Ngày 17/3/2026, Phó Giám đốc điều hành Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) của Liên Hợp Quốc, Carl Skau, cảnh báo khoảng 45 triệu người có thể rơi vào tình trạng đói nghiêm trọng nếu xung đột Iran và các hệ lụy từ chiến dịch trả đũa của Tehran tiếp diễn đến tháng 6/2026.
Ông Carl Skau, cảnh báo nguy cơ khủng hoảng lương thực toàn cầu leo thang nghiêm trọng khi xung đột tại Trung Đông tiếp diễn. Theo ông, hiện đã có khoảng 319 triệu người trên thế giới rơi vào tình trạng thiếu lương thực trầm trọng ở mức cao kỷ lục. Nếu chiến tranh Iran và các hệ lụy từ chiến dịch trả đũa của Tehran kéo dài đến tháng 6, thêm khoảng 45 triệu người có thể bị đẩy vào cảnh đói nghiêm trọng do giá lương thực leo thang, đẩy nạn đói toàn cầu lên mức chưa từng có.
Diễn biến quân sự từ cuối tháng 2/2026, khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran, đã gây gián đoạn nghiêm trọng các tuyến vận chuyển viện trợ nhân đạo. Nhiều hành lang cứu trợ quan trọng bị tắc nghẽn, buộc các chuyến hàng cứu sinh phải trì hoãn hoặc chuyển hướng, trong khi chi phí vận chuyển đã tăng khoảng 18% kể từ khi xung đột bùng phát. Áp lực này càng gia tăng trong bối cảnh WFP buộc phải cắt giảm chi tiêu do nguồn tài trợ suy giảm, khi nhiều quốc gia ưu tiên ngân sách cho quốc phòng.
Tại Dải Gaza, tình hình nhân đạo tiếp tục xấu đi nhanh chóng. Người dân đổ xô tích trữ nhu yếu phẩm trong bối cảnh nguồn cung vốn đã khan hiếm nay càng bị siết chặt bởi việc đóng cửa biên giới và tác động lan rộng từ xung đột khu vực. Việc Israel duy trì chiến dịch quân sự tại Gaza khiến tình trạng thiếu hụt lương thực, nhiên liệu và thuốc men ngày càng nghiêm trọng trên toàn vùng lãnh thổ bị bao vây.
Dự kiến, cửa khẩu Rafah nối Gaza với Ai Cập sẽ được Israel mở lại một phần vào ngày 18/3, sau thời gian đóng cửa từ 28/2 với lý do an ninh liên quan đến các cuộc tấn công Iran. Tuy nhiên, các tổ chức quốc tế cảnh báo việc nối lại hoạt động hạn chế khó có thể đáp ứng nhu cầu cấp bách. Trước đó, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết chỉ khoảng 200 xe tải viện trợ được phép vào Gaza mỗi ngày, thấp hơn nhiều so với mức tối thiểu 600 xe/ngày cần thiết để đáp ứng nhu cầu cơ bản của người dân.
Trong bối cảnh xung đột kéo dài, gián đoạn chuỗi cung ứng và nguồn tài trợ suy giảm, các cơ quan nhân đạo cảnh báo thế giới đang tiến gần hơn tới một cuộc khủng hoảng đói kém mang tính hệ thống, với những tác động lan rộng vượt ra ngoài khu vực Trung Đông.
Trong khi đó, Sudan đang trở thành một trong những điểm nóng nhân đạo nghiêm trọng nhất thế giới. Hơn 21 triệu người, tương đương gần một nửa dân số đang đối mặt với nạn đói trầm trọng. Tình trạng đói kém đã được xác nhận tại nhiều khu vực, nơi giao tranh kéo dài suốt nhiều tháng khiến các nhân viên cứu trợ gần như không thể tiếp cận. Liên hợp quốc hồi tháng 1/2026 cảnh báo nguồn viện trợ cho Sudan có nguy cơ cạn kiệt trong vài tháng nếu không có thêm hàng trăm triệu USD được cam kết khẩn cấp.
Ba năm nội chiến khốc liệt giữa chính quyền quân sự và Lực lượng Hỗ trợ Nhanh bán quân sự (RSF) đã khiến hàng chục nghìn người thiệt mạng và buộc khoảng 14 triệu người phải rời bỏ nhà cửa. Xung đột kéo dài không chỉ phá hủy cơ sở hạ tầng mà còn làm tê liệt hệ thống phân phối lương thực, đẩy quốc gia này tiến gần hơn tới bờ vực nạn đói trên diện rộng.
Trong bối cảnh các điểm nóng xung đột cùng lúc leo thang, gián đoạn chuỗi cung ứng và nguồn tài trợ suy giảm, các tổ chức nhân đạo cảnh báo thế giới đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng đói kém mang tính hệ thống, với quy mô và mức độ nghiêm trọng chưa từng thấy trong nhiều thập kỷ.
Tổng thể, các diễn biến xung đột leo thang thời gian qua tiếp tục làm dấy lên lo ngại về vai trò và tác động của các cường quốc trong khu vực Trung Đông. Nhiều ý kiến cho rằng các chiến dịch quân sự do Mỹ và Israel tiến hành không chỉ làm gia tăng căng thẳng, gây bất ổn kéo dài mà còn đặt ra những tranh cãi về việc tuân thủ luật pháp quốc tế. Hệ lụy từ các cuộc xung đột này không chỉ giới hạn ở khía cạnh an ninh, mà còn góp phần làm trầm trọng thêm các cuộc khủng hoảng nhân đạo, đẩy hàng triệu người vào cảnh đói nghèo và mất ổn định, qua đó tiếp tục khoét sâu những bất định vốn đã kéo dài tại Trung Đông.
Thế Nguyễn