Ngày 27/3/2026, tại Đà Nẵng, Cục An ninh điều tra (Bộ Công an) tổ chức hội ý nghiệp vụ về công tác điều tra, xử lý tội phạm liên quan đến khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) do lực lượng An ninh điều tra Công an nhân dân triển khai từ năm 2019 đến nay. Hội nghị do Trung tướng Hoàng Văn Hà, Cục trưởng Cục An ninh điều tra, chủ trì Hội nghị.
Dự hội nghị có đại diện Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển Việt Nam; Bộ Nông nghiệp và Môi trường; Bộ Tư pháp; Ủy ban Biên giới quốc gia, Cục Lãnh sự (Bộ Ngoại giao); Cục Phòng, chống ma túy và tội phạm (Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng) và Công an 21 địa phương ven biển.
Phát biểu khai mạc hội ý nghiệp vụ, Trung tướng Hoàng Văn Hà nhấn mạnh, việc Ủy ban Châu Âu (EC) áp dụng cảnh báo “thẻ vàng” đối với thủy sản Việt Nam từ ngày 23/10/2017 đã đặt ra yêu cầu cấp bách phải siết chặt quản lý, nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật trong lĩnh vực khai thác hải sản, đặc biệt là đấu tranh với các hành vi khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Trước sức ép từ các khuyến nghị của EC cũng như yêu cầu hội nhập quốc tế, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành nhiều chỉ đạo quyết liệt, huy động sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị nhằm sớm tháo gỡ cảnh báo này.
Thực hiện chỉ đạo của Ban Chỉ đạo quốc gia về IUU, từ năm 2019 đến nay, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đã chủ động nắm chắc tình hình, nhận diện các phương thức, thủ đoạn vi phạm mới; đồng thời hướng dẫn lực lượng An ninh điều tra tại 21 tỉnh, thành phố ven biển triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ. Qua đó, nhiều vụ án hình sự và vụ việc vi phạm hành chính liên quan đến IUU đã được phát hiện, điều tra, xử lý nghiêm minh, đúng quy định pháp luật, góp phần lập lại kỷ cương trong hoạt động khai thác thủy sản.
Theo báo cáo trung tâm, công tác điều tra, xử lý tội phạm IUU thời gian qua đã đạt những kết quả rõ nét: nhiều vụ án được kết thúc điều tra, đưa ra xét xử công khai, bảo đảm tiến độ, tạo hiệu ứng răn đe mạnh mẽ đối với các tổ chức, cá nhân vi phạm; nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân; đồng thời huy động được sự tham gia tích cực của quần chúng nhân dân trong phòng ngừa, tố giác tội phạm. Những kết quả này đã đóng góp thiết thực vào nỗ lực chung của Việt Nam trong việc khắc phục cảnh báo “thẻ vàng” của EC.
Bên cạnh đó, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của lãnh đạo Bộ Công an và sự hướng dẫn nghiệp vụ của Cục An ninh điều tra, Công an các địa phương đã chủ động khởi tố, điều tra nhiều vụ án, xử lý các đối tượng liên quan đến IUU; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình điều tra, qua đó đẩy nhanh tiến độ xử lý các vụ án, vụ việc. Tuy nhiên, Trung tướng Hoàng Văn Hà cũng thẳng thắn chỉ ra những tồn tại, hạn chế cả về hệ thống pháp luật và tổ chức thực thi, đòi hỏi phải tiếp tục hoàn thiện cơ chế, tăng cường phối hợp liên ngành và nâng cao năng lực lực lượng thực thi pháp luật.
Từ thực tiễn đó, Cục trưởng Cục An ninh điều tra Bộ Công an đề nghị các đại biểu tập trung trao đổi kinh nghiệm, làm rõ những phương thức, thủ đoạn vi phạm mới; dự báo sát tình hình, đồng thời đề xuất các giải pháp mang tính căn cơ, khả thi nhằm nâng cao hiệu quả công tác điều tra, xử lý tội phạm liên quan đến IUU trong thời gian tới, góp phần cùng cả nước sớm gỡ bỏ cảnh báo “thẻ vàng”, phát triển ngành thủy sản bền vững và hội nhập quốc tế.
Tại hội ý nghiệp vụ, các đại biểu đã trình bày nhiều tham luận có chất lượng, nội dung phong phú, bám sát thực tiễn công tác điều tra, xử lý tội phạm liên quan đến khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Các tham luận tập trung phân tích, làm rõ những vấn đề cốt lõi, có ý nghĩa quan trọng đối với hoạt động của Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an và lực lượng An ninh điều tra toàn quốc.
Nổi bật là việc nhận diện, khái quát các đặc điểm hoạt động của loại tội phạm này, từ phương thức, thủ đoạn đến các tuyến, địa bàn trọng điểm; đồng thời phân tích sâu đặc điểm đối tượng vi phạm, bao gồm cả ngư dân, chủ tàu và các tổ chức, cá nhân liên quan. Các đại biểu cũng làm rõ đặc thù các tình huống tiếp nhận, xử lý ban đầu; yêu cầu đặt ra đối với công tác tổ chức, chỉ đạo điều tra trong bối cảnh tội phạm IUU ngày càng có yếu tố phức tạp, liên quan đến nhiều lĩnh vực và địa bàn.
Bên cạnh đó, hội ý đã thẳng thắn chỉ ra những hạn chế, khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn như: bất cập trong hệ thống pháp luật; thiếu đồng bộ trong cơ chế phối hợp; khó khăn trong thu thập chứng cứ trên biển; cũng như những nguyên nhân chủ quan, khách quan ảnh hưởng đến tiến độ, chất lượng điều tra. Từ thực tiễn xử lý các vụ án, vụ việc, nhiều kinh nghiệm quý đã được đúc rút, góp phần nâng cao hiệu quả công tác trong thời gian tới.
Một nội dung quan trọng khác được các đại biểu tập trung thảo luận là cơ chế phối hợp giữa Cơ quan An ninh điều tra với các lực lượng trong và ngoài ngành Công an; giữa lực lượng thực thi pháp luật trên biển với lực lượng trên bờ; cũng như sự gắn kết với cấp ủy, chính quyền địa phương trong quản lý, phòng ngừa và đấu tranh với tội phạm IUU.
Kết quả hội ý đã góp phần đánh giá toàn diện các mặt công tác điều tra, xử lý tội phạm liên quan đến IUU; đồng thời thống nhất nhận thức, đề xuất nhiều giải pháp thiết thực nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác này trong thời gian tới, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Phát biểu kết luận hội ý nghiệp vụ, Trung tướng Hoàng Văn Hà ghi nhận, biểu dương những kết quả tích cực mà lực lượng An ninh điều tra Công an nhân dân đã đạt được trong công tác điều tra, xử lý tội phạm liên quan đến khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) thời gian qua; đồng thời khẳng định đây là lĩnh vực công tác có ý nghĩa quan trọng, góp phần trực tiếp vào nỗ lực chung của cả nước trong việc tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của Ủy ban Châu Âu (EC).
Để phát huy hiệu quả kết quả hội ý, đồng chí yêu cầu Cơ quan An ninh điều tra các cấp tiếp tục chấp hành nghiêm chế độ thông tin, báo cáo; kịp thời tham mưu, đề xuất và xin ý kiến chỉ đạo của cấp có thẩm quyền đối với những vấn đề phức tạp phát sinh. Trong đó, cần đặc biệt chú trọng nâng cao chất lượng công tác xác minh, điều tra ban đầu; tập trung củng cố tài liệu, chứng cứ về hành vi vi phạm; đồng thời thường xuyên rà soát tiến độ điều tra, kịp thời nhận diện, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc, “điểm nghẽn” đang cản trở quá trình xử lý vụ án, vụ việc.
Nhấn mạnh yêu cầu tăng cường sức mạnh tổng hợp trong đấu tranh phòng, chống tội phạm IUU, Trung tướng Hoàng Văn Hà đề nghị lực lượng An ninh điều tra chủ động thiết lập và duy trì cơ chế phối hợp chặt chẽ, thường xuyên giữa các lực lượng trong và ngoài ngành Công an, giữa Trung ương và địa phương, cũng như giữa lực lượng thực thi pháp luật trên biển với lực lượng trên bờ. Đây được xác định là yếu tố then chốt nhằm nâng cao hiệu quả phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm trong bối cảnh tình hình còn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp.
Cùng với đó, cần đẩy mạnh công tác sơ kết, tổng kết, tổ chức các lớp tập huấn, hội ý nghiệp vụ chuyên sâu để trao đổi kinh nghiệm, nâng cao trình độ, bản lĩnh và nhận thức pháp lý cho đội ngũ điều tra viên. Thông qua thực tiễn công tác, kịp thời phát hiện những “khoảng trống”, bất cập trong cơ chế, chính sách và quy định pháp luật, từ đó cung cấp luận cứ khoa học, thực tiễn phục vụ việc nghiên cứu, sửa đổi, hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan.
Bên cạnh nhiệm vụ chuyên môn, Trung tướng Hoàng Văn Hà cũng lưu ý cần quan tâm đúng mức đến công tác thi đua, khen thưởng; kịp thời biểu dương, động viên các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc, đột xuất trong điều tra, khám phá án, qua đó tạo động lực, lan tỏa tinh thần trách nhiệm và quyết tâm cao trong toàn lực lượng.
Hội ý nghiệp vụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ là dịp đánh giá toàn diện kết quả, thực trạng công tác điều tra, xử lý tội phạm liên quan đến khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), mà còn góp phần thống nhất nhận thức, nâng cao trách nhiệm của lực lượng An ninh điều tra trong bối cảnh yêu cầu hội nhập quốc tế ngày càng cao.
Những nội dung được thảo luận, phân tích và thống nhất tại hội nghị đã trực tiếp đáp ứng các khuyến nghị của Ủy ban Châu Âu (EC), hướng tới hoàn thiện cơ chế, chính sách và nâng cao hiệu lực thực thi pháp luật, bảo đảm hoạt động khai thác thủy sản của Việt Nam tuân thủ các chuẩn mực, thông lệ quốc tế. Đây là cơ sở quan trọng để nâng cao uy tín quốc gia, thúc đẩy phát triển nghề cá bền vững, có trách nhiệm, đồng thời tạo tiền đề vững chắc cho mục tiêu sớm tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng”, đưa ngành thủy sản Việt Nam hội nhập sâu rộng với thị trường quốc tế.
Thế Nguyễn