Nga – châu Phi tăng cường hợp tác, thúc đẩy trật tự thế giới đa

ĐNA -

Ngày 31/10/2026, tờ Thế Giới Trẻ (Đức) đăng bài viết “Hội nghị thượng đỉnh châu Phi – Đồng minh tự nhiên” của nhà báo Jörg Kronauer, phân tích nỗ lực của Tổng thống Nga Vladimir Putin nhằm củng cố quan hệ với các quốc gia châu Phi tại hội nghị thượng đỉnh ở Moscow, đồng thời lên án chính sách mà ông cho là phương Tây sử dụng các khoản nợ để gây sức ép và chi phối các nước châu Phi.

1793407218423_857069703372960417_857069703372960417_5ca2433f8f918c74b6654de53c5094a9.jpg — Tổng thống Nga hội đàm với người đồng cấp Namibia, bà Nandi-Ndaitwah (Moscow, ngày 29/10/2026). Nguồn ảnh: Alexander Kazakov/Pool Sputnik Kremlin vai AP/dpa

Nga và các quốc gia châu Phi nhất trí mở rộng hợp tác
Nga và các quốc gia châu Phi sẽ tiếp tục thúc đẩy và mở rộng hợp tác. Thông điệp này được đưa ra tại lễ bế mạc Hội nghị thượng đỉnh Nga – châu Phi lần thứ ba, diễn ra tại Moscow hôm thứ Năm. Tham dự hội nghị có các phái đoàn đến từ 48 trong tổng số 55 quốc gia châu Phi, trong đó có 22 nguyên thủ quốc gia. Tại lễ bế mạc, các bên đã ra tuyên bố chung, khẳng định tiếp tục duy trì cơ chế Hội nghị thượng đỉnh Nga – châu Phi, đồng thời cam kết thúc đẩy thương mại song phương.

Đề cập đến tốc độ tăng trưởng thương mại còn khá khiêm tốn trong những năm gần đây, Tổng thống Nga Vladimir Putin nhấn mạnh hai bên có thể tăng gấp đôi kim ngạch thương mại, hiện đạt 27 tỷ USD mỗi năm, trong tương lai gần. Về phía châu Phi, Tổng thống Burundi Évariste Ndayishimiye, Chủ tịch đương nhiệm Liên minh châu Phi (AU), cho rằng bên cạnh thúc đẩy thương mại, cần đẩy mạnh công nghiệp hóa lục địa thông qua các hoạt động đầu tư. Ông nhấn mạnh các quốc gia châu Phi đang tìm kiếm sự hỗ trợ để nâng cao năng lực sản xuất, không chỉ nhằm xuất khẩu nguyên liệu thô mà còn hướng tới mục tiêu tự tạo dựng sự thịnh vượng.

Một số dự án hợp tác cụ thể được công bố tại hội nghị nhanh chóng thu hút sự chú ý, đặc biệt trong các lĩnh vực hạ tầng giao thông và công nghiệp quốc phòng. Tổng thống lâm thời Mali Assimi Goita đã thống nhất các nội dung liên quan đến kế hoạch cung cấp 350 xe thương mại của tập đoàn Kamaz (Nga). Thỏa thuận trị giá 45 triệu euro này bao gồm cả việc đào tạo thợ máy, xây dựng một trung tâm bảo dưỡng và một nhà máy lắp ráp tại Mali.

Trong khi đó, Thủ tướng Ethiopia Abiy Ahmed cho biết nước này đã đạt thỏa thuận mua thêm máy bay chiến đấu Su-35 và, đáng chú ý, bốn khẩu đội tên lửa phòng không S-400 của Nga. Trong bối cảnh xung đột giữa Ethiopia và Eritrea đang có dấu hiệu leo thang, Tổng thống Putin đã đề nghị làm trung gian hòa giải giữa hai nước.

Bên cạnh đó, khả năng hợp tác trong lĩnh vực phòng thủ trước máy bay không người lái (UAV) cũng được quan tâm. Rosoboronexport, cơ quan xuất khẩu vũ khí của Nga, dự kiến giới thiệu các hệ thống phòng thủ UAV mới bên lề hội nghị. Tuy nhiên, mức độ quan tâm của các phái đoàn đối với những hệ thống này vẫn chưa rõ ràng, trong bối cảnh các phần tử thánh chiến và lực lượng nổi dậy tại châu Phi ngày càng sử dụng UAV trong các hoạt động quân sự.

Các phái đoàn tham dự hội nghị cũng có dịp trực tiếp chứng kiến năng lực phòng thủ của Nga. Theo bài viết, Ukraine đã phóng hơn 600 máy bay không người lái nhằm vào Moscow trong suốt thời gian diễn ra hội nghị thượng đỉnh.

Moscow lên án chủ nghĩa thực dân mới thông qua các khoản nợ
Tại hội nghị thượng đỉnh, Tổng thống Nga Vladimir Putin không chỉ lên án các cuộc chiến thương mại, biện pháp trừng phạt và sức ép kinh tế mà các nước phương Tây sử dụng để gây sức ép, khai thác các quốc gia châu Phi, mà còn khẳng định Nga và châu Phi là “những đồng minh tự nhiên” trong nỗ lực xây dựng một trật tự thế giới đa cực. Theo ông, cả Nga và các quốc gia châu Phi đều phải đối mặt với sự áp đặt từ phương Tây.

Tổng thống Putin cũng đề cập đến gánh nặng nợ công đang buộc ngày càng nhiều quốc gia châu Phi phải cắt giảm mạnh chi tiêu. Ông chỉ trích các thỏa thuận vay vốn mà phương Tây đưa ra, cho rằng chúng đang đẩy nhiều nước châu Phi vào “bẫy nợ”, đồng thời dẫn lại nhận định nổi tiếng của Thomas Sankara, nhà lãnh đạo xã hội chủ nghĩa Burkina Faso, trước khi ông bị ám sát năm 1987: “Nợ nần là chủ nghĩa thực dân mới”.

Theo Tổng thống Putin, nhiều quốc gia châu Phi từng được mời chào những “thỏa thuận tài chính tốt đẹp”, nhưng rồi phải gánh các khoản nợ kéo dài 50-60 năm, thậm chí lâu hơn. Ông cảnh báo: “Điều này có nghĩa là chúng ta buộc phải thỏa hiệp”. Như vậy, theo lập luận của nhà lãnh đạo Nga, nợ nần không chỉ tạo ra gánh nặng tài chính mà còn khiến các quốc gia vay vốn rơi vào tình trạng phụ thuộc.

Hội nghị thượng đỉnh Nga – châu Phi lần thứ ba tại Moscow không chỉ thể hiện quyết tâm của hai bên trong việc thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại và quốc phòng, mà còn cho thấy sự đồng thuận trong quan điểm về xây dựng một trật tự thế giới đa cực. Trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị ngày càng gia tăng, Nga đang nỗ lực củng cố vị thế và mở rộng ảnh hưởng tại châu Phi, trong khi các quốc gia châu Phi tìm kiếm thêm đối tác, nguồn lực và cơ hội để thúc đẩy công nghiệp hóa, phát triển kinh tế và tăng cường tự chủ. Những cam kết và thỏa thuận đạt được tại hội nghị sẽ là cơ sở để hai bên tiếp tục mở rộng quan hệ hợp tác trong thời gian tới.

Hồ Ngọc Thắng/Nguồn: https://www.jungewelt.de/artikel/532514.afrikagipfel-nat%C3%BCrliche-verb%C3%BCndete.html