(Đà Nẵng) Tháng 8/2026 vừa qua, Thành phố Đà Nẵng sôi động hẳn lên với chuỗi sự kiện Du lịch – Thương mại – Xúc tiến đầu tư – Hợp tác quốc tế, mà một trong những trọng tâm là “đánh thức” Hành lang kinh tế Đông Tây (East-West Economic Corridor – EWEC). Từ Đông Nam Á kết nối xuyên Á vươn tới Trung Đông và xa hơn.
Đà Nẵng với vị trí là vị trí cửa ngõ ra biển Đông của EWEC, đang hướng tới “Chuyển mình từ một đầu mối Logistics của miền Trung-Tây Nguyên, Việt Nam, thành điểm kết nối trong mạng lưới chuỗi cung ứng Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, liên kết hiệu quả các thị trường Đông Bắc Á, Đông Nam Á với Nam Á, Trung Đông và châu Âu”. Đà Nẵng cũng đã sẵn sàng và đang bắt tay xây dựng, sớm hoàn thiện hệ sinh thái xuất khẩu trực tuyến đồng bộ. Đây là nền tảng hỗ trợ cho doanh nghiệp thành phố và toàn vùng, tiếp cận thị trường toàn cầu (trên cơ sở hợp tác cùng Amazon Global Selling).
Đà Nẵng cũng giới thiệu tiềm năng để vươn đến một lĩnh vực được ghi nhận là còn rất nhiều dư địa: Công nghệ Dược liệu, với Quốc bảo sâm Ngọc Linh, là loại cây chủ lực. Trong tầm nhìn dài hạn.
Trước đó, ngày 17/7/2026, hội thảo “Định hướng động lực tăng trưởng mới và chiến lược nguồn lực phát triển thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2026-2030”, do Trường Đại học Kinh tế (DUE) – Đại học Đà Nẵng (UD), phối hợp cùng Sở Tài chính, Thống kê Đà Nẵng và Viện Nghiên cứu Kinh tế Xã hội Đà Nẵng tổ chức; đã thu hút sự quan tâm của đại diện cộng đồng doanh nghiệp, giới quản lý, chuyên gia, nhà khoa học, doanh nhân-nhà đầu tư. Một hội thảo được Ban tổ chức nhìn nhận là “sự hội tụ trí tuệ , giúp Đà Nang hiện thực hóa khát vọng trở thành Đô thị thông minh, sáng tạo, bản sắc và bền vững”.
“Với vai trò là cơ sở giáo dục đại học trọng điểm về Kinh tế và Quản lý tại khu vực miền Trung – Tây Nguyên, DUE – UD xác định sứ mệnh của mình không dừng lại ở đào tạo – nghiên cứu khoa học; mà còn là trách nhiệm đồng hành cùng chính quyền, doanh nghiệp trong giải quyết những bài toán thực tiễn liên quan đến phát triển của địa phương, yêu cầu từ cộng đồng.
Một trường đại học hiện đại, phải đồng thời là một “Trung tâm tư duy chính sách, nhịp cầu kết nối chặt chẽ giữa thành tựu khoa học và thực tiễn vận hành nền kinh tế”. Hằng năm, chúng tôi chủ trì xây dựng Báo cáo thường niên. Đây là nỗ lực của Nhà trường, với mục đích cung cấp luận cứ khách quan, có cơ sở thực chứng, hỗ trợ quá trình hoạch định chính sách cho thành phố Đà Nẵng.”, PGS.TS Đoàn Ngọc Phi Anh – Phó Hiệu trưởng DUE-UD, nhấn mạnh
3 kịch bản tăng trưởng cho Đà Nẵng giai đoạn 2026-2030
Một trong những nội hàm quan trọng của Báo cáo Thường niên là xây dựng mô hình tăng trưởng, dựa trên cấu trúc 3 tầng: Tăng trưởng nền – Tăng trưởng thể chế – Các cú sốc. Kết quả phân tích định lượng đưa ra một con số mang tính “chìa khóa”: Hệ số truyền dẫn thể chế của Đà Nang hiện đạt mức 1,66. Điều này minh chứng rằng cứ mỗi 1% cải thiện năng lực điều phối thể chế sẽ tạo ra 1,66 điểm phần trăm tăng trưởng GRDP. Đây chính là đòn bẩy quan trọng để kinh tế thành phố bứt phá mạnh mẽ trong tương lai.
Dựa trên nền tảng đó, PGS.TS Đoàn Ngọc Phi Anh cho biết, báo cáo đã đề xuất 3 kịch bản tăng trưởng cho giai đoạn 2026-2030: Kịch bản 1 – Thận trọng: Tăng trưởng thực đạt 7,70% – 8,20%, dựa trên quán tính sản xuất sẵn có và ưu tiên ổn định vĩ mô; Kịch bản 2 – Cơ sở: Tăng trưởng thực đạt 8,45% – 9,78%, khi thành phố vận hành hiệu quả các hành lang liên kết và thực hiện tốt các cơ chế đặc thù; Kịch bản 3 – Tích cực: Mục tiêu đầy khát vọng với mức tăng trưởng 9,46% – 12,01%, đòi hỏi sự bùng nổ trong thu hút FDI vào các ngành vi mạch bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI). Ông cũng đưa ra 6 định hướng chính sách then chốt, hiện thực hóa kịch bản tăng trưởng với kỳ vọng góp phần thúc đẩy kinh tế Đà Nằng đạt mục tiêu 2 con số.
Tạp chí Đông Nam Á có bài viết chuyên đề nhiều kỳ, cùng thảo luận, khuyến nghị các mô hình tăng trưởng kinh tế của Đà Nẵng. Trân trọng giới thiệu đến độc giả, theo tinh thần mà PGS.TS Đoàn Ngọc Phi Anh lưu ý nhiều lần: Với “Góc nhìn hiến kế đột phá, hay tư duy phản biện thúc đẩy tính khả thi của các kịch bản”,
Bối cảnh phát triển kinh tế với không gian Đà Nẵng mới
Thành phố Đà Nẵng bước vào giai đoạn 2026–2030 trong một bối cảnh phát triển mang tính bước ngoặt. Việc hình thành không gian kinh tế hợp nhất với quy mô lớn hơn, cấu trúc ngành đa dạng hơn và mức độ phân hóa không gian sâu hơn tạo ra cả cơ hội tăng trưởng mới và thách thức điều hành lớn hơn. Nếu tiếp tục dựa vào quán tính tăng trưởng trước đây sẽ không còn phù hợp. Sau hợp nhất, không gian phát triển mở rộng tạo ra khả năng liên kết giữa đô thị, công nghiệp, Logistics, du lịch và đổi mới sáng tạo.
Kết quả phân tích giai đoạn 2020–2025 cho thấy cấu trúc tăng trưởng giữa các khu vực có sự khác biệt đáng kể. Thành phố Đà Nẵng trước hợp nhất có lợi thế về năng suất nền và tích lũy, trong khi khu vực Quảng Nam có dư địa lớn hơn về không gian và khả năng phản ứng với cải thiện thể chế. Sau hợp nhất, các lợi thế này có thể bổ sung cho nhau, tạo ra một cấu trúc tăng trưởng mới nếu được điều phối hiệu quả. Điều này hàm ý rằng tăng trưởng trong giai đoạn tới phụ thuộc không chỉ vào tích lũy truyền thống, mà còn vào năng lực điều phối thể chế.
Đồng thời, thành phố đang chuyển sang định hướng phát triển dựa trên đổi mới sáng tạo, công nghệ cao, logistics, kinh tế biển và dịch vụ chất lượng cao, gắn với các thiết chế mới như cơ chế đặc thù, khu thương mại tự do và trung tâm tài chính quốc tế. Những chuyển động này đòi hỏi một mô hình tăng trưởng mới có khả năng điều phối hiệu quả hơn và nâng cao chất lượng tăng trưởng.
Đà Nẵng đang có nhiều lợi thế nổi bật về vị trí chiến lược, hạ tầng kết nối, thương hiệu đô thị, nền tảng hạ tầng số và cơ chế chính sách đặc thù, đồng thời đứng trước các cơ hội lớn từ hội nhập kinh tế quốc tế, dịch chuyển chuỗi cung ứng, phát triển kinh tế số, chuyển đổi xanh và mở rộng không gian phát triển sau hợp nhất.
Kết nối đô thị lõi với không gian mở rộng để duy trì tăng trưởng dài hạn
Mô hình tăng trưởng cho thấy các khu vực trong không gian kinh tế hợp nhất của Đà Nẵng có đặc điểm bổ sung cho nhau về động lực phát triển. Khu vực đô thị lõi có lợi thế về năng suất, tập trung các hoạt động dịch vụ hiện đại, tài chính, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao, nhưng khả năng mở rộng quy mô đang dần bị giới hạn bởi quỹ đất, chi phí và áp lực đô thị hóa. Ngược lại, các khu vực mở rộng phía Nam và phía Tây có dư địa lớn hơn về không gian và khả năng hấp thụ đầu tư, nhưng nền tảng năng suất và mức độ tích tụ kinh tế còn thấp.
Điều này cho thấy tăng trưởng dài hạn của Đà Nẵng không thể chỉ dựa vào một trung tâm đô thị duy nhất mà phụ thuộc vào khả năng kết nối hiệu quả giữa khu vực có năng suất cao và khu vực có khả năng mở rộng quy mô lớn. Quy hoạch thành phố hiện cũng đang định hướng rõ mô hình phát triển theo chức năng không gian, trong đó khu vực trung tâm tập trung dịch vụ chất lượng cao và đổi mới sáng tạo, còn các khu vực mở rộng phát triển công nghiệp, logistics, du lịch và kinh tế biển.
Trong bối cảnh đó, chính sách cần ưu tiên xây dựng hệ thống hạ tầng và quy hoạch có khả năng kết nối các khu vực này thành một cấu trúc phát triển thống nhất. Kết nối không chỉ mang ý nghĩa giao thông vật lý mà còn là kết nối dòng vốn, công nghệ, lao động và các chuỗi giá trị kinh tế. Khi các dòng chảy này vận hành hiệu quả, lợi thế về năng suất của khu vực đô thị lõi có thể lan tỏa sang các khu vực có dư địa phát triển lớn hơn, đồng thời tạo điều kiện để các khu vực mở rộng hấp thụ đầu tư và hình thành các cực tăng trưởng mới.
Sự kết hợp giữa năng suất cao của đô thị lõi và khả năng mở rộng quy mô của các khu vực phía Nam và phía Tây sẽ tạo ra một cấu trúc tăng trưởng cân bằng hơn, trong đó tăng trưởng được duy trì đồng thời bởi tích lũy, năng suất và hiệu quả điều phối không gian.
Định hình lại không gian; ứng dụng công nghệ vào Logistics.
Tổ chức không gian đa trung tâm: Thành phố Đà Nẵng tập trung thương mại dịch vụ hiện đại và giao dịch quốc tế, phát triển mạnh kinh tế số vào khu vực trung tâm, khu vực Chu Lai – Núi Thành – Tam Kỳ định hướng phát triển thương mại hàng hóa quy mô lớn gắn với công nghiệp và logistics. “Đà Nẵng đang nghiên cứu mở rộng không gian phát triển Khu thương mại tự do về phía Nam, gắn với các đầu mối hạ tầng, khu sản xuất và logistics của khu vực, qua đó mở rộng không gian phát triển sản xuất – thương mại – logistics và tăng cường khả năng kết nối của thành phố với các chuỗi cung ứng trong nước và quốc tế.
Chúng tôi hướng tới chuyển mình từ một đầu mối logistics của miền Trung, thành một điểm kết nối trong mạng lưới chuỗi cung ứng Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, liên kết hiệu quả các thị trường Đông Bắc Á, Đông Nam Á với Nam Á, Trung Đông và châu Âu”, ông Phan Thái Bình-Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, cho biết.
Còn khu vực Hội An – Điện Bàn theo hướng chuyển đổi xanh toàn diện, tập trung phát triển thương mại tiêu dùng cao cấp, du lịch, văn hóa và dịch vụ lưu trú. Tầm nhìn và những không gian động lực mới này (bao hàm cả Chu Lai – Núi Thành – Tam Kỳ) đều gắn liền với tư duy quy hoạch phát triển đô thị sinh thái, nỗ lực bảo tồn di sản. Mô hình này giúp tránh tình trạng quá tải thương mại ở lõi đô thị Đà Nẵng cũ, đồng thời tạo sự lan tỏa kinh tế sang các khu vực mới sau sáp nhập, tạo sự phát triển đồng bộ chung cho cả thành phố.
Đà Nẵng sẽ phải tổ chức lại không gian Logistics theo mô hình đa trung tâm, dựa trên Hành lang kinh tế Bắc – Nam phía Đông. Chuỗi cung ứng sẽ vận hành liên thông từ Cảng Liên Chiểu – Tiên Sa – Kỳ Hà (Chu Lai) gắn với các Cảng hàng không. Trong đó, Cảng Liên Chiểu được đầu tư vươn lên thành đầu mối trung chuyển quốc tế. Báo cáo thường niên, đề xuất: Smart Logistics (Logistics thông minh): Để tối ưu hóa chuỗi cung ứng, giải pháp then chốt là số hóa. Thành phố cần xây dựng nền tảng dữ liệu dùng chung cho hệ thống Logistics (Port Community System), ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và Blockchain trong truy xuất nguồn gốc và thông quan điện tử.
Sự kết hợp giữa hạ tầng cứng (các cao tốc Bắc – Nam CT.01, đường sắt tốc độ cao) và hạ tầng mềm (dữ liệu số) sẽ giúp Đà Nẵng giảm thiểu chi phí logistics, tăng sức cạnh tranh vượt trội.
Ông Phan Thái Bình,Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng nhìn nhận: Trong bối cảnh thương mại toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ, các doanh nghiệp quốc tế không chỉ tìm kiếm một điểm trung chuyển hàng hóa mà còn hướng đến các trung tâm logistics có khả năng kết nối đa phương thức, vận hành thông minh, cung cấp dịch vụ tích hợp và có môi trường đầu tư ổn định, minh bạch.
Đây cũng là những yêu cầu đặt ra đối với thành phố Đà Nẵng trong quá trình định vị trở thành một trung tâm logistics và cửa ngõ thương mại quốc tế của khu vực. Đà Nẵng, với vị thế chiến lược đặc biệt cho phép kết nối đồng thời nhiều không gian kinh tế và thương mại quan trọng.
Lãnh đạo thành phố Đà Nẵng khẳng định thêm: “Đà Nẵng không phát triển logistics theo từng dự án riêng lẻ, mà từng bước kiến tạo một hệ sinh thái logistics tích hợp, trong đó hạ tầng, thương mại, sản xuất, tài chính, công nghệ và dịch vụ logistics được kết nối và bổ trợ lẫn nhau.
Trong hệ sinh thái đó, Cảng Liên Chiểu sẽ tăng cường năng lực kết nối hàng hải quốc tế; đáp ứng nhu cầu vận chuyển các loại hàng hóa có giá trị cao và yêu cầu thời gian giao nhận nhanh; các trung tâm logistics tích hợp đa phương thức sẽ kết nối đồng bộ đường biển, hàng không, đường sắt, đường bộ và vận tải xuyên biên giới”.
Với tầm nhìn này, Khu thương mại tự do Đà Nẵng sẽ là một không gian kinh tế mới, gắn kết các hoạt động sản xuất, thương mại, phân phối và logistics giá trị gia tăng; góp phần tạo thêm nguồn hàng và thúc đẩy nhu cầu về các dịch vụ Logistics hiện đại. Thành phố sẽ ưu tiên phát triển các trung tâm Logistics, kho bãi, phân phối và các dịch vụ hậu cần hiện đại trong Khu thương mại tự do, tăng cường kết nối với cảng biển, hàng không và mạng lưới vận tải đa phương thức.
Với các cơ chế, chính sách đặc thù được Quốc hội thông qua tại Nghị quyết số 259/2025/QH15, Đà Nẵng có điều kiện thuận lợi để thúc đẩy hoạt động trung chuyển, tạm nhập – tái xuất và phát triển các trung tâm logistics trung chuyển hàng hóa quốc tế, trong đó có Logistics hàng không.
Như vậy Đà Nẵng sẽ có thêm hệ sinh thái công nghiệp mới tại Cụm động lực công nghiệp, dịch vụ, Logistics (động lực cốt lõi cho khu vực phía Nam) trục Chu Lai – Tam Kỳ – Núi Thành (Cảng Chu Lai được định vị là cực thương mại hàng hóa công nghiệp quy mô lớn phía Nam.). Các chuyên gia, giới nghiên cứu cho rằng định hướng giải pháp không chỉ là mở rộng về quy mô cơ học, mà là ổn định động học vốn, khai thông được nguồn lực cho lĩnh vực Công nghiệp – Xây dựng. Chiếm khoảng 26% GRDP, khu vực Công nghiệp và Xây dựng (của thành phố Đà Nẵng) không chỉ là trụ cột vật chất, mà còn là bộ đệm quan trọng giúp nền kinh tế chống chịu (quản trị an toàn) với các cú sốc. Thực tiễn chỉ ra rằng biến động tăng trưởng phần lớn đi qua kênh vốn.
Trong 6 khuyến nghị chính sách, PGS.TS Đoàn Ngọc Phi Anh đã đề nghị tổ chức lại không gian tăng trưởng, chuyển sang mô hình đa trung tâm tích hợp dọc hành lang Cảng Liên Chiểu – Đô thị lõi – Chu Lai. Đô thị ‘lõi sẽ giữ vai trò dịch vụ cao cấp, trong khi các khu vực phía Nam và Tây tập trung công nghiệp và Logistics, là đề xuất đầu tiên. Nhóm Nghiên cứu cũng nhấn mạnh thêm: Đà Nẵng phải chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo chiều sâu: Đẩy mạnh kinh tế số để đạt tỷ trọng 35-40% GRDP, lấy Logistics thông minh và Tài chính số làm mũi nhọn./.
Trần Ngọc