Ngày 22/9/2026, tờ Thế Giới Trẻ (Đức) đăng bài viết của nhà báo Stefano di Lorenzo với tiêu đề “Chủ nghĩa đế quốc và địa chính trị – Chưa có sự sáp nhập nào vào lúc này”, đề cập những diễn biến mới xung quanh Greenland. Theo bài viết, Greenland, Đan Mạch và Hoa Kỳ đang tiến gần tới một thỏa thuận về hòn đảo Bắc Cực này, trong bối cảnh Washington muốn có thêm nhiều quyền lợi tại Greenland.
Phóng viên Kim Bildsoe Lassen của Đài truyền hình Đan Mạch DR tại Mỹ không giấu được sự hài lòng khi thông tin về thỏa thuận giữa Mỹ và Đan Mạch liên quan đến Greenland được công bố. “Đây là một trong những tin tức lớn nhất mà tôi từng đưa trong sự nghiệp báo chí của mình”, ông Lassen nói hôm thứ Bảy. Theo ông, thỏa thuận đạt được sau quá trình đàm phán kéo dài và hết sức khó khăn, với nhiều thời điểm bế tắc khiến các nhà đàm phán tỏ ra bi quan. “Đối với một quốc gia như Đan Mạch, rất khó để chống lại mong muốn của Mỹ”, ông nhận định.
Ngày hôm sau, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen lên đường tới New York. Trong một thông cáo báo chí, bà Frederiksen, thành viên đảng Dân chủ Xã hội, cho biết bà “rất vui mừng vì chúng ta sắp đạt được một thỏa thuận tuyệt vời”. Tuy nhiên, các chi tiết của thỏa thuận chưa được công bố. Lễ ký dự kiến diễn ra trong tuần này, bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc.
Dường như Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đạt được điều ông mong muốn, trong khi Copenhagen cũng bày tỏ sự hài lòng. Ông Trump cho biết thỏa thuận “trao cho Hoa Kỳ quyền kiểm soát vĩnh viễn đối với an ninh và tất cả các vấn đề khác của Greenland”.
Trong khi đó, ông Jens-Frederik Nielsen, người đứng đầu Naalakkersuisut – Chính phủ Greenland – tuyên bố: “Thỏa thuận này tính đến lợi ích của Greenland và vị thế của chúng tôi trong hợp tác quốc tế. Nó mang lại lợi ích cho tất cả chúng ta”.
Hồi tháng Giêng, một kịch bản trước đó tưởng chừng không thể xảy ra bỗng trở nên khả thi. Sau khi tấn công Venezuela và ra lệnh bắt Tổng thống Nicolás Maduro cùng vợ ông, bà Cilia Flores, ông Trump dường như hướng sự chú ý sang Greenland, khiến khả năng Mỹ sáp nhập hòn đảo này được đặt ra.
Ngay từ nhiệm kỳ đầu tiên, ông Trump đã khẳng định việc Mỹ kiểm soát Greenland là cần thiết vì lý do an ninh. Mỹ duy trì sự hiện diện quân sự và quyền bay qua không phận Greenland từ năm 1951. Theo bài viết, thỏa thuận mới sẽ tiếp tục mở rộng quyền kiểm soát quân sự của Washington tại đây. Trong khi đó, biến đổi khí hậu cũng đang làm thay đổi cục diện địa chính trị tại Bắc Cực.
Ông Trump nhiều lần tuyên bố Mỹ cần “kiểm soát hoàn toàn” Greenland và không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực để đạt mục tiêu. Nhìn lại, những tuyên bố này có thể từng bị xem là biện pháp gây sức ép hoặc sự cường điệu về mặt ngôn từ. Tuy nhiên, bài viết cho rằng ông Trump dường như thích thú với hình ảnh một “kẻ điên”. Sau khi không giành được giải Nobel Hòa bình như mong muốn, ông tuyên bố sẽ không tiếp tục hành động như một “người tốt”.
Phía Đan Mạch xem những lời đe dọa này một cách nghiêm túc. Binh sĩ nước này đã được triển khai tới Greenland nhằm chuẩn bị cho khả năng xảy ra một cuộc tấn công từ Mỹ. Theo DR, lực lượng Đan Mạch mang theo chất nổ, trong đó có phương án phá hủy các đường băng tại Nuuk và Kangerlussuaq nhằm ngăn máy bay quân sự đưa binh sĩ lên đảo. Nguồn cung cấp máu bổ sung cũng được chuẩn bị cho tình huống khẩn cấp.
Khả năng xảy ra đối đầu quân sự giữa hai quốc gia thành viên NATO vì thế không còn bị xem là điều quá xa vời. Một cuộc xung đột liên quan đến Greenland, nếu xảy ra, sẽ đặt liên minh quân sự phương Tây trước một thử thách nghiêm trọng.
“Toàn bộ sự hợp tác của phương Tây, toàn bộ sự hợp tác trong NATO đều bị đe dọa bởi những diễn biến tại Greenland”, phóng viên Lassen nhận định. Một số thành viên NATO, trong đó có Đức, Pháp và Anh, đã điều binh sĩ tới Greenland để hỗ trợ Đan Mạch.
Greenland, hòn đảo lớn nhất thế giới, nằm dưới quyền của Vương quốc Đan Mạch từ năm 1721. Tuy nhiên, mối quan hệ giữa Greenland và Đan Mạch không phải lúc nào cũng thuận lợi. Nhiều người Greenland coi sự cai trị của Copenhagen là di sản của thời kỳ thuộc địa.
Gần 90% trong khoảng 58.000 cư dân Greenland là người Inuit bản địa, trong khi người gốc Đan Mạch chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ. Greenland có nghị viện và ngôn ngữ chính thức riêng. Trong khi một bộ phận người dân hài lòng với hiện trạng, phần lớn mong muốn có quyền tự trị rộng hơn và hướng tới độc lập trong dài hạn.
Thỏa thuận đang được định hình có thể giúp hạ nhiệt căng thẳng trước mắt giữa Washington và Copenhagen, song chưa khép lại những tranh luận về tương lai Greenland. Vị trí chiến lược, sự hiện diện quân sự của Mỹ, những biến chuyển địa chính trị tại Bắc Cực và khát vọng tự quyết của người dân Greenland tiếp tục đan xen, khiến hòn đảo này trở thành một trong những điểm đáng chú ý trong quan hệ giữa Mỹ, Đan Mạch và các đồng minh NATO. Vì vậy, dù chưa có sự thay đổi về chủ quyền, câu hỏi ai sẽ có tiếng nói quyết định đối với Greenland và vai trò của hòn đảo trong cấu trúc an ninh Bắc Cực vẫn còn để ngỏ.
Hồ Ngọc Thắng/Nguồn: https://www.jungewelt.de/artikel/530263.imperialismus-und-geopolitik-vorerst-keine-annexion.html