Thứ Ba, Tháng 11 17, 2026
* Email: bbt.dongnama@gmail.com *Tòa soạn: 0989011688 - 0768908888
spot_img

Lãnh đạo ASEAN, Mỹ và Trung Quốc quan ngại sâu sắc về tình trạng lừa đảo trực tuyến gia tăng



ĐNA -

Theo hãng tin AP ngày 13/11/2026, trước mối đe dọa ngày càng nghiêm trọng từ các đường dây lừa đảo trực tuyến xuyên quốc gia, lãnh đạo các nước Đông Nam Á cùng các đối tác lớn, trong đó có Mỹ và Trung Quốc, dự kiến tái khẳng định quan ngại sâu sắc về vấn nạn này trong một dự thảo tuyên bố chung. Động thái cho thấy tội phạm mạng đang trở thành thách thức an ninh phi truyền thống nổi bật, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa các quốc gia trong khu vực và các đối tác quốc tế.

Một binh sĩ Thái Lan đi bên trong khu vực làm việc tại một khu phức hợp lừa đảo ở O’Smach, Campuchia, ngày 7/4/2026. Ảnh AP

ASEAN và các đối tác tăng cường phối hợp ứng phó tội phạm lừa đảo trực tuyến
Hoạt động của các đường dây lừa đảo trực tuyến xuyên quốc gia, vốn gây thiệt hại hàng tỷ USD cho người dân tại châu Á, Mỹ và nhiều khu vực khác trên thế giới, dự kiến sẽ là một trong những nội dung trọng tâm tại hội nghị giữa lãnh đạo Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và các đối tác châu Á, phương Tây, diễn ra tại thủ đô Manila của Philippines vào thứ Ba tới.

Philippines hiện đảm nhiệm vai trò Chủ tịch luân phiên ASEAN, trong bối cảnh khu vực Đông Nam Á đang đối mặt với những thách thức ngày càng phức tạp từ tội phạm xuyên quốc gia. Lợi dụng sự phát triển của công nghệ số, những kẽ hở trong quản lý và các hoạt động mua bán người, nhiều tổ chức tội phạm đã mở rộng mạng lưới lừa đảo ra ngoài khu vực, thu lợi bất chính với quy mô lớn.

Theo dự thảo tuyên bố chung dự kiến công bố sau hội nghị, lãnh đạo các nước tham gia Hội nghị cấp cao Đông Á (EAS), cơ chế hợp tác mở rộng do ASEAN giữ vai trò trung tâm, sẽ bày tỏ quan ngại sâu sắc trước mối đe dọa ngày càng gia tăng từ các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia, đặc biệt là những đường dây lừa đảo trực tuyến có liên quan đến các trung tâm lừa đảo và hoạt động mua bán người.

Dự thảo nhận định các tổ chức tội phạm đang sử dụng những thủ đoạn ngày càng tinh vi, tận dụng công nghệ số, các công nghệ tiên tiến và nền tảng tài chính kỹ thuật số để tổ chức, vận hành và mở rộng hoạt động phi pháp. Trước thực trạng này, các nhà lãnh đạo nhấn mạnh yêu cầu tăng cường khả năng bảo vệ và tính an toàn của hệ thống tài chính, hạ tầng kỹ thuật số, đồng thời đặc biệt quan tâm đến những hệ lụy nghiêm trọng về con người do các trung tâm lừa đảo gây ra.

Trong những năm gần đây, cơ quan chức năng tại nhiều quốc gia Đông Nam Á đã phát hiện các đường dây tuyển dụng lao động trá hình, dụ dỗ người dân đến làm việc tại những trung tâm lừa đảo trực tuyến, trong đó có các cơ sở tại Philippines và Campuchia. Nhiều nạn nhân bị cưỡng ép tham gia hoạt động phạm pháp, phải đối mặt với các hành vi đe dọa, bạo lực, thậm chí tra tấn khi tìm cách chống đối hoặc bỏ trốn.

Trước tính chất phức tạp và phạm vi hoạt động ngày càng rộng của loại hình tội phạm này, dự thảo tuyên bố đề xuất đẩy mạnh chia sẻ thông tin, tăng cường phối hợp thực thi pháp luật, trao đổi đánh giá về các mối đe dọa và kinh nghiệm thực tiễn hiệu quả. Đồng thời, các nhà lãnh đạo dự kiến thúc đẩy hợp tác giữa những cơ quan chức năng có liên quan nhằm phát hiện, triệt phá các trung tâm lừa đảo xuyên quốc gia. Tuy nhiên, dự thảo chưa đề cập cụ thể đến cơ chế triển khai cũng như những biện pháp phối hợp trong thời gian tới.

Theo báo cáo công bố hồi tháng 7 của Văn phòng Liên Hợp Quốc về Ma túy và Tội phạm (UNODC), các tổ chức tội phạm có căn cứ hoạt động tại Đông Nam Á đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và liên kết thành những mạng lưới xuyên quốc gia nhằm mở rộng phạm vi hoạt động ra nhiều khu vực trên thế giới. Ước tính, các hoạt động lừa đảo này đã gây thiệt hại từ 88,3 tỷ đến 114,1 tỷ USD trong năm 2025.

Báo cáo cảnh báo các tổ chức tội phạm ngày càng khai thác công nghệ mới để thực hiện hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản và rửa tiền thông qua hệ thống tài chính toàn cầu. Đáng chú ý, việc lợi dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đang khiến các phương thức phạm tội trở nên tinh vi, khó phát hiện và có khả năng tiếp cận nạn nhân trên phạm vi rộng hơn.

Tại Đông Á, một số mạng lưới tội phạm đã sử dụng phần mềm độc hại, AI tạo sinh và công nghệ giả mạo hình ảnh, âm thanh (deepfake) để thực hiện các hành vi tống tiền, bóc lột tình dục và những hình thức phạm tội khác. Sự phát triển của các công nghệ này làm gia tăng nguy cơ lạm dụng và bóc lột nạn nhân, cả trực tiếp lẫn thông qua các nền tảng phát trực tuyến. Bên cạnh tình trạng mua bán người nhằm mục đích bóc lột tình dục, nhiều nạn nhân còn bị cưỡng ép lao động trong các hộ gia đình, buộc phải đi ăn xin hoặc trở thành đối tượng của những hình thức bóc lột khác.

Trong bối cảnh đó, tại Hội nghị cấp cao Đông Á ở Manila, các nhà lãnh đạo dự kiến nhấn mạnh yêu cầu giải quyết tận gốc những điều kiện làm gia tăng hoạt động lừa đảo trực tuyến. Những yếu tố được đề cập bao gồm tình trạng nghèo đói, hệ thống an sinh xã hội chưa đầy đủ, khuôn khổ pháp luật quốc gia chưa theo kịp thực tiễn, sự phối hợp hạn chế giữa khu vực công và tư, tình trạng tham nhũng và thiếu cơ hội phát triển kinh tế.

Đồng thời, các nhà lãnh đạo dự kiến tái khẳng định rằng mọi biện pháp phòng ngừa, đấu tranh và xử lý tội phạm lừa đảo trực tuyến cần được triển khai trên cơ sở tuân thủ luật pháp quốc tế, bảo đảm tôn trọng và bảo vệ quyền con người.

Trong bối cảnh tội phạm lừa đảo trực tuyến ngày càng tinh vi, có tổ chức và vượt ra ngoài biên giới quốc gia, việc ASEAN cùng các đối tác tăng cường phối hợp được xem là yêu cầu cấp thiết nhằm ứng phó hiệu quả với thách thức an ninh phi truyền thống này. Tuy nhiên, hiệu quả của các nỗ lực chung không chỉ phụ thuộc vào việc siết chặt thực thi pháp luật, kiểm soát dòng tiền và ngăn chặn hành vi lợi dụng công nghệ, mà còn đòi hỏi giải quyết những nguyên nhân kinh tế – xã hội sâu xa, bảo vệ nạn nhân và bảo đảm quyền con người. Đây cũng là cơ sở quan trọng để các quốc gia hướng tới một cơ chế hợp tác thực chất, lâu dài trong đấu tranh phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia.

Thế Nguyễn

Bài viết cùng chuyên mục