Ngày 8/10/2026, tờ Thế Giới Trẻ (Đức) đăng bài viết của nhà báo Jörg Tiedjen với tiêu đề “Các quốc gia Sahel – Lực lượng ly khai Tuareg mất cứ điểm quan trọng”, cho biết quân đội Mali cùng “Quân đoàn châu Phi” đã giành quyền kiểm soát Kidal một cứ điểm quan trọng của lực lượng ly khai Tuareg. tại khu vực Sahel.
Lực lượng ly khai Tuareg ở Mali cùng các đồng minh thuộc JNIM, một nhánh của al-Qaeda tại khu vực, đã chịu một thất bại nặng nề. Hôm thứ Hai, lực lượng vũ trang Mali, phối hợp với các đơn vị thuộc Quân đoàn Afrika của Nga, đã tái chiếm thành phố Kidal. Quân đội Mali tuyên bố chiến dịch diễn ra “sau các cuộc không kích và chiến dịch trên bộ dữ dội nhằm vào các nhóm khủng bố”.
Theo Al Jazeera, Mặt trận Giải phóng Azawad (FLA), lực lượng do người Tuareg chi phối, tìm cách giảm nhẹ mức độ nghiêm trọng của diễn biến này. FLA tuyên bố đã tiến hành một “cuộc rút lui chiến lược”, rời khỏi thành phố mà không giao tranh sau khi “lính đánh thuê thuộc Quân đoàn Afrika của Nga sử dụng máy bay không người lái một cách quá mức”. Theo lực lượng này, đây chỉ là một “biện pháp tạm thời” nhằm “cứu mạng sống”.
Việc tái chiếm Kidal rõ ràng mang ý nghĩa biểu tượng quan trọng. Trang tin Afrik.com nhấn mạnh rằng thành phố này “đóng vai trò then chốt trong cuộc khủng hoảng ở Mali”. Nằm ở phía bắc Mali và là thành trì lịch sử của các phong trào Tuareg, Kidal trong nhiều năm là trung tâm của các cuộc nổi dậy chống chính quyền tại Bamako. Từ năm 2012 đến cuối năm 2023, thành phố nằm dưới sự kiểm soát của các phiến quân Tuareg. Sau khi bị quân đội Mali và lực lượng phụ trợ Nga chiếm giữ vào năm 2023, Kidal lại rơi vào tay phe ly khai hồi tháng 4, trong khuôn khổ cuộc tấn công phối hợp giữa FLA và JNIM.
Reuters dẫn nhận định của bà Beverly Ochieng, nhà phân tích thuộc công ty an ninh Global Risk, về diễn biến này. Theo bà, việc Quân đoàn Afrika tái chiếm Kidal đã phần nào bù đắp cho những thất bại trước đó, vốn làm dấy lên nghi ngờ về độ tin cậy của lực lượng này.
Bà Ochieng cũng cho rằng việc Kidal được tái chiếm mà không xảy ra giao tranh có thể là dấu hiệu cho thấy các bên tham chiến đang tiến hành những cuộc hòa giải ngầm, “xét đến vai trò mới của Algeria trong cuộc xung đột”. Sau một thời gian quan hệ rạn nứt sâu sắc, Mali bắt đầu nối lại tiến trình hòa giải với nước láng giềng lớn này vào mùa hè. Trước đó, năm 2015, Algiers từng đứng ra làm trung gian giữa người Tuareg và chính phủ trung ương Mali. Tuy nhiên, thỏa thuận hòa bình đạt được khi đó chưa bao giờ được thực thi đầy đủ, đặc biệt do phía Bamako, và cuối cùng bị tuyên bố vô hiệu vào năm 2024.
Việc quân đội Mali cùng các đơn vị thuộc Quân đoàn Afrika tái chiếm Kidal đánh dấu một bước tiến quan trọng của chính quyền Bamako trong nỗ lực khôi phục quyền kiểm soát tại miền bắc đất nước, đồng thời là một đòn giáng mạnh vào lực lượng ly khai Tuareg và các đồng minh của họ. Tuy nhiên, việc Kidal được giành lại mà không xảy ra giao tranh lớn cũng cho thấy cục diện tại Mali không chỉ được quyết định trên chiến trường. Khả năng xuất hiện các cuộc tiếp xúc và hòa giải giữa các bên, cùng vai trò của Algeria, có thể tiếp tục tác động đáng kể đến diễn biến xung đột và triển vọng ổn định tại khu vực Sahel trong thời gian tới.
Hồ Ngọc Thắng/Nguồn: https://www.jungewelt.de/artikel/531152.sahelstaaten-tuareg-verlieren-hochburg.html