Ngày 27/1/2026, Mỹ chính thức hoàn tất thủ tục rút khỏi Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu. Đây là lần thứ hai Tổng thống Donald Trump đưa Washington rời khỏi khuôn khổ hợp tác khí hậu quan trọng nhất thế giới, một quyết định được giới quan sát đánh giá là làm suy giảm vai trò quốc tế của Mỹ và đặt ra nhiều thách thức đối với nỗ lực chung ứng phó với tình trạng Trái đất nóng lên.
Sự kiện này đánh dấu lần thứ hai Tổng thống Donald Trump đưa Washington rời khỏi khuôn khổ hợp tác khí hậu quan trọng nhất toàn cầu. Động thái trên được giới quan sát đánh giá là một bước lùi đáng kể trong vai trò và trách nhiệm quốc tế của Mỹ, đồng thời đặt ra nhiều thách thức mới đối với nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế trong ứng phó với tình trạng Trái đất nóng lên.
Với quyết định này, Mỹ trở thành quốc gia duy nhất từng hai lần rút khỏi Thỏa thuận Paris, qua đó đứng ngoài hàng ngũ gần 200 nước cam kết cắt giảm phát thải khí nhà kính. Dù việc Mỹ rút lui không khiến các nỗ lực toàn cầu bị đình trệ, nhiều chuyên gia cảnh báo rằng tiến trình hợp tác khí hậu sẽ trở nên phức tạp hơn, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến nhanh và cực đoan.
Quyết định rút khỏi Thỏa thuận Paris được ông Trump công bố ngay trong ngày đầu trở lại Nhà Trắng, cùng với hàng loạt động thái đảo ngược chính sách khí hậu trong nước. Chính quyền Mỹ đồng thời tuyên bố rút khỏi Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC) – nền tảng pháp lý dẫn tới sự ra đời của Thỏa thuận Paris – cho thấy sự rút lui gần như toàn diện của Washington khỏi cơ chế quản trị khí hậu toàn cầu.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy xu hướng chuyển dịch sang năng lượng sạch trên thế giới vẫn tiếp diễn mạnh mẽ. Đầu tư vào các nguồn năng lượng ít carbon hiện đã vượt xa chi tiêu cho nhiên liệu hóa thạch. Trong năm qua, năng lượng tái tạo chiếm hơn 90% tổng công suất phát điện mới trên toàn cầu và tại nhiều khu vực, đây đã trở thành lựa chọn có chi phí thấp nhất cho sản xuất điện.
Trong bức tranh đó, Trung Quốc đang nổi lên như một nhân tố then chốt trong tiến trình chuyển đổi xanh. Dù vẫn là quốc gia tiêu thụ than lớn nhất thế giới, phát thải của Trung Quốc được cho là đã đạt đỉnh. Các doanh nghiệp nước này hiện chiếm hơn 80% sản lượng pin Mặt trời và khoảng 70% tua-bin gió toàn cầu, qua đó giữ vai trò chủ đạo trong chuỗi cung ứng năng lượng sạch quốc tế.
Nhìn tổng thể, việc Mỹ rút khỏi Thỏa thuận Paris đang tạo ra những khoảng trống trong vai trò dẫn dắt toàn cầu, đồng thời thúc đẩy một số quốc gia và khu vực khác chủ động gia tăng ảnh hưởng trong quản trị khí hậu. Tại các diễn đàn quốc tế gần đây, nhiều nước châu Âu, Mỹ Latinh và các quốc đảo Thái Bình Dương đã đưa ra những sáng kiến tham vọng hơn nhằm từng bước loại bỏ nhiên liệu hóa thạch và đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi xanh.
Tuy nhiên, trong bối cảnh thế giới liên tiếp ghi nhận các kỷ lục về nhiệt độ, thiên tai cực đoan và thiệt hại kinh tế do biến đổi khí hậu, sự rút lui của Mỹ vẫn là tín hiệu đáng lo ngại. Động thái này không chỉ làm suy giảm uy tín quốc tế của Washington mà còn khiến mục tiêu kiểm soát mức tăng nhiệt độ toàn cầu trở nên khó đạt hơn, ngay cả đối với những quốc gia đang theo đuổi các cam kết khí hậu tham vọng nhất.
Daisy N.