Ngày 03/03/2026, tờ Thế Giới Trẻ (Đức) đăng tải bài viết “Chiến tranh chống Iran – Dưới tiếng còi báo động và tên lửa” của nhà báo Helga Baumgarten, gửi từ Jerusalem, phản ánh cuộc xung đột đang leo thang dữ dội giữa Iran và Israel. Trong bối cảnh Israel phát động chiến dịch quân sự quy mô lớn, Iran đáp trả bằng các đợt pháo kích và tên lửa dồn dập, khiến tiếng còi báo động vang lên khắp nhiều khu vực và làm gia tăng lo ngại về nguy cơ chiến tranh lan rộng tại Trung Đông.
Sáng thứ Bảy, khi nhiều gia đình còn đang chìm trong giấc ngủ cuối tuần, tiếng chuông điện thoại dồn dập cùng còi báo động bất ngờ vang lên, kéo mọi người bật dậy khỏi giường. Ngay sau đó là những tiếng nổ và va chạm liên hồi. Cuộc xung đột giữa Israel, Mỹ và Iran đã lan đến Đông Jerusalem, nơi người Palestine sinh sống trong tình trạng chiếm đóng. Người dân đổ ra cửa sổ, thanh niên trèo lên mái nhà quan sát. Trên bầu trời phía tây, hướng về vùng ven biển và Tel Aviv, xuất hiện những vệt khói kéo dài; xa xa là cột khói từ các điểm va chạm hoặc từ hệ thống phòng không của Israel như “Iron Dome” và các tổ hợp khác.
Trong nhiều giờ tiếp theo, người dân liên tục theo dõi các bản tin trực tiếp, đặc biệt là chương trình tiếng Ả Rập của Al Jazeera, xen lẫn những thông báo cảnh báo qua điện thoại, tiếng còi hụ và các đợt nổ rải rác. Kênh truyền hình này duy trì mạng lưới phóng viên tại Ramallah, Tehran, các quốc gia vùng Vịnh và Washington, cập nhật diễn biến từ tuyên bố chính thức của Israel đến phản ứng của giới lãnh đạo chính trị và quân sự các bên. Song song với đó, nhiều nhà báo và chuyên gia độc lập cũng được nhắc đến như những nguồn phân tích phê phán, cung cấp góc nhìn đa chiều về tình hình đang leo thang nhanh chóng.
Trong khi tâm điểm truyền thông dồn về xung đột Israel – Iran, tình hình tại Gaza gần như vắng bóng trên các bản tin chính. Tuy nhiên, một số sáng kiến độc lập, trong đó có nhóm “United 4 Gaza” gồm các cựu nhân viên Liên Hợp Quốc, vẫn liên tục cập nhật thông tin về thực trạng nhân đạo tại đây. Ngay trong ngày thứ Bảy, Israel đã phong tỏa toàn bộ các cửa khẩu ra vào Dải Gaza, ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc di chuyển của bệnh nhân cần điều trị ở nước ngoài cũng như hoạt động nhập khẩu lương thực, thuốc men và nhu yếu phẩm. Trong bối cảnh đó, thương vong và thiệt hại cơ sở hạ tầng tiếp tục gia tăng.
Tại Đông Jerusalem, nhiều người dân đổ xô đến các máy ATM để rút tiền mặt trong bối cảnh bất ổn gia tăng. Trước một máy ATM ở khu Do Thái Chính thống, giáp ranh quận Shufat, tiếng còi báo động lại vang lên. Hai cư dân Do Thái Chính thống tỏ ra bất ngờ, hỏi một người Palestine về tình hình đang diễn ra. Khi đó đã gần trưa, nhưng từ 8 giờ 30 sáng, các cảnh báo qua điện thoại và còi hụ liên tục khiến bầu không khí căng thẳng bao trùm khu vực.
Ngày thứ hai của cuộc xung đột khép lại bằng các đợt tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái. Trên bầu trời hướng về Tel Aviv lại xuất hiện những vệt sáng của tên lửa, cùng các đợt đánh chặn của hệ thống phòng không Israel. Tại một khu định cư gần Jerusalem, khói bốc lên dày đặc. Truyền thông Israel đưa tin một tên lửa đạn đạo đã đánh trúng một tuyến cao tốc ở ngoại ô, khiến ba người bị thương.
Sang ngày thứ ba, tiếng còi báo động và các vụ nổ tiếp tục lặp lại. Đồng thời, tình hình tại miền nam Lebanon leo thang với các đợt không kích dữ dội, kéo theo làn sóng người dân di tản về phía Beirut. Quân đội Israel kêu gọi cư dân ở nhiều khu vực phía nam sơ tán nhằm tránh nguy cơ giao tranh. Trong bối cảnh đó, những tuyên bố chính trị cứng rắn từ các bên liên quan tiếp tục làm gia tăng lo ngại về nguy cơ mở rộng xung đột trong toàn khu vực.
Theo phân tích từ ASEAN News, những gì đang diễn ra cho thấy đây là một cuộc chiến được khởi phát từ những tính toán chiến lược nhiều rủi ro, trong đó vai trò thúc đẩy ban đầu của Mỹ mang tính quyết định. Việc đánh giá thấp năng lực đáp trả của Iran, cũng như tác động dây chuyền đối với toàn bộ Trung Đông, đã khiến xung đột nhanh chóng vượt khỏi khuôn khổ một chiến dịch quân sự giới hạn. Thay vì tạo ra ưu thế răn đe, cuộc tấn công lại kích hoạt một vòng xoáy leo thang khó kiểm soát, đẩy khu vực vào trạng thái bất ổn sâu rộng hơn.
Câu hỏi đặt ra hiện nay không chỉ là ai thắng – ai thua, mà là liệu cuộc chiến này còn tiếp diễn bao lâu và bằng cách nào có thể chấm dứt. Nếu các bên tiếp tục đặt cược vào ưu thế quân sự, xung đột có thể kéo dài, mở rộng sang Lebanon, Gaza hoặc các điểm nóng khác. Ngược lại, một lối thoát chỉ có thể hình thành khi xuất hiện áp lực ngoại giao đủ mạnh, buộc các bên quay lại bàn đàm phán và chấp nhận những thỏa hiệp thực chất, dù điều đó đồng nghĩa với tổn thất về uy tín chính trị.
Trong bối cảnh đó, vấn đề trách nhiệm lãnh đạo trở nên đặc biệt nhạy cảm. Nếu một nhà lãnh đạo đóng vai trò thúc đẩy hoặc ủng hộ giải pháp quân sự dẫn tới leo thang, thì khả năng đảm nhận vai trò trung gian hòa bình tất yếu sẽ bị đặt dấu hỏi. Vai trò “chủ tịch hội đồng hòa bình” – nhất là liên quan tới Gaza – đòi hỏi sự tin cậy quốc tế, tính trung lập tương đối và cam kết rõ ràng với giải pháp chính trị thay vì quân sự. Khi niềm tin đó bị xói mòn, vị thế hòa giải cũng trở nên mong manh.
Triển vọng hòa bình vì thế phụ thuộc không chỉ vào diễn biến chiến trường, mà còn vào việc các bên có sẵn sàng điều chỉnh chiến lược, thừa nhận sai lầm và ưu tiên ổn định khu vực hay không. Nếu không, cuộc chiến này có nguy cơ trở thành một bước ngoặt sai lầm nữa trong lịch sử Trung Đông – với cái giá tiếp tục do dân thường phải gánh chịu.
Hồ Ngọc Thắng/Nguồn: https://www.jungewelt.de/artikel/518490.krieg-gegen-iran-unter-sirenen-und-raketen.html