Theo Reuters ngày 17/9/2026, người đứng đầu Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết quá trình chuyển dịch sang điện khí hóa vẫn nhận được sự ủng hộ vững chắc từ thị trường vốn, dù ngành năng lượng tiếp tục đối mặt với những thách thức về công suất lưới điện và khả năng chi trả.
Khi được hỏi về rủi ro đầu tư quá mức vào cơ sở hạ tầng điện, trong đó có lo ngại việc quá chú trọng các rủi ro hiện hữu có thể khiến đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) bị chậm lại, Giám đốc điều hành IEA Fatih Birol cho biết điện khí hóa “không phải là vườn hoa hồng”, nhưng hướng đi là rất rõ ràng.
Phát biểu với các phóng viên tại Seoul, ông Birol cho biết: “Nhu cầu điện tăng nhanh gấp ba lần so với tổng nhu cầu năng lượng”. Ông đồng thời cho biết 61% tổng vốn đầu tư năng lượng toàn cầu trong năm nay được dành cho lĩnh vực điện, so với 39% dành cho nhiên liệu hóa thạch.
Theo Birol, quá trình điện khí hóa trên diện rộng đang đối mặt với hai rào cản. Thứ nhất là công suất lưới điện chưa đủ để kết nối nguồn phát với các trung tâm tiêu thụ. Thứ hai là yêu cầu duy trì giá điện ở mức đủ thấp để người tiêu dùng lựa chọn điện thay cho nhiên liệu hóa thạch. Ông cho rằng các chính phủ có thể giải quyết vấn đề này thông qua các biện pháp tài chính.
Những nhận xét trên được Birol đưa ra tại cuộc họp báo cùng Bộ trưởng Năng lượng Hàn Quốc Kim Sung-whan, trong khuôn khổ hai bên công bố một quan hệ đối tác mới về an ninh năng lượng mang tên Chiến lược kiên cường và tích hợp cho an ninh năng lượng ở châu Á (RISE ASIA).
Ông Kim cho biết, trong giai đoạn đầu, quan hệ đối tác sẽ tập trung tăng cường các phản ứng chung trước cuộc khủng hoảng năng lượng kể từ sau chiến tranh ở Iran. Về dài hạn, sáng kiến hướng tới hỗ trợ các nền kinh tế châu Á chuyển dịch từ nhiên liệu hóa thạch sang điện khí hóa.
Theo ông Kim, Seoul và IEA đã lên kế hoạch hợp tác với các quốc gia châu Á khác nhằm hướng tới mục tiêu đạt tỷ lệ điện khí hóa 35% vào năm 2035. Mục tiêu này dự kiến được công bố nhân dịp Hội nghị Thượng đỉnh về khí hậu COP31.
Birol cho biết Đông Nam Á sẽ là ưu tiên ngắn hạn của IEA. Ông nhận định năng lực sản xuất của Hàn Quốc mang lại lợi thế thực tế cho chương trình, khi nước này là nhà sản xuất lớn các thiết bị như pin, dây điện, cáp và máy biến áp. Theo ông, đây là “lợi thế lớn để bắt đầu” quá trình điện khí hóa tại khu vực rộng lớn hơn.
Về việc giá LNG tại châu Á tăng cao trong bối cảnh bất ổn ở Trung Đông, Birol cho biết thị trường đang chịu áp lực do tác động của chiến tranh đối với Qatar, một nước xuất khẩu LNG lớn. Ông cảnh báo thị trường có thể tiếp tục thắt chặt khi châu Âu cắt giảm quan hệ năng lượng với Nga và gia tăng nhập khẩu LNG.
Ông cũng cho rằng một mùa đông khắc nghiệt tại châu Âu có thể làm gia tăng cạnh tranh giữa người mua châu Âu và châu Á đối với nguồn LNG, qua đó đẩy giá lên cao hơn.
Tuy nhiên, trong vài năm tới, Birol nhận định các dự án LNG mới tại Mỹ, Canada, Australia và Malaysia đi vào hoạt động sẽ góp phần giảm bớt áp lực trên thị trường.
Nhìn chung, điện khí hóa đang trở thành xu hướng chủ đạo trong chuyển dịch năng lượng, được hỗ trợ bởi dòng vốn đầu tư ngày càng tập trung vào lĩnh vực điện. Tuy nhiên, quá trình này vẫn phải đối mặt với những thách thức về năng lực lưới điện và khả năng duy trì chi phí ở mức phù hợp với người tiêu dùng. Trong ngắn hạn, việc tăng cường hợp tác và đầu tư vào hạ tầng, đặc biệt tại Đông Nam Á, sẽ là yếu tố quan trọng để thúc đẩy điện khí hóa. Đồng thời, nguồn cung LNG mới từ Mỹ, Canada, Australia và Malaysia được kỳ vọng góp phần giảm áp lực lên thị trường năng lượng trong những năm tới.
Hiểu Nguyễn