Trong hành trình đầy gian khổ nhưng vẻ vang của cách mạng Việt Nam thế kỷ XX, Tổng Bí thư Lê Duẩn được ghi nhận là nhà lãnh đạo kiệt xuất, người học trò xuất sắc và trung thành của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Sau năm 1969, ông cùng tập thể lãnh đạo Đảng chèo lái con thuyền cách mạng vượt qua những thử thách cam go, góp phần hiện thực hóa khát vọng thống nhất đất nước và đặt nền móng cho công cuộc xây dựng đất nước. Nhân ngày sinh của ông (7/4/1907), cùng nhìn lại những dấu ấn lịch sử quan trọng mà ông đã để lại.
Người học trò xuất sắc bên cạnh Chủ tịch Hồ Chí Minh
Trong suốt quá trình hoạt động cách mạng, Tổng Bí thư Lê Duẩn luôn là một trong những cán bộ được Chủ tịch Hồ Chí Minh tin cậy giao phó những nhiệm vụ đặc biệt quan trọng. Mối quan hệ giữa hai nhà lãnh đạo không chỉ đơn thuần là sự kế thừa về vị trí, mà còn là sự thống nhất sâu sắc về tư tưởng, đường lối và tầm nhìn chiến lược. Đó là sự gặp gỡ của hai trí tuệ lớn cùng chung một mục tiêu tối thượng: độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.
Chủ tịch Hồ Chí Minh từng đánh giá cao Lê Duẩn ở năng lực tư duy độc lập, tinh thần sáng tạo và đặc biệt là sự am hiểu thực tiễn cách mạng miền Nam, chiến trường trọng điểm, phức tạp và giàu biến động. Chính trong môi trường khốc liệt ấy, ông đã tích lũy được những kinh nghiệm quý báu, góp phần hình thành phong cách lãnh đạo quyết đoán nhưng linh hoạt. Dưới sự dìu dắt và định hướng của Bác, Lê Duẩn từng bước hoàn thiện bản lĩnh của một nhà chiến lược, biết gắn kết chặt chẽ giữa lý luận và thực tiễn, biến những nguyên lý cách mạng thành hành động cụ thể, phù hợp với điều kiện lịch sử của đất nước.
Trong các cuộc họp quan trọng của Bộ Chính trị trước năm 1969, Lê Duẩn thường xuyên đưa ra những phân tích sắc bén về tình hình chiến trường và tương quan lực lượng. Những nhận định ấy không chỉ giúp Trung ương Đảng kịp thời điều chỉnh chủ trương, mà còn góp phần định hình những quyết sách mang tính bước ngoặt đối với cuộc kháng chiến. Giữa ông và Chủ tịch Hồ Chí Minh tồn tại một sự thấu hiểu sâu sắc, không chỉ trong công việc lãnh đạo mà còn ở lý tưởng, tình cảm và niềm tin son sắt vào sức mạnh của nhân dân. Tư tưởng “lấy dân làm gốc” của Bác đã được ông tiếp thu và phát triển thành phương châm hành động xuyên suốt, coi quần chúng nhân dân là nguồn lực quyết định mọi thắng lợi của cách mạng.
Di sản tư tưởng mà Lê Duẩn tiếp nhận từ Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là những chỉ dẫn cụ thể, mà còn là niềm tin vững chắc vào con đường giải phóng hoàn toàn dân tộc. Khi được giao trọng trách Bí thư thứ nhất vào năm 1960, ông đã nhận thức sâu sắc vai trò của miền Bắc xã hội chủ nghĩa như một hậu phương chiến lược, đồng thời chủ động xây dựng và hoàn thiện đường lối cách mạng ở miền Nam. Những quyết sách do ông cùng tập thể lãnh đạo đề ra đã thể hiện rõ tư duy độc lập, sáng tạo, đặc biệt trong việc kết hợp linh hoạt các hình thức đấu tranh chính trị, quân sự và binh vận, tạo thế chủ động trên chiến trường, làm suy yếu dần bộ máy đối phương.
Năm 1969, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh từ trần, cách mạng Việt Nam đứng trước một thử thách lịch sử to lớn. Trong giờ phút thiêng liêng và xúc động tại Quảng trường Ba Đình, Lê Duẩn thay mặt Đảng đọc lời thề trước anh linh của Người và toàn thể nhân dân. Đó không chỉ là lời hứa chính trị, mà còn là sự cam kết về trách nhiệm lịch sử: tiếp tục con đường mà Bác đã lựa chọn, giữ vững sự đoàn kết trong Đảng và dẫn dắt cách mạng đi đến thắng lợi cuối cùng.
Từ thời khắc ấy, vai trò của Lê Duẩn càng trở nên nổi bật với tư cách là người kế tục xuất sắc, người giữ vững định hướng chiến lược trong giai đoạn cam go nhất của cuộc kháng chiến. Hình ảnh ông bên cạnh Chủ tịch Hồ Chí Minh vì thế không chỉ là biểu tượng của tình thầy trò, mà còn là biểu tượng của sự tiếp nối, phát triển và bền bỉ của cách mạng Việt Nam qua các thế hệ lãnh đạo.
Dấu ấn chiến lược giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước
Trong lịch sử cách mạng Việt Nam thế kỷ XX, dấu ấn nổi bật nhất của Tổng Bí thư Lê Duẩn chính là vai trò hoạch định và tổ chức thực hiện đường lối chiến lược đưa cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước đi đến thắng lợi hoàn toàn. Với tầm nhìn chiến lược sắc sảo và bản lĩnh chính trị kiên định, ông đã cùng Trung ương Đảng lãnh đạo toàn quân, toàn dân từng bước làm thay đổi cục diện chiến trường, tiến tới đánh bại hoàn toàn chính quyền Sài Gòn, thu non sông về một mối.
Sau năm 1969, trong bối cảnh cuộc chiến bước vào giai đoạn quyết liệt, Lê Duẩn trực tiếp tham gia chỉ đạo nhiều chiến dịch quân sự mang tính bước ngoặt. Từ chiến dịch Đường 9 – Nam Lào đến cuộc tiến công chiến lược năm 1972, mỗi quyết sách đều thể hiện rõ tư duy tiến công chủ động, kiên quyết và linh hoạt. Tư tưởng “đánh cho Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào” không chỉ được quán triệt về mặt khẩu hiệu, mà đã được cụ thể hóa thành đường lối tác chiến nhất quán: kết hợp chặt chẽ giữa đấu tranh quân sự với nổi dậy của quần chúng, giữa tiến công trên chiến trường với làm tan rã hậu phương và hệ thống chính trị của đối phương. Chính sự kết hợp đó đã tạo nên sức mạnh tổng hợp, từng bước làm suy yếu và cuối cùng đánh sập toàn bộ cỗ máy chiến tranh của địch.
Đỉnh cao của nghệ thuật lãnh đạo chiến tranh dưới sự chỉ đạo của ông là cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975. Trước sự xuất hiện của thời cơ chiến lược mang tính quyết định, Lê Duẩn cùng Bộ Chính trị đã đưa ra những quyết định mang tính lịch sử với tinh thần “thần tốc, táo bạo, bất ngờ và chắc thắng”. Sự nhạy bén trong đánh giá tình hình và sự quyết đoán trong hành động đã giúp cách mạng Việt Nam tận dụng triệt để thời cơ, triển khai các chiến dịch liên tiếp với tốc độ chưa từng có. Chỉ trong vòng 55 ngày đêm, toàn bộ hệ thống phòng thủ của chính quyền Sài Gòn bị phá vỡ, dẫn đến sự sụp đổ hoàn toàn vào ngày 30/4/1975. Thắng lợi này không chỉ là kết quả của sức mạnh quân sự, mà còn là minh chứng cho một đường lối chiến lược đúng đắn, nhất quán và được tổ chức thực hiện với ý chí sắt đá.
Bên cạnh việc chỉ đạo chiến trường, Lê Duẩn còn đặc biệt chú trọng đến việc phát huy sức mạnh tổng hợp của thời đại. Ông vận dụng linh hoạt đường lối đối ngoại, kế thừa và phát triển tư tưởng ngoại giao của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhằm tranh thủ tối đa sự ủng hộ của các lực lượng tiến bộ trên thế giới. Sự hỗ trợ to lớn từ Liên Xô, Trung Quốc và các nước xã hội chủ nghĩa anh em không chỉ mang ý nghĩa vật chất mà còn tạo nên thế chính trị quốc tế thuận lợi cho cuộc kháng chiến. Nhờ đó, cách mạng Việt Nam không đơn độc mà luôn có chỗ dựa vững chắc, góp phần tạo nên ưu thế ngày càng rõ rệt trước đối phương.
Dấu ấn tư duy chiến lược của Lê Duẩn còn được thể hiện rõ qua các văn kiện lý luận quan trọng như “Đề cương cách mạng miền Nam” hay các “Thư vào Nam”. Đây không chỉ là những chỉ đạo mang tính thời điểm, mà còn là sự kết tinh của nghệ thuật quân sự Việt Nam hiện đại, thể hiện cách tiếp cận toàn diện, sâu sát với thực tiễn chiến trường. Ông không chỉ lãnh đạo bằng những mệnh lệnh từ Trung ương, mà còn bằng sự thấu hiểu sâu sắc từng địa bàn, từng lực lượng và từng biến chuyển cụ thể của chiến tranh. Chính sự gắn bó chặt chẽ với thực tiễn ấy đã giúp ông đưa ra những quyết định chính xác trong việc sử dụng lực lượng chủ lực, phát triển chiến tranh du kích và tổ chức thế trận toàn dân.
Với tư duy chiến lược linh hoạt, bám sát thực tiễn và ý chí kiên định, Tổng Bí thư Lê Duẩn đã góp phần quyết định vào việc hoàn thành sứ mệnh lịch sử của dân tộc: giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Những dấu ấn mà ông để lại không chỉ thuộc về quá khứ, mà còn là những bài học lớn về nghệ thuật lãnh đạo, chỉ đạo chiến tranh cách mạng, tiếp tục có giá trị tham khảo sâu sắc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay.
Bản lĩnh cầm lái vượt qua thử thách hậu chiến
Sau thắng lợi lịch sử năm 1975, đất nước thống nhất nhưng đồng thời cũng bước vào một giai đoạn đầy thử thách chưa từng có. Những hậu quả nặng nề của chiến tranh kéo dài, cơ sở hạ tầng bị tàn phá, nền kinh tế kiệt quệ cùng với những khó khăn về xã hội đã đặt ra những bài toán lớn đối với công cuộc kiến thiết đất nước. Trong bối cảnh đó, Tổng Bí thư Lê Duẩn tiếp tục giữ vai trò trung tâm trong việc định hướng và dẫn dắt sự phát triển của quốc gia, gánh vác trọng trách đưa Việt Nam từng bước ổn định và đi lên.
Điểm nổi bật trong tư duy lãnh đạo của ông thời kỳ này là sự kiên định về mục tiêu chiến lược, đồng thời không ngừng trăn trở tìm kiếm những giải pháp phù hợp với thực tiễn. Ông nhận thức rõ rằng, xây dựng chủ nghĩa xã hội trong một đất nước vừa trải qua chiến tranh không thể là một quá trình giản đơn, mà đòi hỏi sự kết hợp giữa ý chí chính trị và những bước đi thận trọng, phù hợp với điều kiện cụ thể. Trong hoàn cảnh bị bao vây, cấm vận từ bên ngoài, việc giữ vững ổn định chính trị, từng bước cải thiện đời sống nhân dân và hàn gắn những chia cắt sau chiến tranh trở thành những nhiệm vụ cấp thiết hàng đầu.
Bước sang cuối những năm 1970 và đầu thập niên 1980, tình hình khu vực diễn biến phức tạp đã đặt Việt Nam trước những thử thách nghiêm trọng về an ninh quốc gia. Các cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới phía Bắc và biên giới Tây Nam buộc đất nước một lần nữa phải bước vào trạng thái vừa xây dựng vừa chiến đấu. Trong bối cảnh đó, bản lĩnh của người đứng đầu Đảng tiếp tục được thể hiện rõ nét qua những quyết sách kiên quyết và kịp thời nhằm bảo vệ chủ quyền lãnh thổ. Dưới sự lãnh đạo của ông, quân và dân ta đã giữ vững biên cương, đồng thời thực hiện nghĩa vụ quốc tế, góp phần bảo vệ hòa bình và ổn định trong khu vực. Những quyết định này không chỉ mang ý nghĩa quân sự, mà còn khẳng định lập trường nhất quán về độc lập, tự chủ và trách nhiệm quốc tế của Việt Nam.
Trong lĩnh vực kinh tế, dù phải vận hành trong cơ chế kế hoạch hóa tập trung với nhiều hạn chế, Lê Duẩn vẫn thể hiện tinh thần tìm tòi, đổi mới trong tư duy phát triển. Tại Đại hội V của Đảng năm 1982, những gợi mở quan trọng về việc điều chỉnh cơ cấu kinh tế, chú trọng phát triển nông nghiệp và sản xuất hàng tiêu dùng đã được đặt ra, phản ánh sự nhạy bén trước những yêu cầu cấp bách của đời sống xã hội. Ông đặc biệt quan tâm đến việc bảo đảm nhu cầu thiết yếu của nhân dân, coi đây là nền tảng để ổn định xã hội và tạo tiền đề cho phát triển lâu dài. Dù những tìm tòi này còn trong khuôn khổ nhất định, nhưng đã góp phần hình thành những tiền đề thực tiễn và tư duy cho công cuộc đổi mới toàn diện sau này.
Xuyên suốt giai đoạn hậu chiến đầy khó khăn, Tổng Bí thư Lê Duẩn luôn giữ vững quan điểm nhất quán về con đường phát triển của đất nước. Ông khẳng định rằng độc lập dân tộc phải gắn liền với chủ nghĩa xã hội, coi đây là lựa chọn mang tính lịch sử và là bảo đảm cho sự phát triển bền vững, công bằng của xã hội Việt Nam. Trong bối cảnh nhiều biến động phức tạp của tình hình quốc tế và những khó khăn nội tại, sự kiên định ấy đã góp phần giữ vững nền tảng tư tưởng của Đảng, củng cố niềm tin và duy trì ổn định chính trị.
Nhìn lại chặng đường hậu chiến, có thể thấy rõ bản lĩnh của một nhà lãnh đạo trong thời kỳ “chèo lái giữa bão tố”. Đó không chỉ là sự quyết đoán trong những thời điểm then chốt, mà còn là sự kiên trì với mục tiêu dài hạn, không dao động trước những thử thách trước mắt. Chính bản lĩnh ấy đã giúp Việt Nam vượt qua giai đoạn khó khăn nhất, giữ vững định hướng phát triển và tạo nền móng cho những bước chuyển mình quan trọng trong những năm tiếp theo.
Nhà lý luận xuất sắc với tư duy sáng tạo
Không chỉ là một nhà lãnh đạo thực tiễn giàu kinh nghiệm, Tổng Bí thư Lê Duẩn còn được ghi nhận như một nhà lý luận lớn của cách mạng Việt Nam trong thế kỷ XX. Những đóng góp của ông đã góp phần làm phong phú và phát triển nền tảng tư tưởng của Đảng trên nhiều phương diện, từ đường lối cách mạng, xây dựng chủ nghĩa xã hội đến công tác xây dựng Đảng và định hướng phát triển đất nước trong bối cảnh mới. Hệ thống các bài viết, phát biểu và văn kiện do ông để lại không chỉ mang giá trị lịch sử mà còn chứa đựng những luận điểm có ý nghĩa lâu dài đối với tiến trình phát triển của cách mạng Việt Nam.
Một trong những dấu ấn lý luận tiêu biểu của ông là quan niệm về chế độ làm chủ tập thể của nhân dân lao động. Theo đó, chủ nghĩa xã hội không chỉ được hiểu như một mô hình tổ chức kinh tế – xã hội, mà trước hết phải là một chế độ trong đó nhân dân thực sự làm chủ trên mọi lĩnh vực của đời sống. Ông nhấn mạnh vai trò trung tâm của con người, coi nhân dân vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển. Quan điểm này là sự kế thừa và phát triển sáng tạo tư tưởng dân chủ của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng thời phù hợp với yêu cầu lịch sử trong giai đoạn xây dựng và bảo vệ Tổ quốc sau chiến tranh.
Trong nhận thức về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, Lê Duẩn đã đưa ra một cách tiếp cận toàn diện khi xác định phải tiến hành đồng thời ba cuộc cách mạng: cách mạng về quan hệ sản xuất, cách mạng khoa học – kỹ thuật và cách mạng tư tưởng – văn hóa. Đây là một luận điểm có ý nghĩa phương pháp luận sâu sắc, thể hiện tầm nhìn chiến lược vượt ra ngoài những khuôn mẫu giáo điều. Đặc biệt, ông nhấn mạnh vai trò then chốt của cách mạng khoa học – kỹ thuật trong việc nâng cao năng suất lao động, coi đây là động lực trực tiếp thúc đẩy phát triển kinh tế và hiện đại hóa đất nước. Tư duy này cho thấy ông không chỉ quan tâm đến việc giải quyết những vấn đề trước mắt, mà còn đặt nền móng cho sự phát triển lâu dài dựa trên tri thức và tiến bộ khoa học.
Trong lĩnh vực xây dựng Đảng, Tổng Bí thư Lê Duẩn đặc biệt coi trọng việc giữ gìn và củng cố bản chất cách mạng của một đảng cầm quyền. Ông luôn nhấn mạnh vai trò của đoàn kết nội bộ, kỷ luật tổ chức và đạo đức cách mạng, coi đó là những yếu tố quyết định sức mạnh và uy tín của Đảng. Theo ông, Đảng không chỉ là lực lượng lãnh đạo chính trị mà còn phải là “trí tuệ và lương tâm” của dân tộc, luôn gắn bó mật thiết với nhân dân. Ông kiên quyết phê phán những biểu hiện của chủ nghĩa cá nhân, quan liêu, xa rời quần chúng, những nguy cơ có thể làm suy giảm vai trò lãnh đạo của Đảng. Những quan điểm này không chỉ mang tính thời sự trong bối cảnh lúc bấy giờ mà còn có giá trị định hướng lâu dài đối với công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng.
Bên cạnh đó, tư duy lý luận của Lê Duẩn còn thể hiện ở sự nhạy bén trong nhận thức về quan hệ quốc tế và xu thế phát triển của thời đại. Ông chủ trương mở rộng quan hệ đối ngoại, đa dạng hóa các hình thức hợp tác, nhưng luôn đặt trên nền tảng giữ vững độc lập, tự chủ và lợi ích quốc gia, dân tộc. Điểm đặc sắc trong tư duy của ông là không rập khuôn, sao chép các mô hình từ bên ngoài, mà luôn chú trọng vận dụng một cách sáng tạo, phù hợp với điều kiện cụ thể của Việt Nam. Chính các học thuyết tiến bộ ấy đã góp phần tạo nên một con đường phát triển mang bản sắc riêng của Việt Nam, vừa tiếp thu tinh hoa nhân loại, vừa bảo đảm tính độc lập trong tư duy và hành động.
Nhìn tổng thể, những đóng góp về lý luận của Tổng Bí thư Lê Duẩn không chỉ dừng lại ở việc giải thích hay hệ thống hóa thực tiễn, mà còn đóng vai trò định hướng, dẫn dắt thực tiễn cách mạng. Trí tuệ và sự sáng tạo của ông đã góp phần quan trọng vào việc hình thành nên một hệ thống tư duy chính trị mang tính độc lập, phù hợp với điều kiện Việt Nam, qua đó khẳng định vị thế của cách mạng Việt Nam trong dòng chảy chung của thời đại.
Nhân ngày sinh của ông – những dòng tri ân của lớp người kế tục sự nghiệp cách mạng
Trong dòng chảy không ngừng của lịch sử dân tộc, Tổng Bí thư Lê Duẩn hiện lên như một biểu tượng tiêu biểu của ý chí, trí tuệ và khát vọng độc lập của nhân dân Việt Nam. Cuộc đời và sự nghiệp của ông gắn liền với những bước ngoặt trọng đại của đất nước, từ những năm tháng đấu tranh gian khổ đến thời khắc toàn thắng và cả chặng đường kiến thiết đầy thử thách. Không chỉ là người học trò trung thành, xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ông còn là một nhà lãnh đạo có tầm nhìn chiến lược, người đã cùng tập thể Đảng giữ vững phương hướng, dẫn dắt cách mạng Việt Nam vượt qua những thời khắc khắc nghiệt nhất của lịch sử.
Những đóng góp của ông đối với sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và định hình con đường phát triển sau chiến tranh đã trở thành những giá trị bền vững, có ý nghĩa lâu dài đối với dân tộc. Tên tuổi của ông gắn với một giai đoạn lịch sử đặc biệt, khi bản lĩnh và trí tuệ Việt Nam được thử thách đến tận cùng và cũng tỏa sáng rực rỡ. Đó là giai đoạn mà mỗi quyết sách, mỗi lựa chọn đều mang theo vận mệnh của cả một dân tộc và ông đã góp phần quan trọng để đưa dân tộc đi đến thắng lợi cuối cùng.
Tri ân Tổng Bí thư Lê Duẩn cũng là tri ân một cuộc đời trọn vẹn dành cho Tổ quốc và nhân dân. Gần tám thập kỷ cuộc đời, hơn nửa thế kỷ hoạt động cách mạng, ông đã cống hiến không ngừng nghỉ với một niềm tin kiên định vào con đường mà Đảng và Bác Hồ đã lựa chọn. Ở ông, lý tưởng cách mạng không phải là những khái niệm trừu tượng, mà luôn gắn liền với đời sống cụ thể của Nhân dân, từ những trăn trở về sản xuất, đời sống đến khát vọng xây dựng một đất nước giàu mạnh, công bằng. Chính sự gắn bó sâu sắc ấy đã tạo nên một phong cách lãnh đạo vừa quyết đoán, vừa gần dân, vì dân.
Trong bối cảnh đất nước hôm nay đang tiếp tục đẩy mạnh công cuộc đổi mới và hội nhập quốc tế, những bài học về giữ vững phương hướng chiến lược, về sự kết hợp giữa kiên định và sáng tạo trong tư duy của ông vẫn còn nguyên giá trị. Đó là lời nhắc nhở về trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên trong việc kế thừa và phát huy những thành quả mà các thế hệ đi trước đã dày công vun đắp. Việc học tập và làm theo tấm gương của Tổng Bí thư Lê Duẩn không chỉ là sự tri ân, mà còn là yêu cầu thực tiễn để tiếp tục xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong giai đoạn mới.
Khép lại những dòng tri ân, càng thêm thấm thía giá trị của sự hy sinh, cống hiến và tầm nhìn của thế hệ lãnh đạo tiền bối. Từ nền tảng mà họ đã dày công gây dựng, đất nước hôm nay có điều kiện vững bước trên con đường phát triển. Noi gương Tổng Bí thư Lê Duẩn, với tinh thần trung thành, bản lĩnh và không ngừng sáng tạo chính là cách để mỗi chúng ta góp phần đưa Việt Nam tiến xa hơn trên hành trình hội nhập và phát triển.
Tên tuổi và sự nghiệp của ông sẽ mãi được khắc ghi trong lịch sử dân tộc như một trong những người cầm lái tiêu biểu của thời đại, một nhân cách lớn đã hiến trọn đời mình cho độc lập, tự do và hạnh phúc của nhân dân Việt Nam. Đó không chỉ là niềm tự hào, mà còn là nguồn cảm hứng bền bỉ cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
Thế Nguyễn – Minh Văn – Lê Khánh Hưng
Tài liệu tham khảo
1.Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật.
2.Văn kiện Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam.
3.Ban Tuyên giáo Trung ương: Tổng Bí thư Lê Duẩn – cuộc đời và sự nghiệp.
4.Viện Lịch sử Đảng: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam.
5.Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh: Các lãnh tụ cách mạng Việt Nam.
6.Nhiều tác giả: Lê Duẩn – nhà lãnh đạo kiệt xuất của cách mạng Việt Nam.