“Xung đột ở Đông Âu – Khủng hoảng máy bay không người lái ở Latvia tiếp diễn” là bài viết của nhà báo Reinhard Lauterbach đăng trên Thế Giới Trẻ (Đức) ngày 20/05/2026. Bài viết cho thấy Latvia có thể phải tổ chức bầu cử sớm vào mùa thu trong bối cảnh các vụ xâm nhập bằng máy bay không người lái tiếp tục gây căng thẳng an ninh khu vực. Những sự cố tương tự cũng đã xảy ra tại Lithuania và Estonia.
Cuộc khủng hoảng chính trị tại Latvia, bắt nguồn từ hàng loạt vụ xâm nhập bằng máy bay không người lái, vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Tổng thống Edgars Rinkēvičs hôm thứ Bảy đã đề cử chính trị gia đối lập Andris Kulbergs làm ứng cử viên thủ tướng mới. Ông Kulbergs, thành viên đảng bảo thủ Thống nhất Mới, dự kiến sẽ lãnh đạo chính phủ cho đến cuộc bầu cử quốc hội vào ngày 3/10 tới.
Phát biểu sau khi được đề cử, ông Kulbergs cho biết ưu tiên hàng đầu là “khôi phục niềm tin của công chúng” sau các vụ tấn công bằng máy bay không người lái liên tiếp trong những ngày gần đây. Trong khi đó, Thủ tướng sắp mãn nhiệm Evika Siliņa đã nộp đơn từ chức sau khi quyết định cách chức bộ trưởng quốc phòng làm bùng phát khủng hoảng chính trị trong nước.
Vụ việc mới nhất xảy ra vào rạng sáng Chủ nhật, khi quân đội Latvia phát hiện một “vật thể bay không xác định” xâm nhập không phận nước này trong khoảng hai giờ. Các tiêm kích Đan Mạch đang làm nhiệm vụ tuần tra NATO tại khu vực đã được điều động, song không phát hiện được mục tiêu.
Căng thẳng an ninh cũng lan sang các nước Baltic khác. Cùng ngày Chủ nhật, một máy bay không người lái được cho là của Ukraine đã rơi tại Lithuania. Đến thứ Hai, một chiến đấu cơ NATO đã bắn hạ thêm một thiết bị bay không người lái khác trên bầu trời Estonia.
Phía Ukraine sau đó thừa nhận liên quan đến các vụ xâm nhập trước đó. Ngoại trưởng Andriy Sybiha khẳng định các cuộc tấn công nhằm vào những mục tiêu “hợp pháp” bên trong lãnh thổ Nga. Ông đồng thời cho rằng các sự cố tại Latvia xuất phát từ hoạt động gây nhiễu của hệ thống phòng không Nga, khiến máy bay không người lái mất kiểm soát và đi chệch hướng.
Hiện vẫn chưa rõ liệu Latvia có cho phép Ukraine sử dụng không phận của mình để tiến hành các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào Nga hay không. Sự mập mờ này khiến căng thẳng ngoại giao ngày càng gia tăng. Nếu Riga thực sự đã bật đèn xanh cho Kiev, các cáo buộc từ phía Nga rằng quốc gia Baltic này gián tiếp tham gia vào các chiến dịch quân sự của Ukraine sẽ có thêm cơ sở.
Ngược lại, nếu Ukraine tự ý điều khiển máy bay không người lái bay qua không phận của một quốc gia thành viên NATO mà không có sự đồng thuận từ chính quyền Latvia, hậu quả chính trị có thể còn nghiêm trọng hơn, không chỉ đối với Riga mà còn với toàn bộ liên minh quân sự phương Tây. Việc NATO và European Union vẫn giữ im lặng cho đến nay được nhiều nhà quan sát xem là dấu hiệu của một sự đồng thuận ngầm trong nội bộ phương Tây.
Trong khi đó, Russia tiếp tục nâng mức độ chỉ trích. Cơ quan Tình báo Đối ngoại Nga, SVR, đã cáo buộc Ukraine trực tiếp lên kế hoạch tấn công Nga từ lãnh thổ Latvia, qua đó đẩy cuộc tranh cãi sang cấp độ an ninh khu vực.
Diễn biến này cũng làm lộ rõ những điểm yếu trong hệ thống phòng thủ của Latvia. Các vụ xâm nhập bằng máy bay không người lái cho thấy năng lực phòng không của nước này còn hạn chế, trong khi “lá chắn an ninh” dưới sự bảo trợ của NATO không vững chắc như kỳ vọng. Đây chính là điều mà Thủ tướng được chỉ định Andris Kulbergs đề cập khi nói về “cuộc khủng hoảng niềm tin” trong xã hội Latvia.
Từ nay cho đến cuộc bầu cử quốc hội dự kiến diễn ra vào mùa thu, giới quan sát cho rằng các đảng phái tại Latvia sẽ tiếp tục tranh cãi và đổ lỗi lẫn nhau về trách nhiệm đối với cuộc khủng hoảng an ninh và chính trị hiện nay.
Hồ Ngọc Thắng/Nguồn:https://www.jungewelt.de/artikel/523159.konflikt-in-osteuropa-lettlands-drohnenkrise-dauert-a n.html