ở quy trình đi đến kết quả đó.
Chuẩn hóa quy trình để tăng đoàn kết và hỗ trợ luật sư
Đoàn kết trong Đoàn Luật sư không phải là sự im lặng trước vướng mắc nội bộ, cũng không đòi hỏi mọi thành viên cùng quan điểm. Với một tổ chức của những người làm nghề tranh luận và phản biện, đoàn kết phải dựa trên tôn trọng khác biệt, xử lý công bằng và cơ chế đối thoại hiệu quả. Khi ý kiến được lắng nghe, khiếu nại được giải quyết đúng hạn và quyền giải trình được bảo đảm, đoàn kết mới có nền tảng bền vững.
Sau hợp nhất, nhu cầu hỗ trợ luật sư cần được đặt đúng vị trí. Hoạt động hành nghề luôn đi kèm áp lực về khách hàng, tố tụng, cạnh tranh dịch vụ, bảo mật thông tin, ứng xử trên mạng xã hội và rủi ro nghề nghiệp. Nếu chỉ chú trọng xử lý vi phạm mà thiếu hướng dẫn, cảnh báo, hòa giải và bảo vệ thành viên, cơ chế tự quản sẽ không đầy đủ.
Ứng dụng công nghệ thông tin vì vậy phải trở thành yêu cầu quản trị cụ thể. Công nghệ cần phục vụ quản lý hội viên, tập sự, bồi dưỡng bắt buộc, thu phí, tiếp nhận phản ánh, xử lý kỷ luật và cung cấp thông tin. Khi dữ liệu được chuẩn hóa và cập nhật thường xuyên, Đoàn Luật sư có thể giảm thủ tục thủ công, tăng hiệu quả phối hợp với cơ quan nhà nước và phục vụ xã hội tốt hơn.
Cùng với đó, cần tách bạch rõ chức năng bảo vệ luật sư và xử lý kỷ luật. Đoàn Luật sư vừa phải giữ gìn kỷ cương nghề nghiệp, vừa có trách nhiệm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của thành viên. Hai chức năng này không loại trừ nhau, nhưng đòi hỏi cách tiếp cận toàn diện, đánh giá đầy đủ bối cảnh, nguyên nhân và chứng cứ. Cách xử lý một chiều dễ tạo cảm giác thiếu công bằng và ảnh hưởng đến sự ổn định của tổ chức.
Ban Chủ nhiệm cần thiết lập cơ chế đối thoại định kỳ với luật sư thành viên. Trong bối cảnh địa bàn mở rộng, nếu thiếu kênh trao đổi thường xuyên, sự kết nối sẽ suy giảm. Đối thoại không chỉ để tiếp nhận kiến nghị mà còn nhằm phổ biến quy định mới, cảnh báo rủi ro, hướng dẫn ứng xử và ghi nhận khó khăn của các nhóm luật sư khác nhau. Tổ chức chỉ vận hành hiệu quả khi nắm bắt kịp thời vấn đề của thành viên.
Trong quan hệ với cơ quan quản lý nhà nước, sự phối hợp cần đúng thẩm quyền và vai trò. Nhà nước bảo đảm việc tuân thủ pháp luật; Đoàn Luật sư phát huy tính độc lập nghề nghiệp, hướng dẫn hành nghề đúng chuẩn mực và phục vụ cộng đồng. Sự cân bằng này giúp tránh cả hai khuynh hướng: hành chính hóa tổ chức nghề nghiệp hoặc buông lỏng kiểm tra.
Đại hội nhiệm kỳ mới vì vậy cần chú trọng chương trình hành động của nhân sự ứng cử Ban Chủ nhiệm. Mỗi ứng viên phải thể hiện rõ quan điểm về quản trị, giải quyết khiếu nại, bảo vệ thành viên, bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp, hỗ trợ luật sư trẻ, ứng xử với truyền thông và phối hợp với cơ quan nhà nước. Đại hội không chỉ lựa chọn người có uy tín, mà cần chọn người có năng lực tổ chức và trách nhiệm.
Một Đoàn Luật sư sau hợp nhất không thể chỉ dừng ở sự ổn định về tổ chức, mà cần một mô hình quản trị đủ năng lực tạo dựng niềm tin nội bộ, giữ vững chuẩn mực nghề nghiệp và đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước tại địa phương. Minh bạch phải trở thành nguyên tắc, đối thoại là phương thức điều hành, bảo vệ luật sư là trách nhiệm thường xuyên và kỷ luật nghề nghiệp là công cụ bảo đảm chuẩn mực.
Đại hội nhiệm kỳ 2026–2031 vì vậy là thời điểm nhìn thẳng vào yêu cầu quản trị trong bối cảnh mới. Nhân sự được lựa chọn không chỉ đại diện về hình thức, mà phải gắn với năng lực chấp hành pháp luật, thực thi quyền tự quản đúng nghĩa, củng cố đoàn kết nội bộ và hỗ trợ luật sư hành nghề hiệu quả.
Ban Chủ nhiệm đủ năng lực không vận hành bằng quyền lực nội bộ, mà bằng quy trình, trách nhiệm và sự minh bạch. Đó là thiết chế đại diện giữ kỷ cương, bảo vệ quyền hợp pháp của thành viên và chịu trách nhiệm trước luật sư cũng như trước pháp luật. Trên nền tảng đó, Đoàn Luật sư TP Cần Thơ mới có thể bước vào nhiệm kỳ mới với vị thế xứng đáng của một tổ chức nghề nghiệp tại trung tâm vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Trọng Nguyễn