Ngày 20/10/2026, tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới, Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lịch Trương khẳng định Bắc Kinh chưa bao giờ cố tình theo đuổi thặng dư thương mại và sẵn sàng trở thành “thị trường của thế giới”. Phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh nền kinh tế sản xuất lớn nhất thế giới vừa ghi nhận mức thặng dư kỷ lục, làm dấy lên lo ngại mới từ các đối tác thương mại.
Phát biểu tại cuộc họp thường niên của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) ở khu nghỉ dưỡng Davos, Thụy Sĩ, Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lịch Trương khẳng định Bắc Kinh sẵn sàng tận dụng “thị trường khổng lồ” của mình và “mạnh mẽ hơn” trong việc mở rộng nhập khẩu.
“Chúng tôi không chỉ mong muốn trở thành nhà máy của thế giới, mà còn, với khát vọng lớn hơn, trở thành thị trường của thế giới,” ông Hà nhấn mạnh.
Theo Reuters, nhu cầu mạnh mẽ đối với hàng hóa sản xuất tại Trung Quốc trong năm qua đã giúp nền kinh tế lớn thứ hai thế giới vượt qua những thách thức từ chính sách thương mại khó lường của Tổng thống Mỹ Donald Trump, cũng như đà giảm tiêu dùng trong nước. Tuy nhiên, sự phụ thuộc ngày càng lớn vào xuất khẩu đang khiến Trung Quốc đối mặt với tình trạng dư thừa năng lực sản xuất và nguy cơ vấp phải phản ứng từ các quốc gia muốn bảo vệ ngành công nghiệp nội địa.
Ông Hà hiện dẫn đầu phái đoàn chính phủ Trung Quốc tham dự WEF Davos năm nay, sự kiện quy tụ khoảng 2.900 đại biểu, bao gồm nhiều nguyên thủ quốc gia, trong đó có Tổng thống Mỹ Donald Trump, cùng các lãnh đạo hàng đầu trong lĩnh vực công nghệ và tài chính. Là quan chức cấp cao thứ ba của Trung Quốc tham dự Davos kể từ chuyến thăm của Chủ tịch Tập Cận Bình năm 2017, ông Hà cũng sẽ chủ trì buổi tiếp đón các nhà lãnh đạo doanh nghiệp toàn cầu, nguồn tin cho biết với Reuters.
Phái đoàn Trung Quốc dự kiến sẽ giới thiệu Bắc Kinh như một đối tác thương mại và đầu tư đáng tin cậy trong bối cảnh các chính sách thuế quan thất thường và mang tính cưỡng chế của Washington đang gây bất ổn cho cả đối thủ lẫn đồng minh.
Phát biểu tại Davos, Phó Thủ tướng Hà Lịch Trương không nêu đích danh quốc gia nào nhưng cho rằng “các hành động đơn phương và những thỏa thuận thương mại của một số nước đã vi phạm rõ ràng các nguyên tắc cơ bản của Tổ chức Thương mại Thế giới, làm suy yếu nghiêm trọng trật tự kinh tế và thương mại quốc tế”.
“Trung Quốc là đối tác thương mại của tất cả các quốc gia, chứ không phải là kẻ thù. Sự phát triển của Trung Quốc là cơ hội, không phải mối đe dọa đối với tăng trưởng kinh tế toàn cầu,” ông nhấn mạnh.
Ông cũng đề cập việc “Trung Quốc muốn mua nhưng bên kia không muốn bán”, ám chỉ xu hướng “an ninh hóa toàn diện”, thuật ngữ Bắc Kinh thường dùng để mô tả các biện pháp hạn chế thương mại mà Mỹ và các đồng minh áp đặt vì lý do an ninh quốc gia.
Một lãnh đạo cấp cao của một tổ chức quốc tế vì lợi nhuận chia sẻ với Reuters rằng thông điệp về sự cởi mở của Trung Quốc đối với hàng nhập khẩu và doanh nghiệp nước ngoài đã được Bắc Kinh nhắc lại tại Davos trong những năm gần đây. “Tuyên bố này không mới. Điều chúng tôi quan tâm là những bước đi tiếp theo,” vị này nói.
Tuần trước, Thủ tướng Canada Mark Carney nhận định Trung Quốc là “dễ đoán hơn” so với Mỹ. Ông cho biết Washington đã giảm thuế đối với xe điện Trung Quốc để đổi lấy việc Bắc Kinh hạ thuế nhập khẩu hạt cải dầu của Canada — động thái được xem là nỗ lực thúc đẩy hợp tác thương mại song phương. Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump, người gần đây đã tái khẳng định yêu sách chủ quyền đối với vùng lãnh thổ bán tự trị Greenland của Đan Mạch và gây sức ép buộc các đồng minh NATO tăng chi tiêu quốc phòng, dự kiến sẽ có bài phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới vào thứ Tư.
Phát biểu của Phó Thủ tướng Hà Lịch Trương tại Davos cho thấy Bắc Kinh đang nỗ lực tái định vị hình ảnh của mình trong bối cảnh cạnh tranh thương mại và căng thẳng địa chính trị ngày càng gia tăng. Việc Trung Quốc muốn được nhìn nhận như một “thị trường của thế giới” thay vì chỉ là “nhà máy của thế giới” phản ánh tham vọng chuyển dịch sang mô hình tăng trưởng dựa trên tiêu dùng và hợp tác mở rộng. Tuy nhiên, con đường hiện thực hóa tầm nhìn đó vẫn còn phụ thuộc vào mức độ tin tưởng mà Bắc Kinh có thể xây dựng với các đối tác toàn cầu trong giai đoạn kinh tế thế giới đầy biến động hiện nay.
