Ngày 28/10/2026, tại cuộc họp chung các bộ trưởng quốc phòng ASEAN ở Cebu (Philippines), Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Shinjiro Koizumi cảnh báo môi trường an ninh Đông Nam Á đang xấu đi nhanh chóng, chỉ ra ba nguyên nhân chính và cam kết tăng cường hỗ trợ ASEAN ứng phó với những thách thức an ninh ngày càng phức tạp.
Các cuộc họp tại thành phố Cebu bao gồm Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN lần thứ 20 và Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN Mở rộng (ADMM+) lần thứ 13, sự kiện quy tụ cả những người đứng đầu cơ quan quốc phòng từ Mỹ, Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Úc và Ấn Độ. Tuy nhiên, năm nay Trung Quốc đã không cử Bộ trưởng Quốc phòng tham dự.
Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Shinjiro Koizumi cảnh báo môi trường an ninh Đông Nam Á đang chịu sức ép ngày càng lớn từ ba yếu tố: thiên tai ngày càng nghiêm trọng, xung đột toàn cầu gây gián đoạn chuỗi cung ứng và nguồn cung năng lượng, cùng những thay đổi nhanh chóng trong cán cân quân sự làm gia tăng nguy cơ đối đầu và tính toán sai lầm. Phát biểu tại cuộc họp chung các bộ trưởng quốc phòng ASEAN ở Cebu, Philippines – quốc gia đang giữ chức Chủ tịch luân phiên ASEAN – ông nhấn mạnh các cuộc khủng hoảng này không tồn tại riêng rẽ mà đang chồng lấn, tác động qua lại và khuếch đại những rủi ro an ninh.
Theo ông Koizumi, thiên tai không chỉ gây thiệt hại trực tiếp mà còn có thể làm tê liệt các hệ thống thiết yếu như thông tin liên lạc, y tế và giao thông vận tải. Trong khi đó, các cuộc xung đột trên thế giới tiếp tục tạo sức ép lên những chuỗi cung ứng và nguồn năng lượng mà các quốc gia phụ thuộc. Cùng với sự dịch chuyển nhanh chóng của cán cân quân sự, những diễn biến này khiến nguy cơ va chạm và nhận định sai lầm giữa các bên trở nên đáng lo ngại hơn.
Trước bối cảnh đó, người đứng đầu cơ quan quốc phòng Nhật Bản nhấn mạnh vai trò then chốt của sự đoàn kết, vai trò trung tâm và khả năng chống chịu của ASEAN. Tokyo coi đây là những giá trị mang tính hàng hóa công cộng quốc tế, có ý nghĩa thiết yếu đối với việc duy trì hòa bình, thịnh vượng và bảo đảm quyền tự quyết của mỗi quốc gia.
Ông Koizumi đánh giá các nước ASEAN đang từng bước củng cố năng lực ứng phó và răn đe, đồng thời thúc đẩy hợp tác để giải quyết những thách thức chung, từ phòng, chống thiên tai đến bảo đảm an ninh hàng hải. Theo ông, hai lĩnh vực này có mối liên hệ bổ trợ lẫn nhau và Nhật Bản cam kết tiếp tục hỗ trợ ASEAN trên cả hai phương diện.
Nhấn mạnh định hướng hợp tác giữa Tokyo và các nước Đông Nam Á, ông Koizumi cho biết mục tiêu của Nhật Bản là mở rộng các lựa chọn để ASEAN và từng quốc gia thành viên có đủ năng lực tự đánh giá tình hình, đưa ra quyết định và chủ động hành động. Ông đồng thời kêu gọi hai bên cập nhật, điều chỉnh các lĩnh vực hợp tác cho phù hợp với bối cảnh an ninh đang thay đổi, khẳng định Nhật Bản sẽ nỗ lực tối đa để chuyển những lựa chọn đó thành năng lực thực chất cho ASEAN.
Thông điệp của Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Shinjiro Koizumi cho thấy Tokyo mong muốn tăng cường hợp tác với ASEAN trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực ngày càng phức tạp, với các thách thức đan xen từ thiên tai, gián đoạn chuỗi cung ứng đến nguy cơ mất ổn định quân sự. Việc củng cố năng lực ứng phó, răn đe và an ninh hàng hải, đồng thời phát huy vai trò trung tâm của ASEAN, được xem là những hướng hợp tác quan trọng nhằm duy trì hòa bình, ổn định và thịnh vượng ở Đông Nam Á. Cam kết của Nhật Bản cũng nhấn mạnh mục tiêu hỗ trợ các nước ASEAN nâng cao năng lực tự chủ, chủ động đưa ra quyết định và ứng phó hiệu quả hơn trước những biến động an ninh trong khu vực.
Thế Nguyễn
Bài viết cùng chuyên mục
Mỹ và Đông Nam Á cam kết tăng cường quan hệ quốc phòng
Hội nghị ADMM-20: ASEAN tăng cường đoàn kết, thúc đẩy hợp tác quốc phòng
ASEAN – Qatar: Mở rộng không gian hợp tác chiến lược trong trật tự kinh tế toàn cầu biến động
Thúc đẩy hợp tác thương mại, đầu tư và phát triển bền vững giữa ASEAN và UNCTAD
Hàn Quốc đề xuất đối thoại quân sự với Triều Tiên nhằm xoa dịu căng thẳng biên giới đang leo thang
Tình trạng khói mù tồi tệ nhất hơn một thập kỷ qua tại Đông Nam Á châm ngòi cho các cuộc biểu tình của sinh viên