Dù luôn ủng hộ Ukraine trong cuộc đối đầu với Nga và Triều Tiên, Hàn Quốc có thể chưa sẵn sàng vượt qua “lằn ranh đỏ” khi Kiev đề nghị cung cấp hệ thống phòng không. Theo các nhà phân tích, việc Seoul đáp ứng đề nghị của Tổng thống Volodymyr Zelensky không chỉ vướng những hạn chế pháp lý và chính sách đối với việc chuyển giao vũ khí cho các quốc gia đang có chiến sự, mà còn có thể ảnh hưởng đến nhu cầu quốc phòng trong nước và làm gia tăng căng thẳng với Nga.
Zelensky kêu gọi Hàn Quốc cung cấp hệ thống phòng không cho Ukraine
Theo South China Morning Post (SCMP) ngày 11/8, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky kêu gọi Hàn Quốc cung cấp các hệ thống phòng không cho Ukraine, đồng thời cảnh báo việc Triều Tiên tham chiến tại Ukraine đang giúp nước này tích lũy kinh nghiệm thực chiến và tiếp cận các công nghệ quân sự tiên tiến của Nga. Theo ông, những năng lực mới này có thể trở thành mối đe dọa ngày càng lớn đối với các quốc gia châu Á.
Trong bài đăng trên mạng xã hội ngày 8/8, ông Zelensky cho biết đã có quyết định triển khai từ 30.000-50.000 binh sĩ Triều Tiên tới lãnh thổ Nga, cao hơn mức ước tính khoảng 30.000 người mà ông đưa ra hồi tháng 7. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Ukraine không cung cấp thêm thông tin chi tiết về kế hoạch này.
Ông Zelensky cho rằng diễn biến trên cho thấy Hàn Quốc cần tăng cường hợp tác với Ukraine. “Chúng tôi rất mong nhận được sự hỗ trợ từ Hàn Quốc dưới hình thức những gì chúng tôi đang thiếu hụt, đó là các hệ thống phòng không”, ông nói, đồng thời đề nghị Ukraine có thể hỗ trợ Seoul về công nghệ máy bay không người lái (drone) và một số lĩnh vực khác.
Nhà lãnh đạo Ukraine thừa nhận Hàn Quốc đang chịu những ràng buộc pháp lý đối với việc xuất khẩu vũ khí cho các quốc gia đang có xung đột.
“Đó là lựa chọn của họ. Tuy nhiên, chúng tôi mong muốn và kỳ vọng vào sự hợp tác này; các nhà ngoại giao của chúng tôi vẫn đang giữ liên lạc”, ông Zelensky nói.
Một người phát ngôn Bộ Quốc phòng Hàn Quốc cho biết Seoul đang phối hợp với các quốc gia khác để theo dõi sát sao quan hệ quân sự giữa Triều Tiên và Nga, nhưng không cung cấp thêm thông tin chi tiết.
Trong khi đó, một quan chức Bộ Ngoại giao Hàn Quốc ngày 10/8 cho biết việc Seoul cung cấp trang thiết bị quốc phòng cho các quốc gia khác luôn phải tuân thủ luật pháp và chính sách trong nước. Hàn Quốc đã hỗ trợ Ukraine trong nhiều lĩnh vực như năng lượng, cơ sở hạ tầng, y tế và giáo dục, đồng thời sẽ tiếp tục xem xét các biện pháp nhằm góp phần khôi phục hòa bình và hỗ trợ công cuộc tái thiết Ukraine.
Hàn Quốc đối mặt nhiều ràng buộc
Theo ông Doo Jin-ho, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Á-Âu thuộc Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc gia Hàn Quốc, ngay cả khi Seoul sẵn sàng cung cấp vũ khí cho Ukraine, năng lực sản xuất cũng là một trở ngại đáng kể.
“Hàn Quốc không thể nhanh chóng mở rộng năng lực sản xuất các hệ thống phòng không. Họ còn phải đáp ứng nhu cầu từ các quốc gia khác nữa”, ông Doo nhận định.
Ukraine hiện đối mặt tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng các tên lửa đánh chặn phòng không tiên tiến, đặc biệt là tên lửa Patriot do Mỹ sản xuất. Điều này khiến các thành phố lớn và cơ sở hạ tầng năng lượng trọng yếu của Ukraine dễ bị tổn thương trước các cuộc tập kích bằng tên lửa đạn đạo của Nga.
Trong bối cảnh đó, hệ thống tên lửa đất đối không tầm trung Cheongung-II của Hàn Quốc đang nhận được sự chú ý trên thị trường quốc phòng quốc tế. Đầu năm nay, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đã triển khai hệ thống này để đối phó với tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái trong xung đột tại Trung Đông. Hệ thống Cheongung-II được cho là đã đánh chặn thành công 96% số tên lửa đạn đạo và UAV do Iran phóng đi.
Kết quả tác chiến thực tế góp phần nâng cao vị thế của ngành công nghiệp quốc phòng Hàn Quốc, đồng thời thúc đẩy sự quan tâm của nhiều quốc gia đối với các hệ thống phòng không do Seoul phát triển.
Tuy nhiên, ông Doo cho rằng Hàn Quốc cũng phải cân nhắc những hệ lụy đối với quan hệ với Nga, vốn đã căng thẳng do Seoul phối hợp với các nước khác áp đặt các biện pháp trừng phạt nhằm vào Moscow liên quan đến cuộc chiến tại Ukraine.
Theo chuyên gia này, quan hệ quốc phòng ngày càng sâu rộng giữa Hàn Quốc và NATO, cùng với sự hợp tác quân sự ngày càng chặt chẽ giữa Nga và Triều Tiên, khiến bài toán chính sách của Seoul trở nên phức tạp hơn.
“Câu hỏi đặt ra là liệu có thể cân bằng lợi ích nếu Hàn Quốc cung cấp hệ thống phòng không cho Ukraine để đổi lấy sự hợp tác về bí quyết công nghệ tác chiến bằng máy bay không người lái hay không”, ông Doo nói.
Ông cho rằng Hàn Quốc có nền tảng công nghiệp mạnh và nếu tập trung phát triển năng lực tác chiến bằng UAV, nước này có thể nhanh chóng thu hẹp khoảng cách với các quốc gia khác.
Triều Tiên tăng cường hiện diện quân sự tại Nga
Trong một diễn biến liên quan, cơ quan tình báo quân sự Ukraine cho biết một đơn vị tên lửa của Triều Tiên đã bắt đầu đưa nhân sự và khí tài tới miền Tây nước Nga.
Theo nguồn tin này, đơn vị có thể gồm khoảng 90 nhân sự, 6 bệ phóng và tới 120 tên lửa đạn đạo, với mục đích hỗ trợ các hoạt động quân sự của Nga trong cuộc chiến tại Ukraine.
Những diễn biến trên đang làm gia tăng lo ngại tại Seoul về việc Triều Tiên có thể tiếp tục nâng cao năng lực tác chiến nhờ kinh nghiệm thực địa và hợp tác công nghệ với Nga. Đây cũng là cơ sở để Kiev thúc đẩy Hàn Quốc tăng cường hỗ trợ phòng không, dù khả năng đáp ứng của Seoul vẫn bị giới hạn bởi các quy định pháp lý, năng lực sản xuất và yêu cầu cân bằng quan hệ đối ngoại.
Những diễn biến trên cho thấy lời kêu gọi của Kiev đặt Seoul trước bài toán cân bằng giữa nhu cầu hỗ trợ Ukraine, lợi ích phát triển công nghiệp quốc phòng và những ràng buộc về pháp lý, năng lực sản xuất cũng như quan hệ với Moscow. Trong khi đó, việc Triều Tiên ngày càng tham gia sâu vào cuộc chiến tại Ukraine và mở rộng hợp tác quân sự với Nga có thể giúp Bình Nhưỡng tích lũy kinh nghiệm tác chiến và tiếp cận công nghệ mới, qua đó làm gia tăng những lo ngại về an ninh đối với Hàn Quốc và các quốc gia trong khu vực.
Hiểu Nguyễn