Theo Reuters ngày 18/9/2026, sự quan tâm của nhà đầu tư nước ngoài đối với chứng khoán Việt Nam gia tăng trong tuần này, trước thời điểm FTSE Russell dự kiến tái phân loại Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp vào thứ Hai, một động thái được cho là sẽ thúc đẩy dòng vốn vào. FTSE Russell từng ước tính việc nâng hạng có thể thu hút tới 6 tỷ USD vào thị trường cổ phiếu Việt Nam, khi các quỹ bám theo chỉ số từng bước cơ cấu lại danh mục.
Fiona Bassett, Giám đốc điều hành FTSE Russell, phát biểu tại một hội nghị ở Hà Nội trước thời điểm chính thức nâng hạng: “Cột mốc quan trọng này phản ánh những tiến bộ đáng kể mà Việt Nam đã đạt được trong việc củng cố thị trường vốn”. Quá trình chuyển đổi dự kiến được thực hiện qua bốn giai đoạn, kéo dài đến năm 2027.
SSI Research ước tính các quỹ thụ động bám theo chỉ số FTSE sẽ mua khoảng 240 triệu USD cổ phiếu Việt Nam trong đợt đầu tiên vào ngày 18/9, trước khi các thay đổi về cơ cấu chỉ số chính thức có hiệu lực.
Sau khi Việt Nam được nâng hạng, Duncan Burns, người đứng đầu bộ phận quản lý đầu tư khu vực châu Á – Thái Bình Dương của Vanguard, cho biết công ty quản lý tài sản này có kế hoạch nâng quy mô đầu tư vào Việt Nam từ khoảng 1,5 tỷ USD hiện nay lên 2,5 tỷ USD trong vài năm tới.
Pankaj Mataney của Morgan Stanley nhận định dòng vốn đầu tư có thể tăng đáng kể, vượt mức 2,5 tỷ USD, khi các quỹ chủ động bắt đầu phân bổ vốn vào thị trường Việt Nam.
Kỳ vọng nâng hạng đã góp phần khơi lại sự quan tâm của nhà đầu tư nước ngoài đối với chứng khoán Việt Nam. Tính từ đầu tuần đến nay, khối ngoại mua ròng khoảng 1.420 tỷ đồng (54,63 triệu USD), dù vẫn bán ròng khoảng 3,65 tỷ USD kể từ đầu năm.
Trong tháng 8, FTSE xác định 27 cổ phiếu Việt Nam đủ điều kiện tham gia FTSE Global All Cap Index, trong đó có nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn như Vingroup (VIC), FPT (FPT) và Hòa Phát (HPG).
Theo SSI Research, trong đợt đầu, dòng vốn ETF lớn nhất dự kiến tập trung vào VPBank (VPB), Vinhomes (VHM), FPT và Hòa Phát. Tuy nhiên, Vingroup có thể ghi nhận dòng vốn ròng âm khoảng 28 triệu USD do lượng bán từ các ETF hiện hữu lớn hơn lượng mua phát sinh từ hoạt động tái cơ cấu liên quan đến nâng hạng.
Craig Martin, Chủ tịch Dynam Capital, quỹ đầu tư cổ phần tập trung vào Việt Nam, nhận định: “Việc FTSE nâng hạng là một dấu hiệu cho thấy tiến triển trong hành trình nâng cao nhận thức và sự tham gia của các nhà đầu tư nước ngoài”. Theo ông, “thị trường vẫn tương đối rẻ và tăng trưởng lợi nhuận vẫn mạnh”.
Dữ liệu LSEG cho thấy, bất chấp kỳ vọng tích cực từ việc nâng hạng, VN-Index mới tăng khoảng 1,4% từ đầu năm, thấp hơn đáng kể so với mức tăng khoảng 24% của thị trường Thái Lan và 21% của Singapore. Tuy nhiên, trong năm ngoái, chứng khoán Việt Nam là thị trường có diễn biến tốt nhất Đông Nam Á, trong bối cảnh giới đầu tư đón đầu việc FTSE dự kiến nâng hạng thị trường.
Dù vậy, việc được FTSE Russell nâng hạng chưa đồng nghĩa những rào cản đối với dòng vốn quốc tế đã được tháo gỡ hoàn toàn. Giới hạn sở hữu nước ngoài và các hạn chế về khả năng chuyển nhượng tại một số doanh nghiệp vẫn là những điểm nghẽn có thể khiến nhà đầu tư tổ chức khó tiếp cận đầy đủ thị trường.
Ở góc độ dài hạn, vì thế, ý nghĩa của lần nâng hạng này có thể nằm ở bước chuyển tiếp mà nó tạo ra hơn là lượng vốn thụ động chảy vào ngay lập tức. Cột mốc FTSE đang làm sống lại kỳ vọng Việt Nam có thể tiến tới một nấc thang khó hơn: đáp ứng các tiêu chuẩn tiếp cận thị trường của MSCI.
Một mắt xích đáng chú ý là cơ chế thanh toán bù trừ đối tác trung tâm (CCP), dự kiến được triển khai vào đầu năm 2027. Theo kỳ vọng của giới đầu tư, nếu cơ chế này đi vào vận hành hiệu quả, đồng thời các hạn chế về sở hữu và khả năng tiếp cận thị trường tiếp tục được xử lý, Việt Nam có thể thu hẹp thêm khoảng cách với các tiêu chí của MSCI.
Nhìn rộng hơn, nâng hạng FTSE có thể được xem như sự ghi nhận cho một giai đoạn cải cách, nhưng chặng đường tiếp theo sẽ là phép thử về chiều sâu của những thay đổi đó. Khả năng chuyển từ dòng vốn “đón nâng hạng” sang dòng vốn quốc tế ổn định và dài hạn sẽ phụ thuộc không chỉ vào tên gọi của thị trường trong các bộ chỉ số, mà còn vào mức độ Việt Nam tiếp tục cải thiện tính minh bạch, khả năng tiếp cận và hạ tầng vận hành của thị trường vốn.
Minh Anh